خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت شهریارنامه (مصحح غفوری)

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت شهریارنامه (مصحح غفوری) :

۱
گزارش کتاب۲
پانویس۳
منابع مقاله۴
وابسته‌ها

شهریارنامه اثر عثمان مختاری غزنوی (متولد ۱۰۶۵ تا ۱۰۷۷ و متوفی ۱۱۱۸ تا ۱۱۵۴ق)، یکی از منظومه‌های پهلوانی است که به تقلید از شاهنام فردوسی سروده شده است. گویند آن شاعری گمنام به نام مختاری است که به احتمال بسیار در دور صفویه می‌زیسته است. این کتاب با تصحیح و تحقیق رضا غفوری توسط بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخن منتشر گردیده است.

گزارش کتاب

شهریارنامه یکی از منظومه‌های پهلوانی است که به تقلید از شاهنام فردوسی سروده شده است. گویند آن شاعری گمنام به نام مختاری است که به احتمال بسیار در دور صفویه می‌زیسته است. موضوع این منظومه گزارش دلاوری‌های شهریار پسر برزو در سرزمین‌های هند، ایران و مازندران است که در کنار قهرمان اصلی داستان، به هنرنمایی دیگر پهلوانان خاندان رستم نیز اشاره می‌شود. بر اساس برخی قراین، ظاهراً از شهریارنامه دو روایت در دست است: یکی روایت این کتاب و دیگر روایت بلندتری از شاعری به نام فرخی که آگاهی چندانی از او در دست نیست.

این منظومه در شمار آن دسته متون پهلوانی ایران است که مبهمات بسیاری دارد. از زمان نخستین پیرایش متن این منظومه، بیش از پنج دهه می‌گذرد که از نظر قدمت دارای جایگاه دوم پس از گرشاسب‌نامه است.

یکی از مهم‌ترین و بحث‌انگیزترین نکته‌ها دربار شهریارنامه، بحث گوینده و زمان سرایش این منظومه است. در نسخه‌های موجود به دو شاعر متفاوت اشاره می‌شود: الف) انتساب شهریارنامه به عثمان مختاری؛ ب) انتساب شهریارنامه به فرخی سیستانی. نخستین بار چارلز ریو بر اساس ابیات پایانی دستنویس بریتانیا، گویند شهریارنامه را سراج‌الدین عثمان بن محمد مختاری غزنوی شاعر سده‌های پنجم و ششم معرفی کرد. اما بر اساس نسخ موجود و با توجه به اینکه گویند شهریارنامه شیعه‌مذهب است، عثمان مختاری که اهل تسنن بود، نمی‌تواند شاعر این منظومه باشد. بر این اساس بنا به گفته استاد خالقی مطلق می‌توان احتمال داد شهریارنامه دارای دو سرایند متفاوت و دو تحریر گوناگون است: یکی نگارشی کوتاه که در زمان فرمانروایی مسعود بن ابراهیم سروده شده و سرایند آن به احتمال بسیار عثمان مختاری است. دیگری تحریری بلند سرود شاعری فرخی نام است که آن را به دو پادشاه، محتملاً پدر و پسر، به نام‌های محمود و عباس تقدیم کرده است. اما مصحح این کتاب نظری انتساب این منظومه به عثمان مختاری را نمی‌پذیرد.

در هیچ‌یک از نسخه‌های موجود از شهریارنام مختاری (تحریر کوتاه) اشاره‌ای به احوال شاعر و دور زندگی او نمی‌شود. در برخی کتاب‌های رجال یا تاریخی، نام چند شاه یا امیر محلی آمده که مسعود نام دارند و نام پدرشان محمود است؛ اما دور حکومت آنها با زمان سرایش شهریارنامه که با توجه به ویژگی‌های سبکی آن، احتمالاً متعلق به دور صفویه است، همخوانی ندارد یا دست‌کم در دربار هیچ‌یک از این پادشاهان و امیران، شاعری مختاری نام حضور ندارد.

بر اساس دستنویس کتابخان ملی، شاعر چند بار از زبان قهرمان داستان، ارادت خود را به امام اول شیعیان نشان می‌دهد. نخستین بار هنگامی که رستم اسب خود را در بیش خاور گم می‌کند و به چشمه‌ساری می‌رسد و در آنجا با پیر کهبدی آشنا می‌شود. دومین بار هنگامی است که رستم پس از یافتن رخش، با اژدهایی مهیب روبرو می‌شود و به محض اینکه به نبرد آن می‌رود، از غیب خروشی می‌شنود و به او می‌گوید مرگ این اژدها به دست تو نیست و باید بدان لوحی بنگری که بالای درواز دژ است.

با بررسی متن شهریارنامه و سنجش آن با برخی منظومه‌های پهلوانی دیگر، می‌توان به قراینی دست یافت که نشان می‌دهد به احتمال بسیار زمان سرایش این منظومه، دور صفویه یا دست‌کم اندکی پیش از آن است؛ از جمله دلایل عبارتند از:

الف) در شهری