خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت در چنبره زروان: تأملی بر تقدیرگرایی زروانی در ادبیات فارسی از عصر فردوسی تا حمله مغول

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت در چنبره زروان: تأملی بر تقدیرگرایی زروانی در ادبیات فارسی از عصر فردوسی تا حمله مغول :

۱
ساختار۲
گزارش کتاب۳
پانویس۴
منابع مقاله۵
وابسته‌ها

در چنبره زروان: تأملی بر تقدیرگرایی زروانی در ادبیات فارسی از عصر فردوسی تا حمل مغول تألیف مرمر حسامی با مقدمه دکتر اصغر دادبه؛ این کتاب با کالبدشکافی تاریخی مفهوم تقدیرگرایی، در واقع یک آسیب مهم فرهنگی را در اعماق باورهای ایرانیان نشانه گرفته است؛ آسیبی که مانع از تعمیم تجرب اگزیستانسیالیسم (اصالت وجود) و اومانیسم (انسان‌گرایی) اروپای پس از دور نوزایی و روشنگری در ایران می‌شود و دیوار سترگی را در مقابل فهم دنیای مدرنیته برافراشته است.

ساختار

کتاب از هشت فصل تشکیل شده است.

گزارش کتاب

تقدیر یا سرنوشت از جمله موضوعات موردبحث در حوز اخلاق، کلام و فلسفه است که در ادبیات نیز قابل پیگیری است. این نوع نگاه به جهان هستی و باور به «تقدیرگرایی» که ریشه در تمدن و گذشت تاریخی این جامعه دارد، تفاوت‌هایی آشکار در روش زندگی، عقاید، نمادها و باورهای ما در مقایسه با سایر ملل را به همراه داشته است. آدمی در انجام بسیاری از کارهای خود، وجود اراد آزاد را می‌پذیرد؛ با این حال، زمانی که با وجود تمهیدات گوناگون نمی‌تواند از رخداد پیشامدی تلخ پیشگیری کند، متوسل به تقدیر می‌شود.

اگر ادبیات چکید تاریخ یک ملت دانسته شود، درخواهیم یافت که نگاه «تقدیرگرایی» خلق‌الساعه نیست و قدمتی به دیرنگی بشر دارد. اهمیت این نوع نگاه در آثار ادبای فارسی‌زبان از ابتدا تا امروز از جهاتی به مسائل جامعه‌شناختی بازمی‌گردد و تأمل در این باب، گویای عکس‌العمل‌های تاریخی ملت ما به حوادثی است که قرن‌ها بر او گذشته و حتی می‌توان ادعا کرد که راه را برای پیش‌بینی رفتار این قوم در آینده هموار می‌سازد.

این کتاب با کالبدشکافی تاریخی مفهوم تقدیرگرایی، در واقع یک آسیب مهم فرهنگی را در اعماق باورهای ایرانیان نشانه گرفته است؛ آسیبی که مانع از تعمیم تجرب اگزیستانسیالیسم (اصالت وجود) و اومانیسم (انسان‌گرایی) اروپای پس از دور نوزایی و روشنگری در ایران می‌شود و دیوار سترگی را در مقابل فهم دنیای مدرنیته برافراشته است.

سرزمین ما ایران محل تلاقی اندیشه‌هایی کهن‌تر از تاریخ است؛ اندیشه و آداب ساکنین کشاورز و دامدار بومی این سرزمین که تحت تأثیر تمدن بین‌النهرین بودند، با آیین و رسوم آریایی‌های مهرپرست که از یخبندان بزرگ جان به در برده و در طلب قلمروهای تازه به فلات ایران پا نهادند. یکی از مشترکات این دو تمدن کهن، تقدیرگرایی وابسته به زمان است که هم در تمدن‌های میان‌رودان و هم در میان آریایی‌ها سابقه‌ای طولانی دارد و با تأثیرگذاری بر مکتوبات ایرانیان، تا حدی پیش رفته که در دوره‌ای تبدیل به آیینی مستقل به نام «آیین زروانی» شده است. پس از اسلام نیز قضایای کلامی جبرگرایی، یادآور این تفکرات دیرین است.

اگرچه مسئل تقدیرگرایی جبری/ زروانی به مرور زمان و با توجه به وقایع تاریخی و اجتماعی دستخوش تغییرات شده است؛ اما ردپای آن در بسیاری از آثار نظم و نثر فارسی مشهود و قابل پیگیری است. وقتی خواننده‌ای متنی را می‌خواند یا می‌شنود، نه‌تنها تلاش می‌کند معنای واژه‌ها را بفهمد، بلکه درصدد است مقاصد نویسنده یا سخنگو را نیز استنباط کند. پاره‌ای از جمله‌ها یا قطعه‌ای از گفتارها را از نظر معنا نمی‌توان فهمید، مگر اینکه انسان بداند چه کسی صحبت می‌کند، دربار چه چیزی یا چه کسی حرف می‌زند و چه زمانی و در چه مکانی مطلب را بیان کرده است.

تأثیر و نفوذ آیین زروانی که مشابهت‌های انکارناپذیری با پایه‌های اعتقادی جبری در دین ایرانی زردشتی و حتی آیین‌های مهری دارد، این احتمال را که بعدها منبع اثر در شیو اشاعره و معتزله بوده باشد، تقویت می‌کند. اندیش باستانی زروانی که به اعتقاد بسیاری از دانشمندان جزء اولین دین‌های ایرانی و متقدم بر مزداپرستی است، در دوره‌ها بعد با رسمی‌شدن آیین زرتشت در ایران از میان نرفت و همچنان حضور خود را (گرچه کم‌رنگ‌تر از گذشته) در بخش‌های متأخر اوستا مثل مهریشت ادامه داد. ردپای ای