خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل ارتداد در قرآن

با فایل فایل پاورپوینت کامل ارتداد در قرآن یک ارائه‌ی بی‌نقص بسازید!

پاورپوینتی زیبا و کاربردی:

فایل فایل پاورپوینت کامل ارتداد در قرآن شامل 120 اسلاید کاملاً حرفه‌ای و چشم‌نواز است که برای ارائه‌ی مستقیم یا چاپ آماده شده‌اند.

آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل ارتداد در قرآن را متمایز می‌کند:

• طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل ارتداد در قرآن با ترکیب رنگ‌ها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک می‌کند.
• کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل ارتداد در قرآن بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
• کیفیت بالا برای نمایش: همه‌ی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.

ساخته‌شده با دقت و استانداردهای بالا:

فایل پاورپوینت کامل ارتداد در قرآن با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچ‌گونه بهم‌ریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل ارتداد در قرآن وجود ندارد.

تذکر:

در صورت مشاهده‌ی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخه‌های غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل ارتداد در قرآن با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.

همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل ارتداد در قرآن مخاطب‌هات رو تحت تاثیر قرار بده!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل ارتداد در قرآن :

دانشکده ادبیات دانشگاه شیراز

مقدمه

«

ارتداد» در لغت به معنی بازگشت و رجوع چیزی به غیر خود است و گاهی به معنی صیرورت یعنی شدن است. در

اصطلاح ارتداد یعنی حالت جدید اعتقادی که در مسلمانی با انکار یکی از اصول سه گانه دین یا نفی اصلی از اصول

ضروری دین رخ دهد به طوری که موجب انکار اصول سه گانه دین شود. رخ می دهد در مفهوم قرآنی، ارتداد در

صورتهایی همچون بازگشت از ایمان به کفر، برگشت از دین به کفر و نیز بازگشت به گذشته به کار رفته است

.

در مورد شرطهای لازم برای تحقق ارتداد، در آیات ویژه ارتداد به شرط اختیار اشاره شده است. همچنین در قرآن آثار

سویی برای ارتداد بیان شده است، از جمله حبط اعمال و زیان در آخرت; غضب و خشم و عذاب خداوند; زینت یافتن

اعمال زشت فرد مرتد به دست شیطان; عدم نصرت خداوند در هدایت مرتد; و نیز توجه لعنت خدا و ملائکه و همه مردم

به مرتد. برای هر یک از این آثار سوء نمونه هایی در قرآن به چشم می خورد. از جمله مواردی که قرآن کریم در خصوص

مرتد از آن سخن به میان آورده، مساله توبه مرتد است. به موجب برخی از آیات مربوط به این موضوع، توبه مرتد به طور

مطلق پذیرفته می شود چه مرتد ملی و چه مرتد فطری، چه زن و چه مرد. به موجب برخی از این آیات توبه مرتد در

صورت تکرار پذیرفته نمی شود. در مقابل، روایاتی پذیرش توبه مرد مرتد فطری را رد می کنند که باید بین این آیات و آن

روایات را به شکلی جمع نمود

.

در مورد حکم فقهی ارتداد، از میان مجازاتهای بیان شده برای مرتد، در قرآن به مساله پذیرش یا عدم پذیرش توبه مرتد

و مجازات از بین رفتن پیوند زناشویی و ممنوعیت ازدواج اشاره شده است

.

در فقه اهل سنت و بنا به رای برخی فقهای شیعه، منافق و زندیق حکم مرتد را دارد. در قرآن آیاتی در خصوص ارتداد

وجود دارد که در آنها از منافقان سخن به میان آمده و اختلاف نظری که در تعابیر مربوط به منافق وجود دارد موجب

اختلاف نظر در حکم فقهی منافق و زندیق شده است. از سویی مشرکان و اهل کتاب برای سوق دادن مسلمانان به سوی

ارتداد تلاشهایی کرده اند و مسلمانان به واسطه ثبات در ایمان در برابر آنها پایداری کرده و نقشه آنها را نقش بر آب

نموده اند

.

