خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت ابوالحسن قناوی

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت ابوالحسن قناوی :

مقالات مرتبط: ابن حاج قناوی (مقاله‌دوم).

اِبْن‌ِ حاج‌، ابوالحسن‌ ضیاءالدین‌، شیث‌ بن‌ ابراهیم‌ بن‌ محمد بن‌ حیدره قناوی‌ (۵۱۰ – ۵۹۸ق‌/۱۱۱۶-۱۲۰۲م‌)، فقیه‌ ، نحوی‌ و ادیب‌ مصری‌.

فهرست مندرجات

1 – تولد
2 – تحصیلات
3 – ویژگی‌های فردی
4 – جایگاه ابن حاج
5 – آثار
6 – شاگردان
6.۱ – آثار منسوب‌ به‌ وی‌
7 – فهرست منابع
8 – پانویس
9 – منبع

1 – تولد

وی‌ در قِفط، شهری‌ در مصر

[۱] قفطى‌، على‌، انباء الرواه، ج ۲، ص۷۳، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۷۱ق‌/۱۹۵۲م.

[۲] ابن‌ فرحون‌، ابراهیم‌، الدیباج‌ المذهب، ج ۱، ص۴۰۳‌، قاهره‌، ۱۳۹۴ق‌/۱۹۷۴م‌.

در خانواده‌ای‌ که‌ سنی‌ مذهب‌ و متعصب‌ بودند و در آشکار کردن‌ مذهب‌ خویش‌ در دوره فرمانروایى‌ فاطمیان‌ پروا نداشتند، به‌ دنیا آمد.

2 – تحصیلات

وی‌ در خانواده‌ای‌ نیکوکار و شریف‌ پرورش‌ یافت‌

[۳] قفطى‌، على‌، انباء الرواه، ج ۲، ص۷۳، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۷۱ق‌/۱۹۵۲م.

و از ابوطاهر سلفى‌ و ابوالقاسم‌ عبدالرحمان‌ بن‌ حسین‌ بن‌ حباب‌ حدیث‌ شنید

[۴] یاقوت‌، ادباء، ج۱۱، ص۲۷۸، بیروت‌، ۱۳۹۹ق‌/۱۹۷۹م‌.

[۵] صفدی‌، خلیل‌، نکت‌ الهمیان‌، ص۱۶۹، قاهره‌، ۱۳۲۹ق‌/ ۱۹۱۱م‌.

و همین‌ ابوالقاسم‌ عبدالرحمان‌ و گروهى‌ دیگر به‌ وی‌ اجازه نقل‌ حدیث‌ دادند

[۶] ابن‌ فرحون‌، ابراهیم‌، الدیباج‌ المذهب، ج ۱، ص۴۰۲‌، قاهره‌، ۱۳۹۴ق‌/۱۹۷۴م‌.

، اما اینکه‌ نحو و ادب‌ را نزد چه‌ کسانى‌ فرا گرفت‌، در هیچ‌ یک‌ از منابع‌ ما به‌ آن‌ اشاره‌ نشده‌ است‌. گفته‌اند که‌ وی‌ پس‌ از چندی‌ به‌ قِنا «یا اِقْنا در نزدیکى‌ قِفط»

[۷] یاقوت، بلدان‌، ج ۱، ص۲۳۸، بیروت‌، ۱۳۹۹ق‌/۱۹۷۹م‌.

سفر کرد و در آنجا ماندگار شد.

[۸] ادفوی‌، جعفر، الطالع‌ السعید، ص ۲۶۴، به‌ کوشش‌ سعید محمد حسن‌، قاهره‌، ۱۳۸۶ق‌/ ۱۹۶۶م‌.

قفطى‌

[۹] قفطى‌، على‌، انباء الرواه، ج ۲، ص۷۴، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۷۱ق‌/۱۹۵۲م.

بر آن‌ است‌ که‌ این‌ سفر در آخر عمر وی‌ بوده‌ است‌ و علت‌ اقامت‌ وی‌ را در قنا همانا قدرت‌ و رواج‌ مذهب‌ اهل‌ سنت‌ در آن‌ شهر دانسته‌ است‌. غالب‌ مآخذ مقام‌ علمى‌ او را ستوده‌اند. یاقوت‌

[۱۰] یاقوت‌، ادباء، ج۱۱، ص۲۷۷، بیروت‌، ۱۳۹۹ق‌/۱۹۷۹م‌.

وی‌ را یکى‌ از ادیبان‌ بزرگ‌ روزگار خود که‌ در زبان‌ عربی‌ و فنون‌ ادبى‌ مهارت‌ و برتری‌ یافت‌، دانسته‌ است‌ و سیوطی‌ از وی‌ به‌ عنوان‌ فقیه‌ دانشمند و نحوی‌ زبر دست‌ یاد مى‌کند

[۱۱] سیوطى‌، حسن‌ المحاضره، ج ۱، ص۲۵۸، قاهره‌، ۱۲۹۹ق‌/ ۱۸۸۲م‌.

[۱۲] ادفوی‌، جعفر، الطالع‌ السعید، ص ۲۶۳، به‌ کوشش‌ سعید محمد حسن‌، قاهره‌، ۱۳۸۶ق‌/ ۱۹۶۶م‌.

[۱۳] قفطى‌، على‌، انباء الرواه، ج ۲، ص۷۳، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۷۱ق‌/۱۹۵۲م.

و برخى‌ از مآخذ وی‌ را عروضی‌ نیز دانسته‌اند.

[۱۴] ابن‌ فرحون‌، ابراهیم‌، الدیباج‌ المذهب، ج ۱، ص۴۰۲‌، قاهره‌، ۱۳۹۴ق‌/۱۹۷۴م‌.

