خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت ابوعبداللّه اندلسی میورقی

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت ابوعبداللّه اندلسی میورقی :

مقالات مرتبط: محمد بن فتوح حمیدی (مقاله‌دوم).

محمد بن فتوح بن عبدالله حُمَیدی مَیُورقی اَزْدی اندلسی، حافظ، محدّث، ادیب و مورخ اندلسی قرن پنجم می باشد.

فهرست مندرجات

1 – زندگینامه
2 – اخذ علم
3 – اساتیدوشاگردان
4 – فضایل‌
5 – مذهب
6 – وفات
7 – آثار
8 – فهرست منابع
9 – پانویس
10 – منبع

1 – زندگینامه

کنیه اش ابوعبدالله است و نسبت حُمَیدی به یکی از نیاکانش، حُمَیدبن یَصِل، و نسبت اَزدی به خاندان او بازمی گردد، که از قبیله اَزْد در یمن بودند.

[۱] ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۳۹۲، بیروت ۱۴۱۴/۱۹۹۴.

او پیش از ۴۲۰ در میورقه به دنیا آمد، اما اصل او را از رصافه قرطبه دانسته اند

[۲] ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۵۵، ص۸۰، چاپ علی شیری، بیروت ۱۴۱۵ـ۱۴۲۱/ ۱۹۹۵ـ۲۰۰۱.

[۳] ابن بشکوال، کتاب الصله، ج۱، قسم ۲، ص۵۶۰، قاهره ۱۹۶۶.

[۴] محمدبن احمد ذهبی، کتاب تذکره الحفاظ، حیدرآباد، ج ۴، ص ۱۲۱۸، دکن ۱۳۷۶ـ۱۳۷۷/ ۱۹۵۶ـ۱۹۵۸، چاپ افست، بیروت.

[۵] سمعانی، الانساب، ج۵، ص۴۳۱.

2 – اخذ علم

وی حدیث را در اندلس ، مصر ، مکه ، دمشق و بغداد آموخت

[۶] ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۵۵، ص۷۷، چاپ علی شیری، بیروت ۱۴۱۵ـ۱۴۲۱/ ۱۹۹۵ـ۲۰۰۱.

و از شاگردان خاص و مصاحبان ابن حزم (متوفی ۴۵۶ یا ۴۵۷)، متکلم و فقیه ظاهری ، بود. از دیگر مشایخ و استادان او، ابوبکر خطیب بغدادی ، ابونصر ابن ماکولا، ابوالولید باجی، ابوعبدالله قضاعی، ابواسحاق حبّال، ابوالعباس عذری و ابن عبدالبرّ قرطبی بودند.

[۷] محمدبن فتوح حُمَیدی، جذوه المقتبس فی تاریخ علماء الاندلس، ج۲، ص۵۸۸، چاپ ابراهیم ابیاری، قاهره ۱۴۱۰/۱۹۸۹.

[۸] ابن بشکوال، کتاب الصله، ج۱، قسم ۲، ص۵۶۰، قاهره ۱۹۶۶.

[۹] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۶، ص۲۵۹۹، چاپ احسان عباس، بیروت ۱۹۹۳.

[۱۰] ابن خلّکان، وفیات الاعیان وأنباء أبناء الزمان، ج۴، ص۲۸۲.

[۱۱] محمدبن احمد ذهبی، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، ج۱۰، ص۳۶۶، چاپ بشّار عواد معروف، بیروت ۱۴۲۴/۲۰۰۳.

در قَیْروان نزد ابن ابی زید قیروانی حدیث و فقه آموخت.

[۱۲] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۶، ص۲۵۹۹، چاپ احسان عباس، بیروت ۱۹۹۳.

حمیدی در ۴۴۸ به مناطق شرقی جهان اسلام سفر کرد و حج گزارد و در مکه، کریمه المروزیه ( محدّثه معروف قرن پنجم) را ملاقات کرد و سرانجام در بغداد سکنا گزید

[۱۳] ابن بشکوال، کتاب الصله، ج۱، قسم ۲، ص۵۶۰ قاهره ۱۹۶۶.

[۱۴] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۶، ص۲۵۹۹، چاپ احسان عباس، بیروت ۱۹۹۳.

3 – اساتیدوشاگردان

حمیدی شاگردان و راویان بسیاری داشت. دو تن از مشایخ مشهورش، خطیب بغدادی و ابن ماکولا، از او حدیث شنیده و مطالبی از او نقل کرده اند.