مفهوم ارتداد

معنای لغوی ارتداد در بسیاری از آیات به چشم می خورد از جمله آیه «لا ترتدوا علی ادبارکم فتنقلبوا خاسرین » مائده / ۲۱

یعنی به پشت سر خود بازنگردید (عقب نشینی نکنید) که زیانکار خواهید بود. و نیز آیه «قال ذلک ما کنا نبغ فارتدا علی

آثارهما قصصا» کهف/۶۴ یعنی موسی گفت: این همان است که ما می خواستیم و آنها از همان راه بازگشتند در حالی که پی

جویی می کردند. در برخی از آیات قرآن این مفهوم در فعل ثلاثی مجرد «رد

» ^(۱)

این ریشه یافت می شود مثل «ان تطیعوا

الذین کفروا یردوکم علی اعقابکم » آل عمران/ ۱۴۹ یعنی ای کسانی که ایمان آورده اید اگر از کسانی که کافر شده اند اطاعت

کنید شما را به عقب باز می گردانند. البته در این آیه معنی یاد شده به صورت متعدی به کار رفته است. برخی اوقات

ارتداد به معنی لغوی شدن (صیرورت) به کار رفته است، مثل «فلما ان جاء البشیر القاه علی وجهه فارتد بصیرا» (یوسف

/۹۶)

یعنی هنگامی که بشارت دهنده آمد آن (پیراهن) را بر صورت او (یعقوب) افکند ناگهان بینا شد

.

در این معنی فعل ارتد به معنی صار به کار رفته و ملحق به افعال ناقصه است

.

«

ارتداد» در اصطلاح یعنی «حالت جدید اعتقادی و تحول عقیدتی است که با انکار یکی از اصول سه گانه دین اسلام

«

توحید، نبوت، معاد) و یا نفی اصلی از اصول ضروری دین که انکار آن به انکار اصول سه گانه منتهی شود به شخص

مسلمان رخ می دهد

. ^(۲)

مفهوم اصطلاحی ارتداد به صور گوناگونی در قرآن تکرار شده. گاهی از ارتداد به بازگشت از ایمان به کفر تعبیر شده مثل

«

ان تطیعوا فریقا من الذین اوتوا الکتاب یردوکم بعد ایمانکم کافرین » آل عمران /۱۰۰ و نیز «کیف یهدی الله قوما کفروا بعد

ایمانهم » (آل عمران /۸۶ و نیز «اکفرتم بعد ایمانکم » (آل عمران / ۱۰۶

)

با توجه به این که در بسیاری از آیات قرآن متعلق ایمان توحید و نبوت و معاد بیان شده چگونگی تعریف اصطلاحی

ارتداد توسط این آیات روشن می شود مثل آیه «آمن الرسول بما انزر الیه من ربه والمؤمنون کل آمن بالله وملائکته وکتبه

ورسله » (البقره /۲۸۵) یعنی پیامبر به آنچه از پروردگارش به او نازل شده ایمان دارد و مؤمنان همگی به خدا و فرشتگان و

کتابها و پیامبران وی ایمان دارند. و نیز آیه «ومن یکفر بالله وملائکته وکتبه ورسله والیوم الآخر فقد ضل ضلالا بعیدا

» (

نساء / ۱۳۶) از این دو آیه و آیات مشابه آنها استفاده می شود که متعلق ایمان همان توحید و نبوت و معاد است. کتب و

رسل در اصل نبوت می گنجند و ملائکه نیز به لحاظ آن که واسطه در وحی و نزول کتاب بر پیامبران می باشند متعلق

ایمان هستند

. ^(۳)

این مدعا توسط بسیاری احادیث نیز تایید می گردد، مثل سخن پیامبر صلی الله علیه وآله که فرموده اند

: «

الایمان ان تؤمن بالله و ملائکته و کتبه و رسله و الیوم الاخر

» ^(۴)

یعنی ایمان آن است که به خدا و ملائکه وی و کتابها و

رسولانش و روز قیامت ایمان بیاوری

.

