خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت ابوالمواهب حسن بن هبه اللّه ربعی

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت ابوالمواهب حسن بن هبه اللّه ربعی :

مقالات مرتبط: ابن‌ صصری (مقاله‌دوم).

اِبْن‌ِ صَصْری‌، نام‌ افراد خاندانی‌ دمشقی‌ از محدثان‌، فقیهان‌، قاضیان‌ و مدرسان‌ شافعی‌ در سده‌های‌ ۵ – ۸ق‌/۱۱-۱۴م‌ بودند.

فهرست مندرجات

1 – ضبط‌های اسم
2 – خاست‌گاه خاندان
3 – علی بن حسین تغلبی
4 – ابوالبرکات محفوظ
5 – افراد شاخه محفوظ
6 – زنان مشهور خاندان
7 – فهرست منابع
8 – پانویس
9 – منبع

1 – ضبط‌های اسم

اِبْن‌ِ صَصْری‌ در منابع‌ به‌ صورت‌ صَرْصَری‌، صَصُرّی‌، صَصَری‌ نیز ضبط شده‌ است‌.

[۱] ابن‌ جوزی‌، عبدالرحمان‌، المنتظم‌، ج۸، ص۲۷۹، حیدرآباد دکن‌، ۱۳۵۹ق‌.

[۲] ابن‌ عساکر، علی‌، تاریخ‌ دمشق‌، ج۱۲، ص۲۴، نسخه عکسی‌ موجود در کتابخانه مرکز.

[۳] ابن‌ تغری‌ بردی‌، النجوم‌ الزاهره، ج۲، ص۲۵۴، به‌ کوشش‌ جعفر حسنی‌، دمشق‌، ۱۳۶۷ق‌/ ۱۹۸۴م‌.

[۴] زبیدی‌، مرتضی، تاج‌العروس‌، ذیل‌ «شذا».

2 – خاست‌گاه خاندان

این‌ خاندان‌ در اصل‌ از بین النهرین‌ برخاسته‌اند و از مردم‌ «بلد» یا «بلط» (ناحیه‌ای‌ در بالای‌ دجله‌ در نزدیکی‌ موصل‌) بودند.

[۵] سمعانی‌، عبدالکریم‌، الانساب‌، ج۲، ص۳۰۶-۳۰۷، به‌ کوشش‌ عبدالرحمان‌ بن‌ یحیی‌ معلمی‌، حیدرآباد دکن‌، ۱۳۸۳ق‌/۱۹۶۳م‌.

[۶] حموی، یاقوت‌، معجم بلدان‌، ج۱، ص۷۱۵.

[۷] ابن‌ تغری‌ بردی‌، النجوم‌ الزاهره، ج۵، ص۱۰۰.

صرصر

[۸] ابن جزری، محمد، الدره المضیئه، به‌ کوشش‌ ویلیام‌ برینر، کالیفرنیا، ۱۹۶۳م‌.

نام‌ یکی‌ از انشعابات‌ رود فرات‌ است‌ که‌ ناحیه صرصر را در دو فرسخی‌ بغداد آبیاری‌ می‌کرده‌ است‌.

[۹] سمعانی‌، عبدالکریم‌، الانساب‌، ج۸، ص۲۹۷، به‌ کوشش‌ عبدالرحمان‌ بن‌ یحیی‌ معلمی‌، حیدرآباد دکن‌، ۱۳۸۳ق‌/۱۹۶۳م‌.

[۱۰] ابوالفدا، اسماعیل بن نورالدین، تقویم‌ البلدان‌، ج۱، ص۵۲ -۵۳، به‌ کوشش‌ م‌ دوسلان‌، ۱۸۴۰م‌.

جدّ اعلای‌ این‌ خاندان‌ احمد دو فرزند به‌ نام‌های‌ حسن‌ و حسین‌ داشت‌ که‌ اولاد حسن‌ شهرت‌ و اهمیت‌ بیشتری‌ یافته‌اند.

3 – علی بن حسین تغلبی

بارزترین‌ فرد از اولاد حسین‌، ابوالحسن‌ علی‌ بن‌ حسین‌ تغلبی‌ (د محرم‌ ۴۶۷/سپتامبر ۱۰۷۴) است‌ که‌ تنها آگاهی‌ ما از وی‌ این‌ است‌ که‌ می‌دانیم‌ او از تَمّام‌ بن‌ محمد رازی‌ و عبدالرحمان‌ بن‌ عثمان‌ استماع‌ حدیث‌ کرده‌ است‌.

[۱۱] ابن‌ عساکر، علی‌، تاریخ‌ دمشق‌، ج۱۲، ص۲۴، نسخه عکسی‌ موجود در کتابخانه مرکز.

نوه دختری‌ ابوالحسن‌ علی‌، ابومحمد هبهالله‌ بن‌ احمد بن‌ محمد انصاری‌ معروف‌ به‌ ابن‌ اکفانی‌، از او حدیث‌ شنیده‌ است‌.

[۱۲] ابن‌ جوزی‌، یوسف‌، مراه الزمان‌، ج۸، ص۱۳۲، حیدرآباد دکن‌، ۱۹۵۱ق‌.

