خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل پیچیدگی واقعیت و سادگی تحلیلها / نقد گفتگو با عبد الکریم سروش

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل پیچیدگی واقعیت و سادگی تحلیلها / نقد گفتگو با عبد الکریم سروش :

چکیده:

نویسنده در این مقاله با اشاره به مطالب گفته شده توسط دکتر سروش، نظرات وی را درباره تمامیت خواهی، دگراندیشی و گرایشات روشنفکری مورد نقد قرار داده است. مصاحبه روزنامه ایران با دکتر سروش نقاط ابهام و تاریکی در خود داشت که شایسته پاسخگویی و نقد است. نقدنامه حاضر در دو قسمت مجزا ترتیب یافته است. در بخش نخست به برخی ملاحظات صوری و ساختاری سخنان دکتر سروش اشاره شده است و در قسمت دوم، ایرادهای متدیک و معرفتی آن را مورد توجه قرار داده است.

الف) ملاحظات صوری و ساختاری

۱. دکتر سروش در نقد تمامیت خواهان، سرگذشت یکسان و یکپارچه ای نداشته است. او زمانی زبان به انتقاد تمامیت خواهان گشود که شرایط جهانی و وضعیت عمومی داخل کشور به ضرر تمامیت خواهی بود. بر همین اساس، نقد برخی از شخصیتهای علمی – فرهنگی نظیر دکتر سروش و مخملباف نسبت به اندیشه تمامیت خواهی، نقدی ابتکاری نیست.

دکتر سروش در نقد و حتی تصفیه دگراندیشان در زمانی که در بافت قدرت بود، اقدام عملی کرد; اما در دوران جدید به حمایت از دگراندیشان، البته به صورت لفظی و تنها در مورد برخی از ایشان برخاسته است.

۲. دکتر سروش در مواجهه با شریعتی چهره های متعارضی از خود نشان داده است. یک بار اندیشه شریعتی را سفره ای می داند که هیچ کس از آن بی بهره نخواهد بود; بار دیگر شریعتی را آغازگر قرائتهای مختلف از دین معرفی می کند و زمانی هم او را یک ایدئولوگ تمامیت خواه که راهش به دیکتاتوری می انجامد قلمداد می کند. مخاطبان جدی دکتر سروش در انتظارند که سخن و تحلیل نهایی ایشان را در مورد شریعتی بدانند.

۳. دکتر سروش که خود را طرفدار گرایش دموکراتیک می داند در نقد همه مخالفان و از جمله شریعتی، زبانی به شدت ایدئولوژیک به کار می برد. کمتر کسی است که چون سروش، کلام را به مثابه گرزی آتشین بر فرق مخالفان تئوریک و غیرتئوریک خود بکوبد. زبان سروش، زبان دانای کل است. اما نه مشرب و تمایلات عرفانی از این زبان را تصدیق و تایید می کند و نه التزام به عقل نسبی نگر کانتی را.

ب) ملاحظات متدیک و معرفتی

۱. دکتر سروش گرایشات روشنفکری دینی را در سه نحله خلاصه کرده است: گرایش سنتی، گرایش ایدئولوژیک، گرایش دموکراتیک.

در آغاز نقد مضمونی این تقسیم بندی باید متذکر شد که ایشان مبنای واحدی را در دسته بندی خود مراعات نکرده اند. ویژگی دو گرایش اول (سنتی و ایدئولوژیک) به گمان سروش، جزمی گرایی و برتری طلبی نسبت به عقاید دیگران است. با این حساب طبیعی تر و بهتر بود که گرایش سوم را با همین معیار بسنجد و آن را نسبی گرا بنامد، نه دموکراتیک. از سوی دیگر، هیچ دلیل منطقی نمی توان ارائه کرد که بر آن اساس از نگرش نسبی گرا، لزوما تفکر دموکراتیک برخیزد.