در پاره ای از آیات از ارتداد به برگشت از دین به سوی کفر تعبیر شده که همان مفهوم اصطلاحی ارتداد را به صورتی دیگر

بیان می کند. از جمله آیه «یا ایها الذین امنوا من یرتد منکم عن دینه فسوف یاتی الله بقوم یحبهم ویحبونه اذله علی

المؤمنین اعزه علی الکافرین یجاهدون فی سبیل الله ولایخافون لومه لائم » (مائده / ۵۴) یعنی ای گروهی که ایمان

آورده اید هر که از شما از دین خود مرتد شود بزودی خدا قومی که (بسیار) دوست دارد و آنها نیز خدا را دوست دارند و

نسبت به مؤمنان سرافکنده و فروتن و به کافران سرافراز و مقتدرند به نصرت اسلام در راه خدا جهاد می کنند و در راه دین

از نکوهش و ملامت احدی باک ندارند

.

در مفهوم اصطلاحی ارتداد گفته شده است که چنانچه انکار ضروریات مذهب از اصول و ارکان مذهب شیعه باشد فقط

موجب خروج از مذهب شیعه است نه دین اسلام و برخی از فقهاء همچون صاحب جواهر تفصیل قائل شده اند بین این که

اگر کسی شیعه باشد و ضروری مذهب شیعه، مثل امامت را منکر شود انکارش موجب خروج از دین اسلام است و اگر غیر

شیعه ضروری مذهب شیعه را انکار نماید در این صورت ارتدادی صورت نگرفته و چنین فردی را مرتد نمی گویند

. ^(۵)

برخی از دانشمندان شیعه همچون فاضل مقداد

(۶)

معتقد هستند که به موجب آیه یاد شده (مائده / ۵۴) انکار نص در

مورد حقانیت علی علیه السلام موجب ارتداد است به دلیل آن که ضمن آیه، پنج مورد از خصوصیات و اوصاف علی علیه

السلام بیان شده که عبارتند از

:

۱ –

یحبهم و یحبونه، خدا آنها را دوست دارد و آنها نیز خدا را دوست دارند این جمله قرآن همانند سخن پیامبر صلی الله

علیه وآله است که در روز جنگ خیبر درباره علی علیه السلام فرموده اند

:

«

لاعطین الرایه غدا رجلا و یحب الله و رسوله و یحبه الله و رسوله

.» ^(۷)

(۲)

اذله علی المؤمنین: نسبت به مؤمنین سرافکنده و فروتن هستند

.

(۳)

اعزه علی الکافرین: به کافران سرافراز و مقتدرند

.

(۴)

یجاهدون فی سبیل الله: در راه خدا جهاد کنند

.

(۵)

ولایخافون لومه لائم: از نکوهش و ملامت ملامت کننده ای هراسی ندارند

.

به همین دلیل پس از این آیه، «انما ولیکم الله ورسوله والذین امنوا الذین یقیمون الصلوه ویؤتون الزکاه وهم راکعون

» (

مائده /۵۵) که بی تردید در شان علی علیه السلام نازل شده قرار دارد

.

در بسیاری از روایات آمده است که آیه ۵۴ سوره مائده در مورد علی علیه السلام در فتح خیبر یا مبارزه با ناکثین و

قاسطین و مارقین نازل شده و در روایتی آمده هنگامی که درباره این آیه از پیامبر صلی الله علیه وآله سؤال شد پیامبر

صلی الله علیه وآله دست خود را بر شانه سلمان زد و فرمود

:

«

این و یاران او و هموطنان او» یعنی پیامبر صلی الله علیه وآله ایرانیان را به عنوان یاوران اسلام معرفی فرمودند و کوشش

ایرانیان را برای پیشرفت اسلام پیشگویی نمودند. سپس پیامبرصلی الله علیه وآله فرمودند: «لوکان الدین معلقا بالثریا

لتناوله رجال من ابناء فارس » در روایات دیگری گفته شده است که این جملات درباره یاران حضرت مهدی (عج) نازل

شده، که با قدرت تمام در برابر مرتدین از دین حق می ایستند و جهان را پر از عدل و داد می کنند

. ^(۸)

