خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل مساله ارث زن از دیدگاه اسلام

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مساله ارث زن از دیدگاه اسلام :

دنیای قدیم یا به زن اصلا ارث نمی داد و یا ارث می داد اما با او مانند صغیر رفتار می کرد یعنی به او استقلال و شخصیت حقوقی نمی داد.احیانا در بعضی از قوانین قدیم جهان اگر به دختر ارث می دادند به فرزندان او ارث نمی دادند،بر خلاف پسر که هم خودش می توانست ارث ببرد و هم فرزندان او می توانستند وارث مال پدربزرگ بشوند.و در بعضی از قوانین دیگر جهان که به زن مانند مرد ارث می دادند،نه به صورت سهم قطعی و به تعبیر قرآن نصیبا مفروضا بود بلکه به این صورت بود که به مورث حق می دادند که درباره دختر خود نیز اگر بخواهد وصیت کند.

تاریخچه ارث زن طولانی است.محققین و مطلعین،بحثهای فراوانی کرده و نوشته های زیادی در اختیار گذاشته اند.لزومی نمی بینیم به نقل گفته ها و نوشته های آنها بپردازم.خلاصه اش همین بود که ذکر شد.

علل محرومیت زن از ارث

علت اصلی محرومیت زنان از ارث،جلوگیری از انتقال ثروت خانواده ای به خانواده دیگر بوده است.طبق عقاید قدیمی نقش مادر در تولید فرزند ضعیف است; مادران فقط ظروفی هستند که در آن ظرفها نطفه مردان پرورش می یابد و فرزند به وجود می آید. از این رو معتقد بودند که فرزند زادگان پسری یک مرد،فرزندان او و جزء خانواده او هستند و اما فرزند زادگان دختری او فرزندان او و جزء خانواده او نیستند،بلکه جزء خانواده پدر شوهر دختر محسوب می شوند.روی این حساب اگر دختر ارث ببرد و بعد ارث او به فرزندان او منتقل شود،سبب می شود که ثروت یک خانواده به یک خانواده بیگانه منتقل گردد.

در کتاب ارث در حقوق مدنی ایران تالیف مرحوم دکتر موسی عمید،صفحه ۸،پس از آن که می گوید:در دوره های قدیم،مذهب اساس خانواده ها را تشکیل می داده نه علقه طبیعی، می گوید:

«ریاست مذهبی در این خانواده(پدر شاهی)با پدر بزرگ خانواده بود و پس از او اجرای مراسم و تشریفات مذهب خانوادگی فقط به واسطه اولاد ذکور از نسلی به نسل بعد منتقل می شد و پیشینیان مردان را فقط وسیله ابقای نسل می دانستند و پدر خانواده چنانکه حیات بخش پسر خویش بود،همچنین عقاید و رسوم دینی خود و حق نگه داشتن آتش و خواندن ادعیه مخصوصه مذهبی را نیز بدو انتقال می داد، چنانکه در وداهای هند و قوانین یونان و رم مسطور است که قوه تولید منحصر به مردان است و نتیجه این عقیده کهن این شد که ادیان خانوادگی به مردان اختصاص یابد و زنان را بی واسطه پدر یا شوهر هیچ گونه دخالتی در امر مذهب نبوده…و چون در اجرای مراسم مذهبی سهیم نبودند از سایر مزایای خانوادگی نیز قهرا بی بهره بودند، چنانکه بعدها که وراثت ایجاد شد زنان از این حق محروم شدند.» محرومیت زن از ارث علل دیگر نیز داشته است،از آن جمله ضعف قدرت سربازی زن است.آنجا که ارزشها بر اساس قهرمانیها و پهلوانیها بود و یکی مرد جنگی را به از صد هزار آدم ناتوان می دانستند،زن را به خاطر عدم توانایی بر انجام عملیات دفاعی و سربازی از ارث محروم می کردند.