[۱۵] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۶، ص۲۵۹۹، چاپ احسان عباس، بیروت ۱۹۹۳.

[۱۶] ابن خلّکان، وفیات الاعیان وأنباء أبناء الزمان، ج۴، ص۲۸۲ـ۲۸۳.

[۱۷] خطیب بغدادی، تاریخ بغدادی، ج۷، ص۳۷۹.

[۱۸] خطیب بغدادی، تاریخ بغدادی، ج۱۵، ص۶۰۸.

[۱۹] محمدبن فتوح حُمَیدی، جذوه المقتبس فی تاریخ علماء الاندلس، ج۲، ص۴۴۵، چاپ ابراهیم ابیاری، قاهره ۱۴۱۰/۱۹۸۹.

ابوبکر محمدبن طرخان، ابوالحسن بن سرحان، اسماعیل بن محمد تیمی و ابومحمد ابن اکفانی نیز از او حدیث شنیده اند.

[۲۰] محمدبن احمد ذهبی، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، ج۱۰، ص۶۱۷، چاپ بشّار عواد معروف، بیروت ۱۴۲۴/۲۰۰۳.

دیگر شاگرد او ابوالفتح ابن بَطّی بود که برخی از کتابهای حمیدی و دیگران را از وی شنید و اجازه نقل آن‌ها را از او گرفت.

[۲۱] ابن حجر عسقلانی، المعجم المفهرس، ج۱، ص۱۸۱، او، تجرید اسانید الکتب المشهوره و الاجزاء المنثوره، چاپ محمد شکور امریر میادینی، بیروت ۱۴۱۸/۱۹۹۸.

[۲۲] ابن حجر عسقلانی، المعجم المفهرس، ج۱، ص۲۵۰، او، تجرید اسانید الکتب المشهوره و الاجزاء المنثوره، چاپ محمد شکور امریر میادینی، بیروت ۱۴۱۸/۱۹۹۸.

[۲۳] ابن حجر عسقلانی، المعجم المفهرس، ج۱، ص۴۱۸، او، تجرید اسانید الکتب المشهوره و الاجزاء المنثوره، چاپ محمد شکور امریر میادینی، بیروت ۱۴۱۸/۱۹۹۸.

4 – فضایل‌

محدّثان حمیدی را توثیق کرده و او را با صفاتی مانند اتقان ، دین داری ، پرهیزکاری و بی توجهی به دنیا ستوده اند.

[۲۴] ابن بشکوال، کتاب الصله، ج۱، قسم ۲، ص۵۶۰، قاهره ۱۹۶۶.

[۲۵] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۶، ص۲۵۹۹، چاپ احسان عباس، بیروت ۱۹۹۳.

وی را از جمله حافظان حدیث نیز برشمرده اند.

[۲۶] سمعانی، الانساب، ج۲، ص۲۶۹.

[۲۷] محمدبن احمد ذهبی، کتاب تذکره الحفاظ، ج۴، ص۱۲۱۸، حیدرآباد، دکن ۱۳۷۶ـ۱۳۷۷/ ۱۹۵۶ـ۱۹۵۸، چاپ افست، بیروت.

5 – مذهب

گفته‌اند او در فقه ، مذهب ظاهری داشته و ملازم ابن حزم بوده، ولی مذهب خود را آشکار نمی‌کرده است.

[۲۸] ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۵۵، ص۷۷، چاپ علی شیری، بیروت ۱۴۱۵ـ۱۴۲۱/ ۱۹۹۵ـ۲۰۰۱.

[۲۹] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۶، ص۲۵۹۹، چاپ احسان عباس، بیروت ۱۹۹۳.

هر چند، از شرح حالی که برای ابن حزم نوشته، پیداست که شیفته او بوده است.

[۳۰] محمدبن فتوح حُمَیدی، جذوه المقتبس فی تاریخ علماء الاندلس، ج۲، ص۴۸۹ـ۴۹۱، چاپ ابراهیم ابیاری، قاهره ۱۴۱۰/۱۹۸۹.

وی همچنین بسیاری از کتاب‌های ابن حزم را کتابت کرده

[۳۱] ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الملوک و الامم، ج۱۷، ص۲۹، چاپ محمد عبدالقادر عطا و مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت ۱۴۱۲/۱۹۹۲.

