خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل طبیعت آینه مسائل معنوی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل طبیعت آینه مسائل معنوی :

ا لم تر کیف ضرب الله مثلا کلمه طیبه کشجره طیبه اصلها ثابت و فرعها فی السماء (۲۴)تؤتی اکلها کل حین باذن ربها و یضرب الله الامثال للناس لعلهم یتذکرون (۲۵)و مثل کلمه خبیثه کشجره خبیثه اجتثت من فوق الارض ما لها من قرار (۲۶)یثبت الله الذین آمنوا بالقول الثابت فی الحیاه الدنیا و فی الآخره و یضل الله الظالمین و یفعل الله ما یشاء صفحه : ۵۴

ترجمه آیات

مگر ندیدی خدا چگونه مثالی زد و سخن نیک را به درخت پاکیزه ای تشبیه کرد که ریشه اش(در زمین)ثابت و شاخه آن در آسمان است؟!(۲۴).

همیشه به اذن پروردگارش میوه خود را می دهد، خدا این مثلها را برای مردم می زند، شاید متذکرشوند(۲۵).

و سخن بد را به درخت ناپاکی شبیه کرد که از زمین کنده شده و قرار و ثباتی ندارد(۲۶).

خدا کسانی را که ایمان آورده اند بخاطر گفتار و اعتقاد ثابتشان ثابت قدم می دارد، هم درزندگی دنیا و هم در جهان دیگر و ستمگران را گمراه می کند، و خدا هر چه بخواهد، می کند(۲۷).

صفحه : ۷۰

“ا لم تر کیف ضرب الله مثلا کلمه طیبه…”گفته شده است”و ادخل الذین آمنوا و عملوا الصالحات جنات….

این آیه آن مقصدی را که سعادتمندان از مؤمنین بدانجا منتهی می شوند را بیان می کند، و جمله”تحیتهم فیها سلام”این معنا را می رساند که حال سعادتمندان در آن عالم، و وضع برخوردشان با یکدیگر، درست عکس آنهایی است که در آیات گذشته موردسخن بودند و با یکدیگر، بگو مگو داشتند.و هر کدام از دیگری بیزاری می جستند، امااینها با یکدیگر تحیت و سلام رد و بدل می کنند.

“ا لم تر کیف ضرب الله مثلا کلمه طیبه کشجره طیبه اصلها ثابت و فرعها فی السماء تؤتی اکلها کل حین باذن ربها”بعضی ^(۱) از علما گفته اند که: “لفظ”کلمه”بدل اشتمال است از لفظ”مثلا”و لفظ”کشجره”صفت بعد از صفت است برای”کلمه”و یا خبر است برای مبتدای محذوف و تقدیر آن”هی کشجره”می باشد”.

بعضی ^(۲) هم گفته اند: “کلمه”مفعول اول”ضرب”است که بعد از مفعول دومش ذکر شده، و لفظ”مثلا”مفعول دوم است که جلوتر از مفعول اول آمده است تااز اشکال فاصله شدن میان”کلمه”و صفتش که همان”کشجره”باشد جلوگیری شود.وتقدیر آن چنین است: “ضرب الله کلمه طیبه…مثلا – چه کلمه نیکویی را خداوند مثل زده است مانند درخت نیکویی…”.

و بعضی ^(۳) دیگر گفته اند: لفظ”ضرب”یک مفعول گرفته و آن”مثلا”است”و کلمه”هم اگر منصوب است مفعول است برای فعل دیگری که در تقدیر است، حال یا آن فعل، “جعل”است و یا”اتخذ”و تقدیر چنین است: “ضرب الله مثلا جعل کلمه طیبه کشجره طیبه”.

و خیال می کنم این وجه – البته با توجیهی که خواهیم گفت – از همه وجوه بهترباشد و آن توجیه این است که”کلمه طیبه”(بطور بیان جمله ای به جمله دیگر)عطف بیان است برای”ضرب الله مثلا”که در این صورت حتما باید لفظ”جعل”و یا” اتخذ”را در تقدیر بگیریم، زیرا مدلول آیه این می شود که خدا کلمه(نیک)را به

…………………………………….. (۱)منهج الصادقین، ج ۵، ص ۱۳۴ و روح المعانی، ج ۱۳، ص ۲۱۲. (۲)تفسیر فخر رازی، ج ۱۹، ص ۱۲۰. (۳)روح المعانی، ج ۱۳، ص ۲۱۲.

صفحه : ۷۱

موارد اختلاف مفسرین در بیان معنی و مفاد مفردات آیه فوق الذکردرخت(نیک)مثل زده و تشبیه کرده است و این همان معنای”اتخذ کلمه طیبه کشجره…”است.