این روایات با هم

تضادی ندارند و به نظر درست تر، آیه اعم از موارد ذکر شده در روایات و غیر آن است و خطاب آن به همه مؤمنان به

پیامبر است و اعلامی است از جانب خداوند در خصوص برخی افراد که پس از رحلت پیامبر صلی الله علیه وآله مرتد

می شوند و از آنجا که ارتداد به معنی بریدن از اسلام است آیه شامل اهل بصره و غیر آنها می شود

. ^(۹)

در برخی از آیات قرآن درباره مفهوم ارتداد به بازگشت به عقب یعنی اتخاذ روش جاهلیت تعبیر شده مثل «ان الذین

ارتدوا علی ادبارهم من بعد ما تبین لهم الهدی الشیطان سول لهم » (محمد /۲۵) یعنی کسانی که بعد از روشن شدن حق

بازگشتند و پشت کردند، شیطان اعمال زشت ایشان را در نظرشان زینت داده … بدیهی است که این تعبیر درباره مفهوم

ارتداد با تعابیری که قبلا بیان شده تفاوتی ندارد; چون بازگشت به عقب یعنی بازگشت به جاهلیت و کفر و از سویی در

روایت آمده که «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میته جاهلیه

.» ^(۱۰)

شرایط ارتداد

همان گونه که در کتب فقهی بیان شده ارتداد با شرطهای خاصی همچون بلوغ، کمال عقل، اختیار، علم مرتد به مدلول

لفظ و قصد داشتن به مدلول لفظی که به کار می رود بیان شده است. تعدادی ار این شرطها را برخی از مذاهب فقهی

اسلامی مردود دانسته اند. از میان شروط یاد شده برای تحقق ارتداد، در میان آیات ارتداد به شرط اختیار تصریح شده که

در آیه ۱۰۶ سوره نحل مشاهده می شود. فقها برای لزوم این شرط به آیه یاد شده استناد نموده اند. مفهوم این شرط آن

است که اگر فردی از روی اجبار و اکراه از اصول دین و یا ضروریات آن تبری جوید مرتد تلقی نمی شود. به دلیل آیه «من

کفر بالله من بعد ایمانه الا من اکره وقلبه مطمئن بالایمان ولکن من شرح بالکفر صدرا فعلیهم غضب من الله ولهم عذاب

عظیم » (نحل / ۱۰۶) یعنی کسانی که بعد از ایمان کافر شوند بجز آنها که تحت فشار واقع شده اند در حالی که قلبشان آرام

و با ایمان است آری آنها که سینه خود را برای پذیرش کفر گشوده اند غضب خدا بر آنهاست و عذاب عظیمی در

انتظارشان است

.

به نظر برخی از مفسران شان نزول این آیه برخی از مسلمین هستند که در دست مشرکان گرفتار بودند و از سوی

مشرکان مجبور به ترک اسلام و اظهار سخنان کفر و شرک شده بودند (از جمله عمار و پدرش یاسر و مادرش سمیه

)

می باشند. به موجب این شان نزول عمار زیر فشار مشرکان از اسلام بیزاری می جوید و مسلمین پس از اطلاع از کار عمار

حکم به کفر عمار می کنند و پیامبر صلی الله علیه وآله درباره عمار می فرمایند: «عمار از فرق سر تا پا مملو از ایمان است و

ایمان با گوشت و خون وی آمیخته. پس از چندی عمار گریه کنان نزد رسول خدا صلی الله علیه وآله می آید و اظهار

ندامت می کند و پیامبر صلی الله علیه وآله با دست مبارکشان اشکهای عمار را پاک می کنند و به عمار می فرمایند: «اگر باز

تو را تحت فشار قرار دادند آنچه می خواهند بگو» و در این هنگام این آیه نازل می شود

. ^(۱۱)

در این آیه مرتدان به دو دسته تقسیم شده اند

: ^(۱۲)

(۱)

آنهایی که در دست دشمنان گرفتار شده و زیر فشار و شکنجه از اسلام بیزاری جویند ولی قلبشان از ایمان مالامال

باشد مورد عفو واقع خواهند شد. این کار را تقیه گویند که در روایات معصومین علیهم السلام به آن تشویق شده

.

