خرید و دانلود فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت

دریافت فایل فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت + هدیه ویژه پاورپوینت حرفه‌ای!

یک پیشنهاد عالی برای صرفه‌جویی در زمان و بهبود کیفیت کار شما

اگر به دنبال یک منبع کامل، استاندارد و کاربردی هستید، اکنون فرصت آن را دارید که فایل فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت را دریافت کنید. فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت تمامی اطلاعات مورد نیاز شما را در قالبی منظم و حرفه‌ای ارائه می‌دهد. علاوه بر این، یک پاورپوینت آماده و جذاب نیز به‌عنوان هدیه ویژه در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

چرا فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت انتخاب مناسبی برای شماست؟

این مجموعه شامل 26 صفحه محتوای علمی و دقیق است که بر اساس استانداردهای دانشگاهی و آموزشی تنظیم شده است. تمامی داده‌ها به‌صورت ساختاریافته تدوین شده‌اند تا شما بتوانید بدون نیاز به ویرایش‌های اضافی، از آن برای پروژه‌های تحقیقاتی، پایان‌نامه‌ها و ارائه‌های خود استفاده کنید.

ویژگی‌های منحصر به فرد این مجموعه

• ساختاری کاملاً استاندارد: تمامی بخش‌ها با دقت بالا تنظیم شده‌اند و بدون نیاز به تغییر، آماده استفاده هستند.
• محتوای علمی و به‌روز: فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت بر اساس جدیدترین منابع و اطلاعات علمی تدوین شده است.
• همراه با پاورپوینت هدیه: یک پاورپوینت حرفه‌ای نیز برای ارائه بهتر مطالب به شما ارائه می‌شود.
• قابل ویرایش و شخصی‌سازی: فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت به راحتی قابل ویرایش است تا بتوانید آن را مطابق با نیاز خود تنظیم کنید.
• بدون نیاز به صرف زمان اضافی: فایل فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت به‌گونه‌ای طراحی شده است که بدون هیچ تغییری قابل استفاده باشد.

یک پیشنهاد استثنایی برای شما!

به‌جای صرف ساعت‌ها وقت برای تنظیم و تهیه یک فایل استاندارد، می‌توانید از این مجموعه استفاده کنید که تمامی مراحل تدوین و فرمت‌بندی آن از قبل انجام شده است. همچنین، با دریافت فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت، یک پاورپوینت آماده و حرفه‌ای نیز به‌صورت رایگان دریافت خواهید کرد که ارائه‌های شما را جذاب‌تر و مؤثرتر خواهد کرد.

تضمین کیفیت و پشتیبانی کامل

کیفیت فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت کاملاً تضمین‌شده است و در صورت بروز هرگونه مشکل، تیم پشتیبانی ما آماده پاسخگویی خواهد بود. ما اطمینان داریم که این مجموعه، بهترین انتخاب برای شما خواهد بود.

بخشی از متن فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت :

فایل کامل و عالی بررسی فقهی و حقوقی شرایط ارث در نکاح موقت
فهرست

چکیده ۳

مقدمه. ۴

۱- ارث و توارث.. ۴

۲- تقسیم بندی احکام شرعی.. ۵

الف –احکام تکلیفی.. ۵

ب – احکام وضعی.. ۶

۳- نکاح متعه و آثار شرط توارث در روابط طرفین.. ۶

۴- منابع فقهی در ارتباط با توارث در نکاح منقطع. ۹

۴-۱- شهید اول. ۹

۴-۲- یوسف الحرانی.. ۱۰

۴-۳- زین‌الدین بن علی عاملی (شهید ثانی) کتاب مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام. ۱۲

۴-۴- علی سیستانی.. ۱۳

۴-۵- سیدمحسن طباطبایی حکیم. ۱۳

۴-۶- زین‌الدین بن علی عاملی (شهید ثانی) کتاب الروضه البهیه فى شرح المعه الدمشقیه. ۱۴

