خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل برهان وجودی (هستی شناسی)(۲)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل برهان وجودی (هستی شناسی)(۲) :

یادآوری

در قسمت پیشین این مقال، یادآور شدیم که «برهان وجودی » که برای اولین بار از سوی آنسلم قدیس برای اثبات وجود خدا، اقامه گردید، با توجه به زمینه ی طرح آن، ابتدا تعریفی از «خدا» به دست می دهد و سپس با مطالعه و بررسی مفهومی که درباره ی خدا به عنوان یک موجود کامل یا موجودی که بزرگتر از او نتوان تصور کرد به استدلال اثبات باری می پردازد. دو تقریر از برهان وجودی را از نظر گذراندیم و اینک ادامه ی مطلب را با ذکر اولین نقد آن توسط گونیلون پی می گیریم.

انتقادهایی بر برهان وجودی آنسلم

از زمان طرح برهان وجودی و هستی شناسی، سعی عده ای از فلاسفه بر این بود که آن را تحلیل کرده، راههای نادرستی و ضعف استدلال این برهان را نشان دهند.

اشکال یکم: انتقاد گونیلون

نخستین نقد بر برهان وجودی توسط یک معاصر آنسلم، به نام گونیلون ^(۱) راهبی در مارموتیر ^(۲) فرانسه، نوشته شد.

گونیلون که پاسخ خود را «به نیابت احمق » ^(۳) یا «از طرف آن احمق » نام گذاری کرد، آن را برای آنسلم فرستاد. اهتمام وی این است که نادرستی برهان وجودشناسی را نشان دهد و مدعی است اگر این گونه استدلال روا باشد، کسی نیز می تواند ثابت کند که تمام انواع امور غیر واقعی یا تخیلی نیز وجود دارد، لذا اگر برهان آنسلم را در حوزه های دیگر به کار گیریم لازمه ی آن، اثبات هر امر پوچ و تحصیل نتایج غیر منطقی و محال خواهد بود.

گونیلون از طریق برهان خلف بر برهان وجودی آنسلم اشکال نمود و معتقد است اگر چنانچه روش اثباتی آنسلم صحیح باشد، نتایج غیر قبول و تالی فاسد این استدلال، صحت آن را خدشه دار و در نتیجه استدلال عقیم خواهد بود. وی اشکال را با تشبیه به جزیره چنین نوشت:

«می توان شبیه برهان وجودی آنسلم را برای وجود جزیره ای که کاملتر از آن وجود ندارد، فرض کرد. چنین جزیره ای باید وجود داشته باشد، در غیر این صورت کاملترین جزیره نخواهد بود. و این هم خلف و خلاف فرض است ». ^(۴)

چنان که ملاحظه شد، گونیلون با طرح نقضی قضیه و بدون نشان دادن محل اصلی اشکال، استدلال آنسلم را ناتمام و نتیجه ی آن را غیر معقول دانست; ولی از آن جا که وی به جای لفظ «تصور» از کلمه ی «وجود» استفاده کرد، طرفداران آنسلم بر آن شدند که اشکال گونیلون را وارد ندانند. آنان در دفاع اظهار داشتند: در کلام آنسلم آمده بود:«چیزی که کاملتر از آن نمی توان تصور کرد، هم در ذهن و هم در نفس الامر وجود دارد»، پس سخن از «وجود» نیست که در قضیه ی جزیره ی گونیلون مطرح شد.

لکن، پیروان گونیلون فرصت را غنیمت شمرده، صورت اشکال را شبیه استدلال آنسلم کرده، آن را چنین تقریر نمودند: در مثال جزیره، جزیره ای که جزیره ی دیگری کاملتر از آن قابل تصور نباشد را (مثلا) معادل [y] «قرار می دهیم، آن گاه، شکل نقد چنین خواهد بود:

الف اگر [y] فقط وجود ذهنی داشته باشد، آنگاه y,y نیست.

ب ولی y,y است.

نتیجه پس y فقط وجود ذهنی ندارد.

در این استدلال، با نفی انحصار وجود ذهنی برای کاملترین جزیره، به وجود خارجی و ذهنی آن پرداخته شد، زیرا اگر y فقط وجود ذهنی داشته باشد، حداقل یک جزیره ی کاملتر از آن وجود دارد و آن همان جزیره ای است که هم وجود ذهنی و هم وجود خارجی داشته باشد.

اینجاست که نمی توان نتیجه ی این استدلال را پذیرفت; چون هر جزیره ای که معرفی گردد، می توان کاملتر از آن را تصور کرد. بنابراین، اصل استدلال نارساست. بدیهی است با استدلال مذکور می توان به امور غیر واقعی و غیر موجود، لباس وجود بخشید و این نکته، ضعف اساسی استدلال آنسلم است.

سپس، گونیلون با طنز و اعتراض می پرسد: اینک احمق کیست؟ آیا کسی که منکر وجود خداست یا کسی که برای اثبات آن از