[۱۵] یاقوت‌، ادباء، ج۱۱، ص۲۷۷، بیروت‌، ۱۳۹۹ق‌/۱۹۷۹م‌.

3 – ویژگی‌های فردی

ابن‌ حاج‌ در میان‌ عامه مردم‌ نیز مورد احترام‌ و توجه‌ بود. مآخذ نزدیک‌ به‌ وی‌ غالباً او را خوش‌بیان‌ و محتاط

[۱۶] قفطى‌، على‌، انباء الرواه، ج ۲، ص۷۴، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۷۱ق‌/۱۹۵۲م.

، با مهابت‌ و موقر

[۱۷] یاقوت‌، ادباء، ج۱۱، ص۲۷۸، بیروت‌، ۱۳۹۹ق‌/۱۹۷۹م‌.

یاد کرده‌اند. وی‌ مردی‌ زاهد و خوش‌ سیرت‌ بود و در رفتار و گفتار به‌ شیوه «سلف‌ صالح‌» گرایش‌ داشت‌

[۱۸] قفطى‌، على‌، انباء الرواه، ج ۲، ص۷۴، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۷۱ق‌/۱۹۵۲م.

[۱۹] ابن‌ فرحون‌، ابراهیم‌، الدیباج‌ المذهب، ج ۱، ص۴۰۳‌، قاهره‌، ۱۳۹۴ق‌/۱۹۷۴م‌.

[۲۰] ابن‌ فرحون‌، ابراهیم‌، الدیباج‌ المذهب، ج ۱، ص۴۰۲‌، قاهره‌، ۱۳۹۴ق‌/۱۹۷۴م‌.

، هیچ‌ کس‌ خنده‌ یا سبک‌ رفتاری‌ او را ندید.

[۲۱] قفطى‌، على‌، انباء الرواه، ج ۲، ص۷۴، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۷۱ق‌/۱۹۵۲م.

فیروزآبادی‌ او را امام‌ زاهد نحوی‌ نامیده‌ است‌.

[۲۲] فیروزآبادی‌، محمد، البلغه، ص۹۵، به‌ کوشش‌ محمد المصری‌، دمشق‌، ۱۳۹۲ق‌/۱۹۷۲م‌.

چنین‌ اوصافى‌ از شخصیت‌ وی‌ او را به‌ چهره اندیشمندی‌ پرهیزکار که‌ به‌ هیچ‌ چیز جز دانش‌اندوزی‌ و رفتار نیک‌ و زاهدانه‌ نمى‌اندیشیده‌، جلوه‌گر مى‌سازد.

4 – جایگاه ابن حاج

فرمانروایان‌ مصر نیز وی‌ را بزرگ‌ مى‌داشتند و از او با احترام‌ یاد مى‌کردند

[۲۳] قفطى‌، على‌، انباء الرواه، ج ۲، ص۷۴، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۷۱ق‌/۱۹۵۲م.

[۲۴] یاقوت‌، ادباء، ج۱۱، ص۲۷۸، بیروت‌، ۱۳۹۹ق‌/۱۹۷۹م‌.

، چنانکه‌ قاضى‌ فاضل‌ وزیر صلاح‌الدین‌ ایوبی‌ او را گرامى‌ مى‌داشت‌ و شفاعت‌ وی‌ را درباره دیگران‌ مى‌پذیرفت‌.

[۲۵] قفطى‌، على‌، انباء الرواه، ج ۲، ص۷۴، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۷۱ق‌/۱۹۵۲م.

ظاهراً بین‌ این‌ دو، دوستى‌ عمیقى‌ برقرار بوده‌ است‌، چه‌ گزارش‌هایى‌ درباره مکاتبات‌ و مخاطبات‌ بین‌ آنان‌ در دست‌ است‌ که‌ در ضمن‌، دلیل‌ بر زبردستى‌ او در ترسل‌ نیز هست‌.

[۲۶] قفطى‌، على‌، انباء الرواه، ج ۲، ص۷۴، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۷۱ق‌/۱۹۵۲م.

گمان‌ مى‌رود بعضى‌ از این‌ نوشته‌ها مکاتبات‌ دیوانى‌ او بوده‌ باشد، اگرچه‌ وی‌ ظاهراً هیچ‌ گونه‌ مقامى‌ در دستگاه‌ حکومت‌ نداشته‌ است‌. به‌ نظر مى‌رسد که‌ این‌همه‌ تعظیم‌ و تکریم‌، بیشتر از پیشوایى‌ او در مذهب‌ تسنن‌ که‌ مذهب‌ بسیاری‌ از مردم‌، حتى‌ حکام‌ و امیران‌ِ آن‌ روزگار بود، حاصل‌ شده‌ باشد و نه‌ تنها از جایگاه‌ علمى‌ او، زیرا چنین‌ برمى‌آید که‌ ابن‌ حاج‌ به‌ رغم‌ کوشش‌ بى‌وقفه خویش‌ در دانش‌اندوزی‌، از استعدادِ چندان‌ درخشانى‌ بهره‌مند نبود، چه‌ آثار منسوب‌ به‌ وی‌ و یا بر جای‌ مانده‌ از او با توجه‌ به‌ طول‌ عمرش‌ بسیار اندک‌ است‌. به‌ ویژه‌ که‌ وی‌ ظاهراً از آنچه‌ لازمه آرامش‌ خاطر برای‌ دانش‌ اندوزی‌ و تحقیق‌ علمى‌ است‌ بهره‌مند بوده‌ است‌، زیرا خانواده اهل‌ علم‌ وی‌ چندان‌ متمول‌ بوده‌اند که‌ محله‌ای‌ در قفط به‌ نام‌ آنان‌ شهرت‌