۴-۷- شیخ مرتضی انصاری.. ۱۴

۴-۸- محمد جواد مغنیه. ۱۴

۵- نظریه حقوقدانان در ارتباط با توارث در نکاح منقطع. ۱۴

۶- تحلیل ماده ۹۴۰ قانون مدنی.. ۱۵

۶-۱- تحلیل اصولی.. ۱۶

۷- شروط در هنگام ارث در ازدواج موقت.. ۱۸

۷-۱- شروط ضمن عقد. ۱۸

۷-۲- شرط بی فایده ۱۹

۷-۳- شرط نا مشروع. ۲۰

۷-۳-۱- قوانین امری.. ۲۰

۸- شناسنامه و ارث فرزند حاصل از ازدواج موقت.. ۲۱

نتیجه‌گیری.. ۲۲

منابع. ۲۳

چکیده

همسر موقت، مُتعِه یا نکاح مُنقَطِع یا ازدواج موقت که به صیغه نیز معروف است، نوعی از ازدواج در مذهب شیعه است که در آن عقد ازدواج برای مدت معین و محدودی با مهریه ای معلوم، بین زن و مرد بسته می‌شود و با پایان آن رابطه زوجیت خودبه‌خود منقضی می‌شود. ملاک ازدواج در اسلام ارث بردن یا ارث نبردن زوجین از یکدیگر نیست. ازدواج از نظر اسلام بر دو قسم است: دائم و موقت. عقد موقت (متعه) با عقد دائم اشتراکات و تفاوت هایی دارد که این به خاطر فلسفه ازدواج موقت است. عدم ارث زوجین در چنین ازدواجی نیز به دلیل همین فلسفه است . البته در این نکاح هم زن و شوهر می توانند با شرط کردن ارث از یکدیگر ارث ببرند همانطوری که در بعضی از موارد ازدواج دائم نیز بین زوجین ارث نیست. در این نوشتار تمامی موارد درباره ارث زن در ازدواج موقت، شرط ارث بردن زن در ازدواج موقت، مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

واژگان کلیدی:نکاح متعه، توارث،احکام تکلیفی، احکام وضعی ، نکاح موقت، ارث.

مقدمه

در دین مبین اسلام قواعد ارث در رابطه با زوجین حسب آیه ۱۲ سوره نسا توسط شارع مقدس بدین سیاق وضع گردیده “…و لهن الربع مما ترکتم ان لم یکن لکم ولد فان کان لکم ولد فلهن الثمن مما ترکتم…” اطلاق و عمومیت آیه موصوف به صورت امری تعیین شده اند که توافق بر خلاف آن از ناحیه طرفین علی القاعده پذیرفته نیست در این خصوص جهت تبیین بهتر موضوع می بایست توافق طرفین عقد در حوزه احکام تکلیفی و احکام وضعی را جداگانه مورد بحث قرار داد تا در نهایت به این سوال پاسخ داده شود که شرط توارث در نکاح متعه شرطی صحیح است یا باطل.

۱- ارث و توارث

ارث در لغت به معنای انتقال غیر قراردادی چیزی، از شخص به دیگری است(راغب اصفهانی، ۱۴۱۲ق: ۸۶۳) و همچنین به معنای بقیه‌ و باقی‌مانده‌ی چیزی نیز می‌باشد (سیاح، ۱۳۵۴: ۲۰). در اصطلاح حقوقی مقصود از آن، انتقال مالکیت اموال میت، پس از فوت به ورّاث او می‌باشد (شهیدی، ۱۳۸۵). قانون‌گذار در کلام خود کسی را که ارث می‌برد وارث، و متوفی را مورّث، و اموال و دارائی متوفی در حین فوت وی را، ترکه می‌نامد (امامی، ۱۳۷۶: ۱۶۹).