و کتاب نَقْطُ العروس او را نیز روایت کرده است.

[۳۲] ابن حزم، نقط العروس فی تواریخ الخلفاء، ج۱، ص۴۷، روایه حُمَیدی، چاپ شوقی ضیف، در مجله کلیه الآداب، ج ۱۳، ش ۲ (دسامبر ۱۹۵۱).

وی را پیرو مذهب اهل حدیث نیز دانسته اند.

[۳۳] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۶، ص۲۵۹۹، چاپ احسان عباس، بیروت ۱۹۹۳.

[۳۴] محمدبن احمد ذهبی، کتاب تذکره الحفاظ، ج۴، ص۱۲۱۹، حیدرآباد، دکن ۱۳۷۶ـ۱۳۷۷/ ۱۹۵۶ـ۱۹۵۸، چاپ افست، بیروت.

6 – وفات

حمیدی شاعر و ادیبی توانا نیز بود، کتابهای ادبی و اشعاری که در منابع شرح حال، از او نقل کرده اند، بر این امر گواه است.

[۳۵] ابن بشکوال، کتاب الصله، ج۲، ص۵۶۱، قاهره ۱۹۶۶.

[۳۶] یاقوت حموی، معجم الادباء، ج۶، ص۲۵۹۹ـ۲۶۰۰، چاپ احسان عباس، بیروت ۱۹۹۳.

وی در حدود هفتاد سالگی، در ۴۸۸ درگذشت و در قبرستان باب حرب ، کنار قبر بشر حافی، دفن شد.

[۳۷] سمعانی، الانساب، ج۲، ص۲۷۰.

[۳۸] ابن خلّکان، وفیات الاعیان وأنباء أبناء الزمان، ج۴، ص۲۸۳ـ۲۸۴.

[۳۹] سمعانی، الانساب، ج۵، ص۴۳۱.

7 – آثار

حمیدی آثار متعددی در علوم گوناگون نوشته، اما مشهورترین کتابهای او الجمع بین الصحیحین و جَذْوه المقتبس فی تاریخ علماء الاندلس است. در الجمع بین الصحیحین، احادیث صحیح بخاری و صحیح مسلم را گردآورده و آن‌ها را برطبق مسانید مرتب کرده و احادیث هریک از صحابه را‌ به‌طور مجزا و در یک باب آورده است. وی در ذیل بسیاری از احادیث ، تتمه یا شرحی از خود افزوده است.

[۴۰] ابن صلاح، مقدمه ابن الصلاح و محاسن الاصطلاح، ج۱، ص۹۳، چاپ عائشه عبدالرحمان (بنت الشاطئ)، قاهره ۱۹۷۴.

[۴۱] ابن صلاح، مقدمه ابن الصلاح و محاسن الاصطلاح، ج۱، ص۹۶، چاپ عائشه عبدالرحمان (بنت الشاطئ)، قاهره ۱۹۷۴.

بسیاری از محدّثان و مفسران و نویسندگان به الجمع بین الصحیحین استناد کرده اند.

[۴۲] محمدبن احمد قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ج۱، ص۴۴۱، بیروت ۱۴۰۵/۱۹۸۵.

[۴۳] محمدبن احمد قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ج۱۰، ص۴۲۰، بیروت ۱۴۰۵/۱۹۸۵.

[۴۴] یحیی بن شرف نووی، المجموع: شرح المُهَذّب، ج۶، ص۱۶۳، بیروت: دارالفکر.

[۴۵] یحیی بن شرف نووی، المجموع: شرح المُهَذّب، ج۹، ص۳، بیروت: دارالفکر.

این کتاب به کوشش علی حسین بواب به چاپ رسیده است (بیروت ۱۴۱۹/۱۹۹۸).
اثر دیگر او جذوه المقتبس فی تاریخ علماء الاندلس است که آن را در بغداد نوشته و بنابر آنچه در مقدمه کتاب

[۴۶] محمدبن فتوح حُمَیدی، جذوه المقتبس فی تاریخ علماء الاندلس، ج۱، ص۲۹ـ۳۱، چاپ ابراهیم ابیاری، قاهره ۱۴۱۰/۱۹۸۹.

گفته، به درخواست دوستانش و به رغم دشواری، این کتاب را در شرح حال راویان حدیث و اهل فقه و شعر و ادب