(۲)

افرادی که دل خود را به روی کفر و بی ایمانی می گشایند و عقیده خود را کنار می گذارند گرفتار غضب خدا و عذاب

عظیم وی می شوند

.

به نظر مرحوم فاضل مقداد

(۱۳)

یکی از نکات متضاد از این آیه آن است که بیزاری جستن از ائمه علیهم السلام حرام وتقیه در

آن مباح است ولی اگر فردی که به زور وادار به برائت جستن از ائمه علیهم السلام شده سختی و فشار وارده را تحمل نماید

و صبر کند و از ائمه علیهم السلام بیزاری و برائت نجوید بهتر است. دلیل بهتر بودن عدم تبری و بیزاری جستن از

ائمه علیهم السلام در چنین حالتی سخن علی علیه السلام است که فرموده اند: «اما السب فسبونی فان لی زکاه و لکم نجاه و

اما البرائه فلا تتبروا منی فانی ولدت علی الفطره و سبقت الی الایمان و الهجره

.» ^(۱۴)

آثار ارتداد

در قرآن مجید برای ارتداد آثار سوئی بیان شده است از جمله حبط (بر باد رفتن) اعمال و زیان در آخرت. به عبارت بهتر

در اصطلاح علم کلام، ارتداد از میان رفتن ثواب اعمال پیشین است بر اثر گناهان بعدی چنانچه در آیه ۵ سوره مائده آمده

: «

ومن یکفر بالایمان فقد حبط عمله و هو فی الآخره من الخاسرین

» ^(۱۵)

یعنی اگر به حکم نازل شده از سوی خداوند (در

خصوص حلیت طعام اهل کتاب و زنان آنها بر شما) معترض باشید و آن را انکار کنید اعمال خوبتان بر باد خواهد رفت و

در آخرت زیانکار خواهید بود

.

همچنین در آیه ۲۱۷ سوره بقره گفته شده که اعمال مرتدانی که با حال کفر می میرند در دنیا و آخرت حبط می شود. آیه

به این صورت است «ومن یرتدد منکم عن دینه فیمت و هو کافر حبطت اعمالهم فی الدنیا والآخره واولئک اصحاب النار

هم فیها خالدون » یعنی کسی که از آیین خود برگردد و در حال کفر بمیرد تمام اعمال نیک (گذشته) وی در دنیا و آخرت

بر باد می رود و آنان اهل دوزخند و همیشه در آن خواهند بود

.

از جمله آثار سوء ارتداد که در قرآن به آن اشاره شده غضب و خشم و عذاب دردناک خداوند است چون فرد مرتد غضب و

عذاب خداوند را برای خود تدارک می بیند چنانچه در پایان آیه ۱۰۶ سوره نحل آمده: «ولکن من شرح بالکفر صدرا فعلیهم

غضب من الله » همان گونه که گذشت به موجب این آیه مرتدان به دو دسته تقسیم می شوند و مرتدانی که با میل و رغبت

عقیده خود را کنار می گذارند گرفتار غضب خداوند و عذاب عظیم وی می شوند. این معنی در آیه «فاما الذین اسودت

وجوههم اکفرتم بعد ایمانکم فذوقوا العذاب بما کنتم تکفرون » آل عمران /۱۰۶ نیز به چشم می خورد، زیرا به موجب این آیه،

به آنان که پس از ایمان کافر و مرتد شدند گفته می شود که به دلیل کفرتان بچشید عذاب خداوند را. و از سویی این آیه

درباره ارتداد سخن می گوید; چه آن که مرحوم علامه طباطبایی

(۱۶)

در ذیل تفسیر این آیه به نقل از انس بن مالک از

ابوهریره، از پیامبر صلی الله علیه وآله روایت نموده اند که «یرد علی یوم القیامه رهط من اصحابی او قال من امتی فیحلؤن

علی الحوض فاقول: یا رب اصحابی فیقول لاعلم بما احدثوا بعدک ارتدوا علی اعقابهم القهقری فیحلؤن

.