۲- تقسیم بندی احکام شرعی

برای پاسخ به این پرسش که احکام ارث در زمره کدامیک از احکام شرعی قرار می گیرد ابتدا لازم است تقسیم بندی احکام شرعی و سپس تعاریف فقها را از آن مورد بررسی قرار دهیم تا در نهایت در یابیم شرط توارث از این حیث با مانع و رادعی مواجه خواهد شد یا خیر؟

احکام شرعی بر دو گونه اند:

الف –احکام تکلیفی

دستورات و فرامین صادره از ناحیه پروردگار در خصوص افعال و کردار بندگان اعم از امر یا نهی و یا اجازه و رخصت را احکام تکلیفی می گویند که به پنج قسم تقسیم می شوند: وجوب ، حرمت، اباحه، استحباب، کراهت

ب – احکام وضعی

احکام وضعیه آن دسته از احکام شرعیه است که مستقیما از ناحیه شارع وضع نشده است و مقتضای آن الزام یا منع و رخصت نمی باشد مانند : مالکیت، زوجیت، اهلیت، سببیت، صحت.

۳- نکاح متعه و آثار شرط توارث در روابط طرفین

در یک تقسیم بندی از لحاظ زمانی نکاح به دائم و موقت تقسیم می شود که در فقه از آن به نکاح متعه یا منقطع یاد می شود که هر یک از آنها آثار حقوقی خاص خود را دارد. نکاح منقطع به جهت اراده طرفین از حیث زمانی محدود به مدت زمان خاصی است که مورد توافق طرفین قرار گرفته است (ماده۱۰۷۵ قانون مدنی) و از این جهت با نکاح دایم متفاوت است و بدون نیاز به حکم دادگاه با سپری شدن مدت پایان می پذیرد.

۴- منابع فقهی در ارتباط با توارث در نکاح منقطع

پیشتر توارث در نکاح منقطع را از نگاه فقه و حقوق در ترکیبی از هم بیان کردیم. حال به تفکیک این دو قسم به صورت منابع فقهی و همچنین منابع حقوقی پرداخته می‌شود. در اولین قسمت به منابع فقهی نگاهی خواهیم کرد:

۴-۱- شهید اول

در عقد موقت میان زن و شوهر توارث برقرار نیست مگر آنکه این امر در ضمن عقد شرط گردد و عدم توارث به خاطر اصل عدم توارث است و اینکه ارث از احکام شرعی است و تحقق آن در هر مورد ، موقوف بر جعل آن از طرف شارع است .

۴-۲- یوسف الحرانی

ایشان در ابتدا به بیان اقوال مختلف در ارتباط با توارث میان زوجین می پردازند و بیان می دارند که: بین فقها در مورد توارث در نکاح منقطع اختلاف است، و چهار نظر وجود دارد که عبارتند از:

۴-۳- زین‌الدین بن علی عاملی (شهید ثانی) کتاب مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام

توارث با نکاح منقطع ثابت نمی شود بین زوجین ، اعم از اینکه شرط سقوط توارث شود یا بطور مطلق باشد، اما اگر شرط توارث برای هردو یا یکی شود دو نظر وجود دارد: یک نظر عمل به شرط را لازم می داند و نظر دیگر بیان می دارد که لازم نیست عمل به شرط، برای اینکه توارث ثابت نمی شود مگر با دلیل شرعی و در این حالت مانند شرط برای غیر وارث ، همانند شرط بر اجنبی است. ولی شهید ثانی بیان می کنند که قول اول یعنی لزوم عمل به شرط اشهر می باشد.

۴-۴- علی سیستانی

با نکاح منقطع توارث بین زوجین ثابت نمی شود. اگر شرط توارث یکی یا هر دو طرف شود در نفوذ شرط اشکال است، برای اینکه مراعاه ترک نشود مقتضی، احتیاط در آن است (سیستانی، ۱۴۱۵ق، م ۲۳۳).

۴-۵- سیدمحسن طباطبایی حکیم

شرط توارث بین زوجین، عقد نکاح دائم است، پس میراث بین زوجین در نکاح منقطع وجود ندارد (طباطبایی حکیم، ۱۴۱۰ق: ۲۱۰).

