خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل تمدن قوم سبا (تفسیر آیات ۱۵ تا ۲۱ سوره سبا)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تمدن قوم سبا (تفسیر آیات ۱۵ تا ۲۱ سوره سبا) :

لقدکان لسبا فی مسکنهم آیه جنتان عن یمین و شمال کلوا من رزق ربکم و اشکروا له بلده طیبه و رب غفور (۱۵)فاعرضوا فارسلنا علیهم سیل العرم و بدلناهم بجنتیهم جنتین ذواتی اکل خمط و اثل و شی ء من سدر قلیل (۱۶)ذلک جزیناهم بما کفروا و هل نجازی الا الکفور (۱۷)و جعلنا بینهم و بین القری التی بارکنا فیها قری ظاهره و قدرنا فیها السیر سیروا فیها لیالی و ایاما آمنین (۱۸)فقالوا ربنا باعد بین اسفارنا و ظلموا انفسهم فجعلناهم احادیث و مزقناهم کل ممزق ان فی ذلک لآیات لکل صبار شکور (۱۹)و لقد صدق علیهم ابلیس ظنه فاتبعوه الا فریقا من المؤمنین (۲۰)و ما کان له علیهم من سلطان الا لنعلم من یؤمن بالآخره ممن هو منها فی شک و ربک علی کل شی ء حفیظ (۲۱)

صفحه : ۵۴۴

ترجمه آیات

برای قوم سبا در شهرشان آیتی بود، و آن دو باغستان از راست و چپ محل بود، که گفتیم رزق پروردگارتان را بخورید، و شکر بر او بگزارید شهری پاکیزه، و پروردگاری آمرزنده(۱۵).

ولی روی بگرداندند، پس سیل عرم را به سویشان سرازیر کردیم، و دو باغستانشان را مبدل به دوزمین خشک کردیم، که جز خوراکی تلخ، و اثل و مختصری سدر نمی رویانید(۱۶).

این کیفر را بدان جهت به آنان دادیم که کفران کردند، و مگر جز مردم کفرانگر را کیفرمی کنیم(۱۷).

و ما بین آنان و دهکده های پر برکت قریه ها قرار دادیم، که یکدیگر را می دیدند، و مسافت بین آنهارا به اندازه هم کرده بودیم، گفتیم: در بین این شهرها شبها و روزها سیر کنید، در حالی که ایمن باشید(۱۸).

گفتند: پروردگار ما بین سفرهای ما فاصله زیاد قرار داده، و به خود ستم کردند، پس آن چنان هلاکشان کردیم که داستان آیندگان شدند، و آن چنان متفرقشان کردیم که مافوق آن تصور ندارد، و در این آیت ها است برای هر پر صبر و پر شکری(۱۹).

لقدکان لسبا فی مسکنهم آیه جنتان عن یمین و شمال…مردم سبا قومی قدیمی از عرب بودند، که در یمن زندگی می کردند، و نام سبا – به طوری که گفته اند – : نام پدر بزرگ ایشان، سبا پسر یشحب، پسر یعرب پسر قحطان است، ومنظوراز جملهعن یمین و شمالسمت راست و چپ آبادی ایشان است.

کلوامن رزق ربکم – در این جمله امر می کند رزق پروردگارتان رااز این دو مزرعه بخورید، و این کنایه است از اینکه این دو مزرعه از جهت حاصلخیزی تمامی اقتصادآن مردم را اداره می کرده، آنگاه بعد از امر به خوردن رزق، امر به شکر پروردگار می کند، که چنین نعمتی و رزقی مرحمت کرده،و چنین سرزمینی به آنها دادهبلده طیبه و رب غفورشهری

صفحه : ۵۴۹

پاکیزه و ملایم طبع، و حاصلخیز، و پروردگاری آمرزنده، که بسیار می آمرزد،و با یک گناه ودو گناه و ده گناه بنده خود را مؤاخذه نمی نماید.

فاعرضوافارسلنا علیهم سیل العرم و بدلناهم بجنتیهم جنتین ذواتی اکل خمطو اثل و شی ء من سدر قلیلکلمهعرمبه معنای سد در مقابل رودخانه است، که آب را حبس می کند.بعضی ^(۱)دیگر گفته اند: به معنای باران سیل زا می باشد، بعضی^(۲) دیگربه معنای دیگری گفته اند.وکلمهاکل – به دو ضمه- به معنای هر میوه ای است که برای انسان ماکول باشد.و کلمه خمط – به طوری که گفته اند – : به معنای هر گیاهی است که کمی تلخ مزه باشد، و هر چه بگذرد، تلخ تر شود.و کلمهاثل به معنای گیاه معروف طرفاء است و بعضی^(۳) گفته اندشبیه طرفاء است ولی از آن بزرگتر است و بار و میوه ندارد، و کلمه سدرهم معنایش معروف است.و دو کلمهاثلوشی ءعطف براکلهستند، نه عطف برخمط.