از جمله آثار سوء دیگر ارتداد آن است که اعمال زشت افراد مرتد توسط شیطان برایشان زینت داده می شود و آنها توسط

شیطان فریفته می شوند چنانچه خداوند فرموده: «ان الذین ارتدوا علی ادبارهم من بعد ما تبین لهم الهدی الشیطان

سول لهم » محمد /۲۵ یعنی کسانی که بعد از روشن شدن حق بازگشتند و پشت کردند، شیطان اعمال زشت ایشان را در

نظرشان زینت داده و آنها را به آرزوهای دور و دراز فریفته است

.

اثر سوء دیگر ارتداد که در قرآن به آن اشاره شده کمک نکردن خداوند به هدایت افراد مرتد است چنانچه فرموده است

: «

کیف یهدی الله قوما کفروا بعد ایمانهم وشهدوا ان الرسول حق » آل عمران / ۸۶ یعنی چگونه خداوند هدایت می کند

قومی را که پس از ایمان آوردن خویش کفر ورزیدند و گواهی دادند که پیامبرصلی الله علیه وآله حق است اینان در

بازگشت از اسلام ظالم و ستمکار هستند و خداوند هرگز ستمگران را هدایت نمی کند. استفهامی که به وسیله کیف انجام

شده افاده استبعاد و انکار می کند، یعنی هدایت مرتدان را محال و غیر ممکن می نمایاند. وجود صفت ارتداد در افراد مرتد

سبب آن است که خداوند ایشان را هدایت نکند. این که در آیه گفته شده که خداوند مرتدان را هدایت نمی کند منافات

ندارد با این که اگر توبه کنند و از ارتداد خویش بازگردند خدا ایشان را هدایت نماید

. ^(۱۷)

اثر سوء دیگر ارتداد که در قرآن به آن تصریح شده توجه لعنت خدا و ملائکه و همه مردم به مرتدان است، چنانچه خداوند

فرموده: «اولئک جزاؤهم ان علیهم لعنه الله والملائکه والناس اجمعین × خالدین فیها لایخفف عنهم العذاب ولاهم

ینظرون × الا الذین تابوا» آل عمران /۸۷-۸۹ یعنی کیفر مرتدان آن است که لعنت خداوند و ملائکه و همه مردم شامل

ایشان می شود و آنها همواره در این لعن می مانند و مجازاتشان تخفیف نمی یابد و به آنها مهلت داده نمی شود مگر کسانی

که پس از آن توبه کنند

.

اولئک در آغاز آیه اشاره دارد به «قوما کفروا بعد ایمانهم…» که در آیه قبل (آل عمران / ۸۶) به آن اشاره شد

.

لعنت خداوند به معنی آن است که خداوند ایشان را از رحمت و سعادت دور می سازد و لعنت مردم و لعنت ملائکه بر

چنین افرادی به معنی آن است که آنها از خداوند درخواست می کنند که خداوند مرتدان را از رحمت و سعادت دور

می سازد

. ^(۱۸)

توبه مرتد

به نظر اکثریت فقهای شیعه مرتد دو نوع است: ملی و فطری البته برخی دانشمندان شیعه همچون اسکافی و ابن جنید

(۱۹)

و نیز دانشمندان اهل تسنن تقسیم مرتد به دو نوع ملی و فطری را قبول ندارند و معتقدند که همه انواع ارتداد، چه در

مورد زن و چه در مورد مرد حکم یکسانی دارد. از آیات قرآن در مورد ارتداد نگرش اول استفاده می شود، یعنی بر اساس

آیات قرآنی تفاوتی بین زن و مرد مرتد و بین مرتد ملی و فطری وجود ندارد اما روایات شیعی مرتد ملی و فطری را

متفاوت می دانند. لذا اکثریت فقها به استناد این روایات مرتد را به دو نوع ملی و فطری تقسیم نموده اند

.

در تعریف مرتد فطری سه نظر و سه تعریف بیان شده است

: ^(۲۰)

(۱)

مرتد فطری کسی است که در هنگام انعقاد نطفه اش پدر و مادرش یا یکی از آن دو مسلمان باشند و در هنگام بلوغ از

اسلام خارج شود چه در هنگام بلوغ اظهار اسلام کرده

باشد و چه نکرده باشد

.

