خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل نگارش قرآن در مراحل تکاملی خود

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نگارش قرآن در مراحل تکاملی خود :

قرآن از صدر اول،به خصوص از ناحیه کتابت و زیبایی خط،با گذشت زمان سیرتکاملی داشته است.خطاطان بزرگ،در زیبایی قرآن و تکمیل خط آن،سهم به سزایی داشته اند.نخستین کسی که در راه تکمیل کتابت مصحف و زیبایی خط آن قدم برداشت،خالد بن ابی الهیاج از اصحاب امیر المؤمنین علیه السلام بود که در حدودسال صدم هجری در گذشته است.او به خوشنویسی و داشتن خط زیبا معروف بود.

گفته اند که سعد،مولا و حاجب ولید،وی را برای کتابت مصحف و شعر و اخبار دردربار ولید بن عبد الملک(۹۶-۸۶)استخدام کرد. او کسی است که پس از تجدید بناو توسعه مسجد نبوی در مدینه،به دست عمر بن عبد العزیز،سوره شمس را باطلا برمحراب آن مسجد نوشت.این تجدید بنا به سال ۹۰ هجری پایان یافت ^(۱).

عمر بن عبد العزیز از خالد خواست که مصحفی با همین خط برای او بنویسد واو مصحفی را با زیبایی تمام نوشت.عمر بن عبد العزیز آن را پذیرفت و بر او آفرین گفت.اما خالد مبلغ زیادی را برای انجام این کار می خواست،که عمر از پرداخت آن خود داری کرده و مصحف را به او پس داد.

محمد بن اسحاق(ابن الندیم)می گوید:«مصحفی را به خط خالد بن ابی الهیاج ازاصحاب علی علیه السلام دیدم.این مصحف در مجموعه خطوط تاریخی محمد بن الحسین معروف به ابن ابی بعره بود که پس از او به عبد الله بن حانی رسید» ^(۲).

خطاطان تا اواخر قرن سوم هجری مصحف ها را با خط کوفی می نوشتند.از این پس،در اوایل قرن چهارم،خط زیبای نسخ جای خط کوفی را گرفت.اولین مصحف به خط نسخ،به دست خطاط معروف محمد بن علی بن الحسین بن مقله(۳۲۸-۲۷۲)نوشته شد.گفته شده است:وی اولین کسی است که به خط ثلث و نسخ نوشت.او که در علم هندسه تخصص داشت،با رسم حروف هندسی و بنانهادن قواعد و اصول آن،خط عربی اسلامی را تغییر داد و بدان زیبایی بخشید.

این کار منحصر به اوست و تا کنون در میان امت اسلامی خطاطی با این مهارت یافت نشده است.تعدادی از مخطوطات تاریخی، مانند مصحف موجود در موزه هرات در افغانستان منسوب به اوست و گفته اند که او دو بار قرآن را نوشت ^(۳).

خط نسخ عربی در قرن هفتم هجری،به دست یاقوت بن عبد الله موصلی(متوفای ۶۸۹)به حد اعلای کمال خود رسید.او با خط زیبای خود هفت مصحف نوشت.این مصحف ها با انواع خطوط نوشته شده بود و پیش وای دیگرنویسندگان قرار گرفت ^(۴). کلیه مصحف ها تا قرن یازدهم هجری بر شیوه خط یاقوت نوشته می شد.در اول قرن دوازدهم ترک های عثمانی،به خصوص پس از فتح مصربه دست سلطان سلیم،خط عربی اسلامی را مورد توجه قرار دادند و به دست خطاطان فارسی که در امپراتوری عثمانی خدمت می کردند در پیش برد و تکمیل این خط کوشیدند.سلطان سلیم تمام خطاطان،نقاشان و هنرمندان را در پایتخت خود گرد آورد. اینان انواع جدیدی از خطوط عربی،مانند خط رقعی،خط دیوانی،خط طغرایی و خط اسلامبولی را پدید آوردند،که هم چنان در نوشته ها متداول است.

برخی از خطاطان عثمانی که شهرت بسیار یافتند عبارتند از:حافظ عثمان(متوفای ۱۱۱۰)و سید عبد الله افندی(متوفای ۱۱۴۴)و استادراسم(متوفای ۱۱۶۹)و ابوبکر ممتاز بک مصطفی افندی،که خط رقعی را اختراع کرد.این خط از سهل ترین و ساده ترین خطوط عربی است.او قواعد این خط راوضع نمود و اولین بار با این خط کتابت کرد.ابو بکر ممتاز بک در زمان سلطان عبد المجید خان و به سال ۱۲۸۰ هجری این خط را عرضه کرد.

چاپ مصحف ها نیز مانند کتابت آن،در دوره های مختلف رو به کمال داشته است.نخستین بار در حدود سال ۹۵۰ هجری مطابق ۱۵۴۳ میلادی،قرآن دربندقیه به چاپ رسید.