و معنای آیه این است که: مردم سبا از شکر خدا و عبادت او که بدان مامور شده بودند، روی گردانیدند، و ما هم کیفرشان کردیم یعنی سیل عرم را فرستادیم تا همه شهر وباغات و مزارع آن را غرق کند، و به جای آن دو بهشت، دو سر زمین بگذارد، که طرفاء وگیاهان تلخ و بوته سدر از آن سر در آورد.

ذلک جزیناهم بما کفروا و هل نجازی الا الکفورکلمهذلکاشاره به مطلبی است که قبلا ذکر کرد، یعنی فرستادن سیل و تبدیل دو بهشت به دو سر زمین کذایی، و کلمهذلکدرتقدیر و در محل نصب است، تا مفعول دومجزیناهمباشد، و تقدیر آنجزیناهم ذلکاست.و به طوری که گفته اند – : فرق است بین جزاء، و مجازات، چون مجازات تنها در شر استعمال می شود، ولی جزاء در خیر و شرهر دو استعمال می شود.

و معنای آیه این است که ما به مردم سبا چون کافر شدند، واز شکر ما اعراض کردند، و یا در مقابل کفرشان این چنین جزاء دادیم و ما جزای بد نمی دهیم، مگر کسی را که بسیارکفران نعمت های ما کند.

و جعلنا بینهم و بین القری التی بارکنا فیها قری ظاهره…ضمیربینهمبه مردم سبا بر می گردد، و سیاق کلام سیاق تکمیل داستان ایشان

…………………………………….. (۱ و ۲ و ۳)تفسیر کشاف، ج ۳، ص ۵۷۶.

صفحه : ۵۵۰

است، و جمله مورد بحث عطف است بر جملهکان لسباءو مراداز قرائی که فرموده(در آن برکت نهادیم، قرای شام است، و مراد از اینکه فرموده: قرائی ظاهره بود، این است که نزدیک به هم و پشت سر هم قرار داشتند، به طوری که از این قریه آن قریه دیده می شد.

وقدرنا فیها السیر – یعنی سیر در آن قراء را به نسبتی متناسب قرار دادیم، نه مختلف، به طوری که نسبت مسافت بین اولی و دومی، برابر بود با نسبت مسافتی که بین دومی و سومی بود، سیروا فیها لیالی و ایاما آمنیندر این جمله کلمه قول در تقدیر است، وتقدیر آنقلنا سیروا…است، یعنی و به ایشان گفتیم که: در این قریه ها سیر کنید، درحالی که ایمن باشید، اگر خواستید در روز گردش کنید، و اگرخواستید در شب، و خلاصه معنا، این است که آن چنان امنیت در این قراء برقرار کردیم، که سیر شب و روزدر آنها فرقی نداشت، هر وقت می خواستند می توانستند با آرامش خاطر به سیر بپردازند.

فقالوا ربناباعد بین اسفارنا و ظلموا انفسهم…یعنی ما این نعمتهارا در اختیار آنان قرار دادیم، میوه های فراوان، و نزدیکی قریه ها به یکدیگر و امنیت راهها وآسانی سیر و فراخی زندگی، از زیادی نعمت ملول شده، و به تنگ آمدند و گفتند: پروردگارا بین سفرهای ما دوری بینداز،یعنی سفرهایمان را طولانی کن، تامسافتهای دور برویم، و بار سفر دور ببندیم،بیابانها و بادیه ها بپیماییم، و این کفران و طغیانی بوداز ایشان، همان طور که بنی اسرائیل کفران و طغیان کرده، از من و سلوی به ستوه آمدند، وتقاضای سیر و پیاز کردند.

کوتاه سخن اینکه خداوند نعمت را بر آنان تمام کرد، هم در سفرکه سفرهایشان راکوتاه و راههایشان را امن و نعمت را فراوان کرد، و هم در حضر، و انتظار داشت که شکرنعمتهایش را به جا آورند، ولی آنان کفران نعمت کردند، هم در سفر، و هم در حضر، خداوندهم در عذابی که خودشان خواستند شتاب نمود، شهرها و دیارشان را خراب، و جمعشان راپراکنده ساخت.

وبنابر این جملهربنا باعد بین اسفارناپیشنهاد عذابی بود،که خود آنان کردند، البته پیشنهاد ضمنی، چون معنای کلامشان مستلزم همین بود که شهرها و دیارشان ویران گردید.وظلموا انفسهمو با ارتکاب گناهان به خود ستم کردند.

فجعلناهم احادیث و مزقناهم کل ممزقیعنی ما عینی واثری از آنان باقی نگذاشتیم، و جز داستان ها چیزی از ایشان باقی نگذاشتیم.اسمایی شدند، بدون مسمی، و جز در وهم متوهم، و خیال متخیل، وجودی برایشان

صفحه : ۵۵۱

نماند، نه دیگر شهر سبائی ماند و نه قرائی و نه مردمی از آنان فقط سخنی و حکایتی از ایشان به جای ماند، و حتی اجزای وجودشان را هم متفرق کردیم، به طوری که دو جزءاز اجزای آنان متصل به هم باقی نماند، تکه های خرد و کلانشان از هم جدا شد، و بعد از آنکه مجتمعی نیرومندو دارای شوکت بودند، غباری شدند، که حتی شبحی هم از ایشان نماند، و برای نسلهای بعدی