(۲)

مرتد فطری کسی را گویند که در هنگام انعقاد نطفه اش پدر و مادرش یا یکی از آن دو مسلمان باشند و در هنگام

بلوغ اظهار اسلام کند و پس از آن از اسلام خارج شود

.

(۳)

مرتد فطری کسی است که در هنگام تولدش یکی از پدر و مادرش یا هر دوی آنها مسلمان باشند و در هنگام بلوغ

اظهار اسلام کند و بعد آن را رها نماید

.

امام خمینی (ره) – از میان سه تعریف فوق تعریف دوم را قبول دارند

. ^(۲۱)

در مقابل سه تعریف فوق سه تعریف و سه نظر برای تفسیر و تعریف مرتد ملی وجود دارد. از نظر فقه شیعه زن مرتد

توبه اش پذیرفته می شود خواه مرتد ملی باشد و خواه مرتد فطری و مردی که مرتد ملی است توبه اش پذیرفته می شود

ولی توبه مردی که مرتد فطری است پذیرفته نمی شود با وجود این بسیاری از فقهای شیعه همچون ابن جنید و اسکافی و

صاحب مسالک و صاحب عروه و صاحب جواهر و … قائل به پذیرش توبه مرتد فطری مرد هستند

.

برخی از فقهای شیعه همچون صاحب عروه گفته اند: «اقوی قبول توبه مرتد فطری در همه چیز مگر وجوب قتل او و

خروج زوجه او از زوجیت و عده وفات نگه داشتن و انتقال مال سابق او (سابق بر ارتداد) به وارث. توبه در این امور اثری

نخواهد گذاشت بنابراین بعد از توبه پاک می شود و عبادات او صحیح است

. ^(۲۳)

پس از این مقدمه گفته می شود که آیات زیادی در خصوص توبه مرتد سخن می گویند

.

از برخی از این آیات پذیرش توبه مرتد به صورت مطلق استفاده می شود چه ملی باشد و چه فطری و چه مرد باشد و چه

زن، از جمله آیات زیر

:

«

کیف یهدی الله قوما کفروا بعد ایمانهم وشهدوا ان الرسول حق… اولئک جزاؤهم ان علیهم لعنه الله والملائکه والناس

اجمعین خالدین فیها لایخفف عنهم العذاب ولاهم ینظرون الا الذین تابوا من بعد ذلک واصلحوا فان الله غفور رحیم ان

الذین کفروا بعد ایمانهم ثم ازدادوا کفرا لن تقبل توبتهم واولئک هم الضالون » آل عمران / ۸۶ تا ۹۰

از آیات فوق موارد زیر استفاده می شود

: ^(۲۴)

(۱)

ارتداد و کفر گناهی است که مرتکب آن را برای همیشه در دوزخ می اندازد لذا ارتداد و کفر از بدترین گناهان کبیره

هستند

.

(۲)

چنانچه کفر مرتد زیاد شود و فرد مرتد با ایمان، عناد داشته باشد توبه اش پذیرفته نمی شود ولی اگر برای وی حق

آشکار شده باشد و از وی خواسته شود که توبه کند اما با حالت کفر بمیرد آمرزیده نمی شود و چنانچه توبه کند و بدون

عناد خود را اصلاح کند، مثل آن که ارتداد وی به دلیل شبهه ای باشد که برایش حاصل شده و پس از آن که پاسخ شبهه

وی داده شد توبه کند یا از او خواسته شود که توبه کند، چنانچه توبه کند و شبهه اش همچنان باقی باشد توبه اش پذیرفته

می شود چون خداوند آمرزنده و مهربان است

.