و این که فرمود: “اصلها ثابت”معنایش این است که: ریشه اش در زمین جای گرفته و با عروق خود در زمین پنجه زده است و اینکه فرمود: “و فرعها فی السماء”معنایش این است که شاخه هایی که متفرع بر این ریشه هستند، از قسمت بالا از آن جداشده اند، و”آسمان”در لغت عرب، به معنای هر بلندی و سایه بان است و جمله”تؤتی اکلها کل حین باذن ربها”یعنی همواره و در هر زمان به اذن خدا میوه اش را می چینی، و نهایت درجه برکت یک درخت این است که در تمام دوران سال و تا ابد، در هرلحظه میوه بدهد.

مفسرین در این آیه شریفه از چند جهت اختلاف کرده اند: اول اینکه: مقصود از کلمه”طیبه”چیست؟یکی ^(۱) گفته: شهادت به وحدانیت خدا است.یکی گفته ^(۲): ایمان است.یکی گفته ^(۳): قرآن است، یکی ^(۴) دیگر گفته: تسبیح و تنزیه است.یکی ^(۵) گفته: مطلق ثنای بر خداست.یکی ^(۶) گفته: هر سخن خیری است.بعضی ^(۷) گفته اند: همه طاعتها است.یکی ^(۸) هم گفته: مؤمن است.

دوم اینکه: مقصود از”شجره طیبه”چیست؟یکی گفته ^(۹) ، درخت خرما است، که این قول بیشتر مفسرین است، لیکن گفته: درخت جوز هندی است.یکی گفته ^(۱۱): هر درختی است که میوه پاکیزه دهد، از قبیل انجیر و انگور و انار، و بعضی ^(۱۲)

…………………………………….. (۱)فخر رازی، ج ۱۹، ص ۱۲۰.به نقل از ابن عباس. (۲)مجمع البیان، ج ۶، ص ۳۱۲. (۳)روح البیان، ج ۴، ص ۴۱۴. (۴)کشاف، ج ۲، ص ۵۵۳. (۵)روح البیان، ج ۴.ص ۴۱۴. (۶)الدر المنثور، ج ۴، ص ۷۸، نقل از ابن جریر و او از عکرمه. (۷)مجمع البیان، ج ۶، ص ۳۱۲، (۸)کشاف، ج ۲، ص ۵۵۳، به نقل از رسول خدا(ص)و تفسیر طبری، ج ۱۳، ص ۱۳۶، به نقل از ابن عباس. (۹)فخر رازی، ج ۱۹، ص ۱۲۰. (۱۰)روح المعانی، ج ۱۳، ص ۲۱۴، به نقل از ابن مردویه و او از ابن عباس. (۱۱)کشاف، ج ۲، ص ۵۵۳. (۱۲)مجمع البیان، ج ۶، ص ۳۱۲.

صفحه : ۷۲

کلمه طیبه ای که به شجره طیبه مثل زده شده اعتقادات قلبی صحیح(توحید)است که اخلاق حسنه و عمل صالح فروع و شاخه هایش می باشندگفته اند: درختی است که دارای اوصافی باشد که خدای تعالی بیان کرده، هر چند آلان موجود نباشد.

سوم اینکه: مقصود از کلمه”حین”چیست؟یکی گفته ^(۱): دو ماه است، دیگری ^(۲) گفته: شش ماه است.یکی ^(۳) گفته: یکسال است.آن دیگری ^(۴) گفته: یک صبح و شام است.یکی ^(۵) هم گفته: اصلا تمامی اوقات است.

و اما اگر بخواهیم به این حرفها سرگرم بشویم از مباحث مهمی که باید پیرامون معارف کتاب خداوند بکنیم باز می مانیم و نیز از وقوف بر مقاصد و اغراض آیات کریمه قرآن باز می مانیم، لذا به این حرفها نمی پردازیم.

آنچه که از دقت در آیات به دست می آید این است که: مراد از”کلمه”طیبه”که به”درخت طیب”تشبیه شده و صفاتی چنین و چنان دارد، عبارت است از عقایدحقی که ریشه اش در اعماق قلب و در نهاد بشر جای دارد زیرا خدای تعالی در خلال همین آیات، به عنوان نتیجه گیری از مثلها می فرماید: “یثبت الله الذین آمنوا بالقول الثابت فی الحیوه الدنیا و فی الآخره…”.

و مقصود از”قول ثابت”هم، بیان کلمه است، البته نه هر کلمه ای که لفظباشد، بلکه کلمه از این جهت که بر اساس اعتقاد و عزم راسخ استوار بوده و صاحبش پای آن می ایستد، و عملا از آن منحرف نمی گردد.

