خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل شخصیتهای مرجئه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شخصیتهای مرجئه :

حسن بن محمد بن حنفیه بنیانگذار ارجاء:

بر اساس نوشته های شرح حال نویسان، حسن فرزند محمد بن حنفیه نخستین کسی است که درباره ارجاء سخن گفته و مطلب نوشته است. شهرستانی می گوید: او بر آن بود که صاحب گناه کبیره تکفیر نمی شود، زیرا طاعات و معاصی از اصل ایمان نیست، ولی عمل را مؤخر از ایمان نمی دانست . ^(۱)

ابن حجر می نویسد: به گفته حسن: در مورد کسانی که در فتنه (جنگ صفین) وارد شدند نباید ابراز عقیده کرد. اما در مورد ارجاء مربوط به ایمان سخنی نگفته. این حرف کمی با حرف شهرستانی منافات دارد. ^(۲)

بنابر این اولین اندیشه ارجاء تنها به معنای عدم شهادت بر مخطی یا مصیب بودن کسانی است که در فتنه افتاده اند. اصطلاح ابن سعد درباره «مرجئه الاولی» نیز مؤید همین معناست . ^(۳) حسن اولین کسی است که در ارجاء تألیفی از خود به یادگار گذاشته است. در مورد تأثیر آثار او، نکته مهمی که وجود دارد، اینست که غیلان دمشقی مذهب ارجاء را از حسن بن محمد بن حنفیه گرفته است. ^(۴)

طبق این شواهد اولین اصل مرجئه عدم قضاوت در مورد افرادی است که در فتنه گرفتار آمده اند .

دومین سند رسمی ارجاء شعر ثابت بن قطنه

بایعت ربی بیعا ان وفیت به

جاورت قتلی کراما جاوروا احدا

یا هند فاسمعی ان مسیرتنا

ان نعبد الله لم نشرک به احدا

نرجی الامور اذا کانت مشبهه

و نصدق القول فیمن جار او عندا

المسلمون علی الاسلام کلهم

و المشرکون اشتوا دینهم قددا

و لا اری ان ذنبا بالغ احدا

من الناس شرکا اذا ما وحدوا الصمد

من یتق الله فی الدنیا فان له

اجر التقی اذا وفی الحساب غدا

و ما قضی الله من امر فلیس له

رد و ما یقض من شی ء یکن رشدا

کل الخوارج مخط فی مقالته

و لو تعبد فیما قال و اجتهدا

در این شعر به صراحت عمل از ایمان جدا نشده، همچنین در مورد عدم زیادت و نقصان ایمان مطلبی وجود ندارد، بلکه فقط بر این مسأله تأکید شده است که مسلمان بعد از مسلمان شدن و با ادعای اسلام، لفظ شرک بر او اطلاق نمی شود، همچنین، گناه یک مسلمان را داخل حوزه شرک نمی کند. روشن است که این مطلب می توانسته نگرش کلامی جدایی عمل از تعریف ایمان را به وجود آورد، طبق این شعر مرجئه در برابر ستمکاران موضع گیری می کنند. بر اساس این شعر، باید این نظر را پذیرفت که مرجئه نخستین در مسلمان دانستن همه مسلمانان اصرار می ورزیده اند برخلاف خوارج. این نگرش نه علم را توجیه می کند و نه از ارزش عمل می کاهد.

تا اینجا مرجئه دو مطلب را پذیرفته اند:

الف) همه طرفهای درگیر مسلمان هستند.

ب) قضاوت در مورد آنها به خدا و روز قیامت واگذار می شود.

ابو حنیفه تئوری پرداز ارجاء:

از جمله مباحث جنجال بر انگیز درباره مرجئه، بحث ارتباط ابو حنیفه با این فرقه است، زمانی اتهام مرجئی بودن برای ابو حنیفه از مهمترین اتهامات او و استادان و شاگردان وی بوده است، اما بعدها کوشش فراوانی صورت گرفته تا در این باره از وی دفاع شود، البته این دفاع، بدین معنی نیست که ارجاء او چیز دیگری بوده و با ارجاء دیگران فرق می کرده، چرا که بسیاری دیگر، اعتقادشان در مورد ارجاء شبیه معتقد او بوده و مورد مدح قرار گرفته اند .

شایسته است ابتدا در مورد حماد بن ابی سلیمان (م ۱۲۰) مهمترین استاد ابو حنیفه سخنی بیان کنیم. این حماد از محدثان کوفی و مرجی مذهب بوده است. گفته اند که ریاست مرجئه را داشته و اولین کسی بوده که در کوفه ندای ارجاء داده است. ^(۵)

ابو حنیفه از برجسته ترین شاگردان او بوده است، پس از درگذشت او اهل حدیث به دلیل مرجئی بودنش، بر وی طعنه زدند، شاگردان حماد ابتدا فرزندش را جانشین او کردند اما از عهده کارها برنیامد، سپس ابو حنیفه پذیرفت و پس از آن بود که مقبولیت عام یافت. ^(۶) از دیگر استادان ابو حنیفه محارب بن دثار است که به نوشته ابن سعد از مرجئه الاولی بوده است. ^(۷)

یکی دیگر از شاگردان حماد نیز که از سران مرجئه به شمار می آید موسی بن ابی کثیر است که از متکلمان مرجئه بوده است.

بنابر این محفل درس حماد بن ابی سلیمان مرجئی پرور بوده است. نقلهای فراوانی در مورد مرجئی بودن ابو حنیفه در دست است البته در مقابل این نقلها عده ای هم مرجئی بودن او را انکار کرده اند، شهرستانی یکی از آنهاست که اتهام مرجئی بودن ابو حنیف