۴-۶- زین‌الدین بن علی عاملی (شهید ثانی) کتاب الروضه البهیه فى شرح المعه الدمشقیه

توارث در نکاح منقطع بین زوجین وجود ندارد مگر با شرط توارث در عقد، پس ثابت می شود برحسب آنچه شرط کرده اند. اما عدم توارث ، بدون وجود شرط توارث اصلی است، برای اینکه ارث حکم شرعی است و ثبوت آن متوقف است بر جعل و تعیین شارع و این امر ثابت نیست، بلکه خلاف آن ثابت است.

۴-۷- شیخ مرتضی انصاری

شیخ مرتضی انصاری بعد از بیان نظرات گوناگون در مورد نکاح منقطع، نظری را که در صورات شرط توارث شود، ارث ثابت می شود را می پذیرد

۴-۸- محمد جواد مغنیه

بیان می دارد که فقهای مذهب جعفری در توارث زوجین در ازدواج منقطع اختلاف کردند، گروهی از جمله شهید اول و ثانی معتقدند که توارث وجود ندارد مگر با شرط توارث.

۵- نظریه حقوقدانان در ارتباط با توارث در نکاح منقطع

لیکن این سوأل در ذهن ایجاد می‌شود که آیا می‌توان در عقد نکاح منقطع، شرط نمود که زوجین از یکدیگر ارث ببرند.

الف) برخی از حقوق‌دانان معتقدند که، اگرچه در ماده ۹۴۰ ق.م آمده است

ب) برخی دیگر از حقوق‌دانان معتقدند که نمی‌توان درنکاح منقطع چنین شرطی نمود.

۶- تحلیل ماده ۹۴۰ قانون مدنی

ماده ۹۴۰ قانون مدنی: «زوجین که زوجیت آنها دائمی بوده وممنوع از ارث نباشند از یکدیگر ارث می برند. »

این ماده در صدد بیان یکی از موجبات ارث ، یعنی سبب می باشد ، که برای جمع شدن شرایط این موجب ارث دو شرط را ذکر کرده یکی دائمی بودن و دیگری عدم مانع و البته باید خاطر نشان کرد که در حال تحقق ارث باید در زوجیت همدیگر باشند ، به جز موارد ماده ۹۴۳ ، ۹۴۴و ۹۴۵.

۶-۱- تحلیل اصولی

با توجه به اینکه از این ماده وصف فهمیده می شود و باید دو نظر در این جا ذکر گردد:

۱- بر اساس نظر مرحوم مظفر جمله وصفیه مفهوم نخواهد داشت مگر اینکه قید ، قید حکم باشد و از آن جا که دائمی بودن قید نکاح و قید حکم نیست پس مفهوم نداشته و قائل به مفهوم مخالف نخواهد بود.

۷- شروط در هنگام ارث در ازدواج موقت

یکی از مسائل اجماعی که دلیلی غیر از اجماع ندارد این است که انسان نمی تواند به عنوان وصیت یا هر امر دیگری غیر وارث را وارث قرار دهد و یا وارث واقعی را از ارث محروم کند و در این معنی فرقی نمی کند که به عنوان شرط در ضمن عقدی باشد یامستقل بیان شود .

۷-۱- شروط ضمن عقد

تعریف : توافقی است که ، بر حسب طبیعت خواص خود یا مفاد تراضی دو طرف از توابع عقد دیگری قرار گرفته است مانند شرط صفت یا خیار شرط که همیشه از لوازم عقد اصلی است و وکالت که ممکن است به اراده دو طرف تابع عقد بیع یا نکاح شود (کاتوزیان ص ۲۹۷).

الف: در صورت فوت هریک از زوج یا زوجه دیگری از آن ارث برد .

ب : در صورت فوت زوج ، زوجه از آن ارث برد.

ج : در صورت فوت زوجه ، زوج از او ارث برد.

د: اگر در یک حادثه هردو فوت شوند و تقدم وتآخر هر یک مشخص نباشد تکلیف چیست ؟

۷-۲- شرط بی فایده

مسلماً در شرط توارث نفع و فایده عقلایی مطمح نظر طرفین می باشد و اینگونه نیست که شرط موصوف فاقد عنصر نفع و فایده عقلایی باشد. برای تشخیص نفع و فایده در یک شرط می بایست بنای خردمندان مورد توجه قرار گیرد و مطمئناً عاقلان نیز با ملاحظه خصوصیتهای رابطه دو طرف به داوری خواهند پرداخت.