شان نزول

(۲۵)

بیان شده برای این آیات، نشان دهنده پذیرش توبه برخی از مرتدان است. به این صورت که: یکی از انصار به

نام حارث بن سوید، شخصی به نام محذربن زیاد را می کشد و از ترس مجازات از اسلام برمی گردد و به مکه می گریزد،

پس از ورود به مکه از کار خود پشیمان می شود و یک نفر از خویشاوندانش را به مدینه می فرستد تا از پیامبر صلی الله

علیه وآله سؤال کند که آیا امکان بازگشت وی به اسلام وجود دارد یا نه. این آیات در این باره نازل می شود و لذا حارث

خدمت پیامبر صلی الله علیه وآله می رسد و مجددا مسلمان می شود و تا آخر عمر به اسلام وفادار می ماند ولی یازده نفر از

پیروانش که از اسلام خارج شده بودند به کفر خود باقی می مانند، آخرین آیه، که درباره عدم پذیرش توبه مرتدان سخن

می گوید، در خصوص این یازده نفر است

.

در تفسیر نمونه

(۲۶)

بر اساس شان نزول یاد شده چندین احتمال بیان شده

:

(۱)

ایشان با اختیار خود مسلمان نمی شوند و توبه نمی کنند مگر هنگامی که پیروزی مسلمانان را ببینند ظاهرا پشیمان

شده و اظهار توبه کنند لذا چون توبه ایشان ظاهری است پذیرفته نمی شود

.

(۲)

این گونه افراد وقتی که مرگشان فرا رسد و مرگ را ببینند توبه می کنند لذا توبه آنها پذیرفته نیست، چه آن که در

هنگام مرگ وقت توبه پایان یافته

. ^(۲۷)

(۳)

توبه از گناهان معمولی در حال کفر پذیرفته نیست، یعنی اگر کسی بر کفر مصر باشد اما از گناهی مانند ظلم و

غیبت و مانند آنها توبه کند توبه اش بی فایده است چون با وجود آلودگی های عمقی شستن آلودگی های سطحی روح و

جان مفید نیست

.

از جمله آیاتی که درباره توبه مرتد سخن می گوید و از آن پذیرش توبه مرتد استفاده می شود آیه ۳۸ سوره انفال است: «قل

للذین کفروا ان ینتهوا یغفر لهم ما قد سلف وان یعودوا فقد مضت سنت الاولین » یعنی ای رسول ما کافران را بگو که اگر از

کفر خود دست کشیده و به راه ایمان باز آیید هر چه از پیش کرده اید آمرزیده شود و اگر به کفر و عصیان رو آورید سنت

الهی در گذشته است

.

از این آیه استفاده می شود که

: ^(۲۸)

(۱)

اگر کفار مسلمان شوند گناهان قبلی ایشان که حقوق الله است (انجام معاصی و ترک واجبات) بخشوده و آمرزیده

شود و این مساله دال بر آن است که کفار در حال کفر مکلف به انجام واجبات و ترک معاصی هستند

.

(۲)

هر گاه کفار پس از مسلمان شدن مرتد شوند عذاب خدا شامل حال آنها خواهد شد روش خداوند درباره امت های

پیشین نیز این گونه بوده

.

دلیل آن که فقط حق الله آنها بخشیده می شود آن است که بر عدم سقوط حق الناس دلیل خاص داریم لذا عام آیه با

مخصص منفصل تخصیص یافته است

. ^(۲۹)

از جمله آیاتی که به توبه مرتد اشاره دارد آیه ۱۳۷ سوره نساء است: «ان الذین آمنوا ثم کفروا ثم آمنوا ثم کفروا ثم ازدادوا

کفرا لم یکن الله لیغفر لهم ولالیهدیهم سبیلا» یعنی آنان که ایمان آوردند سپس کافر شدند باز هم ایمان آوردند و دگر بار

کافر شدند سپس بر کفر خود افزودند هرگز خدا آنها را نخواهد بخشید و نه آنها را به راه راست هدایت می کند

.

در تفسیر نمونه

(۳۰)

آمده که این آیه هیچ گونه دلالتی بر عدم قبول توبه این گونه افراد ندارد بلکه درباره افرادی سخن

می گوید که در حال شدت کفر می میرند این گونه افراد نه شایسته آمرزش هستند و نه هدایت، مگر این که در کار خود

تجدید نظر کنند