4 – ابوالبرکات محفوظ

فرزندان‌ حسن‌ از ابوالبرکات‌ محفوظ بن‌ حسن‌ بن‌ محمد بن‌ حسن‌ (د ۳ ذیحجه ۵۴۵ق‌/۲۳ مارس‌ ۱۱۵۱م‌) به‌ بعد اهمیت‌ می‌یابند.
از آن‌جا که‌ محفوظ به‌ گفته ابن‌ قلانسی‌

[۱۳] ابن‌ قلانسی‌، حمزه بن‌ اسد، ذیل‌ تاریخ‌ دمشق‌، ج۱، ص‌ ۳۱۲، به‌ کوشش‌ آمدروز، بیروت‌، ۱۹۰۸م‌.

به‌ هنگام‌ مرگ‌ ۸۰ سال‌ داشته‌ است‌، تولد او می‌بایست‌ در حدود ۴۶۵ق‌/۱۰۷۳م‌ روی‌ داده‌ باشد.

[۱۴] ابن‌ عساکر، علی‌، تاریخ‌ دمشق‌، ج۱۶، ص۲۸۵، نسخه عکسی‌ موجود در کتابخانه مرکز.

او در رمضان‌ ۴۸۶ جزئی‌ در حدیث‌ را نزد نصر بن‌ احمد همدانی‌ فرا گرفت‌.

[۱۵] ابن‌ عساکر، علی‌، تاریخ‌ دمشق‌، ج۱۶، ص۲۸۵، نسخه عکسی‌ موجود در کتابخانه مرکز.

[۱۶] ذهبی‌، محمد، سیراعلام‌ النبلاء، ج۲۱، ص۲۶۷، به‌ کوشش‌ شعیب‌ ارنؤوط و دیگران‌، بیروت‌، ۱۴۰۵ق‌/۱۹۸۵م‌.

از زندگی‌ وی‌ اطلاع‌ بیشتری‌ در دست‌ نیست‌، ولی‌ جمعی‌ از فرزندان‌ و نوادگان‌ او از سرشناسان‌ زمان‌ خود بودند.
به جز کسانی‌ که‌ ذکر آنان‌ به‌ تفصیل‌ خواهد آمد، ابومحمد حسن‌ بن‌ علی‌ بن‌ محفوظ (د ۶۱۷ق‌/ ۱۲۲۰م‌)

[۱۷] ذهبی‌، محمد، تاریخ‌ الاسلام‌، طبقه ۶۲، ص۲۹۹، به‌ کوشش‌ بشار عواد معروف‌ و دیگران‌، بیروت‌، ۱۴۰۸ق‌/۱۹۸۸م‌.

و احمد بن‌ محمد بن‌ حسن‌ بن‌ علی‌ بن‌ محفوظ (۶۲۵ – شوال‌ ۷۱۳ق‌/۱۲۲۸-۱۳۱۴م‌) که‌ نزد علی بن‌ محمد بن عبدالصمد سخاوی‌ و عبدالعزیز بن‌ دجاجیه‌ و مخلص‌ بن‌ هلال‌ و جمع‌ دیگری‌ حدیث‌ شنید و سمت‌ نظارت‌ داشت‌،

[۱۸] ابن‌ حجر، احمد، الدرر الکامنه، ج۱، ص۳۱۰، حیدرآباد دکن‌، ۱۳۹۲- ۱۳۹۶ق‌.

قابل‌ ذکرند.
ابوالبرکات‌ محفوظ بر اثر بیماری‌ درگذشت‌ و در باب‌ توما در قاسیون‌ دمشق‌ به‌ خاک‌ سپرده‌ شد.

[۱۹] ابن‌ عساکر، علی‌، تاریخ‌ دمشق‌، ج۱۶، ص۲۸۵، نسخه عکسی‌ موجود در کتابخانه مرکز.

[۲۰] ابن‌ قلانسی‌، حمزه بن‌ اسد، ذیل‌ تاریخ‌ دمشق‌، ج۱، ص‌ ۳۱۲، به‌ کوشش‌ آمدروز، بیروت‌، ۱۹۰۸م‌.

5 – افراد شاخه محفوظ

مهم‌ترین‌ افراد شاخه محفوظ از خاندان‌ ابن‌ صصری‌ از این‌ قرارند:
ابوالغنائم‌ هبهالله‌ بن‌ محفوظ
ابوالمواهب‌ حسن‌ بن‌ هبهالله‌
ابوالقاسم‌ حسین‌ بن‌ هبهالله‌
سالم‌ بن‌ حسن‌ بن‌ هبهالله‌
ابواسحاق‌ ابراهیم‌ بن‌ شرف‌الدین‌
ابوالغنائم‌ سالم‌ بن‌ محمد
محمد بن‌ ابراهیم‌ بن‌ عبدالرحمان‌
نجم‌الدین‌ احمد بن‌ محمد
محمد بن‌ محمد بن‌ محمد

6 – زنان مشهور خاندان

در منابع‌ از ۳ تن‌ از زنان‌ خاندان‌ ابن‌ صصری‌ به‌ نام‌های‌ ست‌ الغز، اسماء، و ملکه‌ نیز نام‌ برده‌ شده‌ که‌ هر یک‌ در علوم‌ اسلامی‌ به‌ نحوی‌ نامی‌ یافته‌اند:
ست‌ العز دختر هبهالله‌ بن‌ محفوظ معروف‌ به‌ ام‌ منعم‌ (در رمضان‌ ۶۳۲ق‌/۱۲۳۵م‌) بود که‌ از عبدالجلیل‌ بن‌ ابی‌ سعد هروی‌ و محمد ابن‌ اسعد حفده عطاری‌