و خدای تعالی نزدیک به این معنا را در آیه دیگری، در چند جای از کلامش خاطر نشان ساخته است.از جمله فرموده”ان الذین قالوا ربنا الله ثم استقاموافلا خوف علیهم و لا هم یحزنون” ^(۶) و فرموده: “ان الذین قالوا ربنا الله ثم استقاموا تتنزل علیهم الملائکه ان لا تخافوا و لا تحزنوا” ^(۷) و نیز فرموده: “الیه یصعدکم الکلم الطیب و العمل

…………………………………….. (۱)مجمع البیان، ج ۶، ص ۳۱۳. (۲)فخر رازی، ج ۱۹، ص ۱۲۰ به نقل از ابن عباس. (۳)فخر رازی، ج ۱۹، ص ۱۲۰ به نقل از مجاهد و ابن زید. (۴)الدر المنثور، ج ۴، ص ۷۷ و ۷۸. (۵)فخر رازی، ج ۱۹ ص ۱۲۰ به نقل از زجاج و کشاف، ج ۲، ص ۵۵۳. (۶)آنهائی که گفتند پروردگار ما خدا است، و پای گفته خود هم ایستادند ترسی بر ایشان نیست و اندوهناک هم نمی شوند. سوره احقاف، آیه ۱۳. (۷)کسانی که گفتند پروردگار ما خدا است، و پای گفته خود هم ایستادگی کردند، ملائکه یکی پس از دیگری بر ایشان نازل شده(و این بشارت را می آورند)، که نترسید و اندوهناک نشوید.

سوره حم سجده، آیه ۳۰.

صفحه : ۷۳

الصالح یرفعه” ^(۱).

و این قول که در دو آیه اول بود، و کلمه طیب که در آیه سوم قرار دارد، چیزی است که خدای تعالی ثبات قدم اهل آن را در دنیا و آخرت مترتب بر آن قول دانسته، واثر آن می شمرد همچنان که مقابل آن، چیزی است که گمراهی ظالمان و یا شرک مشرکین اثر آن چیز است، و به این بیان روشن می گردد که، مراد از آن قول همانا کلمه توحید، و شهادت از روی حقیقت به یکتایی معبود است.

پس قول به وحدانیت خدا، و استقامت بر آن، قول حقی است که دارای اصلی ثابت است، و به همین جهت از هر تغیر و زوال و بطلانی محفوظ می ماند، و آن اصل، خدای، عز اسمه و یا زمینه حقایق است، و آن اصل دارای شاخه هایی است که بدون هیچ مانع و عایقی از آن ریشه جوانه می زند، و آن شاخه ها عبارت است از معارف حق فرعی و اخلاق پسندیده و اعمال صالح، که، مؤمن، حیات طیبه خود را بوسیله آنها تامین نموده و عالم بشریت و انسانیت، بوسیله آنها رونق و عمارت واقعی خود را می یابد، همین معارف و اخلاق و اعمال هستند که با سیر نظام وجود که منتهی به ظهور انسان(البته انسان مفطور بر اعتقاد حق و عمل صالح)می گردد سازگاری و موافقت دارند و هر چه که غیر این معارف باشد از مبدا عالم، جوانه نزده و با حیات طیبه انسانی و سیر نظام وجود سازگار نیست.

مؤمنهای کاملی که گفتند: “ربنا الله”و پای آنهم ایستاده، و مصداق مثل مذکوردر آیه شدند، همانها هستند که همیشه مردم از خیرات وجودیشان بهره مندند و از برکاتشان استفاده می کنند.

و همچنین هر کلمه حق و هر عمل صالحی، مثلش این مثل است، “اصلی ثابت و فروعی پر رشد و نما، و ثمراتی طیب و مفید و نافع دارد”.

و مثل در آیه شریفه شامل همه آنها می شود، و شاید نکره(یعنی بدون الف و لام)آمدن”کلمه طیبه”برای این بوده که عمومیت را برساند، چیزی که هست، مقصوداز آن در آیه شریفه بطوری که از سیاق استفاده می شود عموم نبوده، بلکه همان اصل

…………………………………….. (۱)کلمه طیبه به سوی او بالا می رود، ولی عمل صالح آن را بلند می کند.سوره فاطرآیه ۱۰.

صفحه : ۷۴

مقصود از کلمه خبیثه که به شجره خبیثه تشبیه شده شرک به خدا است توحید است که سائر عقاید حق بر اساس آن و روی آن تنه بنا می شوند، و فضایل اخلاقی هم، از آن جوانه ها منشعب می شوند و همچنین اعمال صالح به صورت میوه از آنها سرمی زند.

سپس خدای سبحان، آیه شریفه را با جمله”و یض