۷-۳- شرط نا مشروع

همانگونه که گفته شد است شرطی نا مشروع تلقی می شود که با قوانین امری یا نظم عمومی و اخلاق حسنه منافات داشته باشد ( کاتوزیان ص ۳۰۴).

لازم است در این خصوص وضعیت شرط توارث در عقد متعه را در قوانین امری یا نظم عمومی و اخلاق حسنه بررسی نماییم :

۷-۳-۱- قوانین امری

مطمئاً شرط خلاف قوانین تکمیلی و تفسیری بدان جهت که مقصود از وضع آن تکمیل نمودن قرارداد اصلی و رفع نقص از آن زیانی به هدف قانونگذار نمی رساند تا شرط خلاف آنها را باطل تلقی کنیم اما سئوال این است که آیا مطابق منطوق ماده ۹۴۰ قانون مدنی ارث ویژه نکاح دائم است یا خیر؟ زیرا در آن ماده آمده است: ( زوجین که زوجیت آنها دائمی بوده و ممنوع از ارث نباشند از یکدیگر ارث می برند)

۸- شناسنامه و ارث فرزند حاصل از ازدواج موقت

زن می تواند با مراجعه به دادگاه خانواده و اثبات واقعه نکاح که به تبع آن الحاق فرزند به پدر هم ثابت خواهد شد پدر را به گرفتن شناسنامه برای فرزند اجبار نماید

نتیجه‌گیری

پس از بررسی اقوال فقها و در نظر گرفتن موضع قانونگذار در ماده ۹۴۰ قانون مدنی وعلی رغم اینکه قانونگذار در مقام بیان متعرض ارث در نکاح منقطع نگردیده است .

اما در خصوص اینکه آیا زن می تواند در ضمن عقد نکاح موقت شرط توارث نماید یا خیر اختلاف نظر وجود دارد. اما با این وجود عده ای از فقها بر صحت شرط توارث ضمن نکاح موقت اتفاق نظر دارند و می گویند اگر زن در هنگام عقد موقت شرط نماید که از همسر خود ارث ببرد یا شرط دریافت نفقه نماید، صحیح است. اما عده ای از حقوقدانان چنین تفسیر می نمایند که اگر چنین امری ممکن بود، در قانون مدنی به صراحت ذکر می شد و می گویند زن و شوهر در ازدواج موقت حتی در صورت شرط در ضمن عقد نیز از یکدیگر ارث نمی برند.

منابع

1. البحرانی، یوسف، حدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره، ترجمه محمد تقی ایروانی، ج ‌24، بیروت: دارالاضواء،‌ 1405ق.
2. امامی، سید حسن؛ حقوق مدنی، چاپ سیزدهم، جلد۳، تهران: انتشارات کتاب‌فروشی اسلامیه، ۱۳۷۶.
3. امامی،‌سید حسن، حقوق مدنی، جلد ۳، چاپ ۴۹، ۱۳۸۳.
4. انصاری، مرتضی، «کتاب النکاح»، قم: مؤسسه باقری، چ اول، رساله اول، ۱۴۱۵ق.
5. جعفری لنگرودی، محمد جعفر؛ دوره حقوق مدنی ارث، تهران: گنج دانش، چاپ سوم، جلد اول، ۱۳۷۱.
6. حائری‌شاه باغ، سیدعلی، شرح قانونی مدنی،‌ج ۲، تهران: انتشارات گنج دانش، ، ۱۳۷۶.
7. حر عاملی، محمدبن حسن، وسائل الشیعه، جلد ۲۱، قم: موسسه آل البیت، ۱۴۱۶ق.
8. خوانساری،‌سیداحمد، جامع المدارک.مکتبه الصدوق. ج۴، چاپ دوم. طهران.۱۴۰۵ق.
9. راغب اصفهانی، حسین‌ابن‌محمد؛ المفردات فی قریب القرآن، بیروت: دارالعلم، الدارالشامیه، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.