عرب جاهلیت از همین نظر مخالف ارث بردن زن بود و تا پای مردی-و لو در طبقات بعدی-در میان بود،به زن ارث نمی داد.لهذا وقتی که آیه ارث نازل شد و تصریح کرد به اینکه: للرجال نصیب مما ترک الوالدان و الاقربون و للنساء نصیب مما ترک الوالدان و الاقربون مما قل منه او کثر نصیبا مفروضا ^(۱) باعث تعجب اعراب شد.اتفاقا در آن اوقات برادر حسان بن ثابت،شاعر معروف عرب،مرد و از او زنی با چند دختر باقی ماند.پسر عموهای او همه دارایی او را تصرف کردند و چیزی به زن و فرزندان او ندادند.زن او شکایت نزد رسول اکرم برد.رسول اکرم آنها را احضار کرد.آنها گفتند: زن که قادر نیست سلاح بپوشد و در مقابل دشمن بایستد،این ما هستیم که باید شمشیر دست بگیریم و از خودمان و از این زنها دفاع کنیم،پس ثروت هم باید متعلق به مردان باشد.ولی رسول اکرم حکم خدا را به آنها ابلاغ کرد.

ارث پسر خوانده

اعراب جاهلیت گاهی کسی را پسر خوانده قرار می دادند و در نتیجه،آن پسر خوانده مانند یک پسر حقیقی وارث میت شمرده می شد.رسم پسر خواندگی در میان ملتهای دیگر و از آن جمله ایران و روم قدیم موجود بوده است.طبق این رسم یک پسر خوانده به دلیل اینکه پسر است از مزایایی برخوردار بود که دختران نسلی برخوردار نبودند.از جمله مزایای پسر خوانده ارث بردن بود،همچنان[که]ممنوعیت ازدواج شخص با زن پسر خوانده یکی دیگر از این مزایا و آثار بود.قرآن کریم این رسم را نیز منسوخ کرد.

ارث هم پیمان

اعراب رسم دیگری نیز در ارث داشتند که آن را نیز قرآن کریم منسوخ کرد و آن رسم «هم پیمانی »بود.دو نفر بیگانه با یکدیگر پیمان می بستند که «خون من خون تو و تعرض به من تعرض به تو و من از تو ارث ببرم و تو از من ارث ببری ».به موجب این پیمان این دو نفر بیگانه در زمان حیات از یکدیگر دفاع می کردند و هر کدام زودتر می مرد دیگری مال او را به ارث می برد.

زن،جزء سهم الارث

اعراب گاهی زن میت را جزء اموال و دارایی او به حساب می آوردند و به صورت سهم الارث او را تصاحب می کردند.اگر میت پسری از زن دیگر می داشت،آن پسر می توانست به علامت تصاحب،جامه ای بر روی آن زن بیندازد و او را از آن خویش بشمارد.بسته به میل او بود که آن زن را به عقد نکاح خود درآورد و یا او را به زنی به شخص دیگری بدهد و از مهر او استفاده کند.این رسم نیز منحصر به اعراب نبوده است و قرآن آن را منسوخ کرد.

در قوانین قدیم هندی و ژاپنی و رومی و یونانی و ایرانی تبعیضهای ناروا در مساله ارث،زیاد وجود داشته است و اگر بخواهیم به نقل آنچه مطلعین گفته اند بپردازیم چندین مقاله خواهد شد.

ارث زن در ایران ساسانی

مرحوم سعید نفیسی در تاریخ اجتماعی ایران از زمان ساسانیان تا انقراض امویان صفحه ۴۲ می نویسد:

«در زمینه تشکیل خانواده نکته جالب دیگر که در تمدن ساسانی دیده می شود این است که چون پسری به سن رشد و بلوغ می رسید،پدر یکی از زنان متعدد خود را به عقد زناشویی وی درمی آورده است.نکته دیگر این است که زن در تمدن ساسانی شخصیت حقوقی نداشته است و پدر و شوهر اختیارات بسیار وسیعی در دارایی وی داشته اند.هنگامی که دختری به پانزده سالگی می رسید و رشد کامل کرده بود، پدر یا رئیس خانواده مکلف بود او را به شوی بدهد.اما سن زناشویی پسر را بیست سالگی دانسته اند و در زناشویی رضایت پدر شرط بود.دختری که به شوی می رفت دیگر از پدر یا کفیل خود ارث نمی برد و در انتخاب شوهر هیچ گونه حقی برای او قائل نبودند.اما اگر در سن بلوغ،پدر در زناشویی وی کوتاهی می ک