خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت ابومحمد نورالدین بخاری

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت ابومحمد نورالدین بخاری :

مقالات مرتبط: احمد بن محمود صابونی (مقاله‌دوم).

نورالدین صابونی، ابوبکر احمد بن محمود بن ابی‌بکر صابونی بخاری، از عالمان پرنفوذ حنفی ماتریدی در قرن ششم است.

فهرست مندرجات

1 – شرح حال
2 – توهین
2.۱ – مناظرات
3 – مدارج تحصیلی
4 – شاگردان
5 – وفات
6 – مقام علمی
6.۱ – علم کلام
7 – پیرو مکتب ماتریدیه
8 – آثار
9 – فهرست منابع
10 – پانویس
11 – منبع

1 – شرح حال

درباره زندگی صابونی، همچون زندگی بسیاری دیگر از عالمان حنفی، اطلاع چندانی وجود ندارد و به رغم اهمیت فراوان وی در نگاه حنفیان، شرح حال نویسان حنفی فقط فهرست آثار ، نام یکی از شاگردان، تاریخ درگذشت و محل دفن او را ذکر کرده‌اند. از تاریخ تولد او اطلاعی نیست. به نوشته زرکلی، ولادت و وفات او در بخارا بوده است.

2 – توهین

فخر رازی در کتاب مناظرات فخرالدین الرازی فی بلاد ماوراءالنهر، از مناظره خود با صابونی در بخارا خبر داده است. طبق این گزارش، صابونی در هنگام حضور فخر رازی در بخارا، به تازگی از سفر مکه بازگشته بود و روی منبر در حضور جمعیتی انبوه، که شمار فراوانی از اهل خراسان و عراق نیز در‌ میان آنان بودند، گفت که در سفر از بخارا تا مکه و در بازگشت، چشمم به کسی نخورد که شایسته نام انسان باشد، زیرا آنان در نهایت دوری از فهم و درک بودند. این سخن ، خراسانیان و عراقیان را آزرده کرد و آنان نزد فخر رازی رفتند و گفتند که وی اهل خراسان و اهل عراق را نادان و کم فهم خوانده است.

2.۱ – مناظرات

در این اثنا، صابونی به دیدار فخر رازی رفت و این دو شخصیت برجسته اشعری و ماتریدی، درباره رؤیت الهی مناظره‌ کردند، که به شکست صابونی انجامید. پس از چند روز، فخر به دیدار صابونی رفت و با هم بر سر تکوین و مکوّن (یکی از مباحث مهم در کلام ماتریدیه) مناظره کردند،

[۱] ابومعین میمون بن محمد نسفی، تبصره الأدله فی اصول ‌الدین علی طریقه الامام ابی‌منصور الماتریدی، ج ۱، ص ۳۰۷ـ۳۰۸، چاپِ کلود سلامه، دمشق ۱۹۹۰.

که بازهم به شکست صابونی انجامید. برادر صابونی، پس از مناظره دوم، فخر رازی را به خانه خود دعوت می‌کند و در آن‌جا نیز میان فخر و صابونی مناظره‌ای درمی‌گیرد درباره صفت بقاء و این‌که آیا بقا صفتی غیر از اصل وجود امر باقی است یا عین آن. این بار نیز صابونی شکست می‌خورد و سر انجام، در حضور فخر رازی به عجز خود در علم کلام اعتراف می‌کند و از وی می‌خواهد که بیش از این در آشکار ساختن قصورات وی نکوشد.

[۲] فخر رازی، مناظرات فخر الدین الرازی فی بلاد ماوراءالنهر، ج۱، ص۱۴ـ۲۴، چاپِ الدکتور فتح الله خلیف، بیروت ۱۹۶۶.

3 – مدارج تحصیلی

شرح حال‌نویس حنفی از استادان صابونی و مدارج تحصیلی او سخنی به میان نیاورده‌اند. تنها فخر رازی در پایان گزارش مناظره سوم، از صابونی نقل کرده که گفته است که من کتاب تبصره الادله ابومعین نسفی را خوانده و بر آن بودم که در تحقیق و تدقیق، چیزی بیش از این کتاب یافته نمی‌شود.

[۳] فخر رازی، مناظرات فخر الدین الرازی فی بلاد ماوراءالنهر، ج۱، ص۲۳، چاپِ الدکتور فتح الله خلیف، بیروت ۱۹۶۶.

از این سخن می‌توان دریافت که یکی از منابع مهم وی، همین کتاب بوده است. بلقاسم الغالی

[۴] بلقاسم بن حسن الغالی، ابومنصور الماتریدی حیاته و آرائه العقدیه، ص۳۱، تونس ۱۹۸۹.

از این سخن صابونی چنین استنباط کرده که وی از شاگردان ابومعین نسفی بوده است.

4 – شاگردان

به نظر می‌رسد صابونی شاگردان و ارادتمندان بسیاری داشته است؛ از تعبیر خود وی در مقدمه البدایه (التمس منی بعض اصحابی…) نیز می‌توان به این مطلب پی‌برد. اما در منابع فقط از یکی از شاگردان او، شمس الائمه محمد بن عبدالستار کردری (متوفی ۶۴۲)، نام برده‌ شده است.

[۵] عبدالقادر قرشی، الجواهرالمضیه فی طبقات الحنفیه، ج۱، ص۳۲۸، چاپ الدکتور عبدالفتاح محمد الحلو، ریاض، چاپ دوم، ۱۴۱۳.

[۶] عبدالقادر قرشی، الجواهرالمضیه فی طبقات الحنفیه، ج۳، ص۲۲۸ـ۲۳۰، چاپ الدکتور عبدالفتاح محمد الحلو، ریاض، چاپ دوم، ۱۴۱۳.

[۷] قاسم بن قطلوبغا، تاج التراجم فی من صنف من الحنفیه، ج۱، ص۲۶۰، چاپ ابراهیم صالح، بیروت و دمشق ۱۴۱۲.

[۸] مصطفی بن عبدالله الرومی الحنفی معروف به ملا کاتب جلبی حاجی خلیفه، کشف‌الظنون عن اسامی الکتب والفنون، ج۵، ص۷۴، بیروت ۱۴۱۹.

[۹] محمد عبدالحی لکنوی، الفوائدالبهیه فی تراجم الحنفیه (به ضمیمه التعلیقات السنیه علی الفوائد البهیه)، ج۱، ص۴۲، چاپ محمد بدرالدین النعسانی، بیروت، (بی‌تا).

[۱۰] احمد بن مصطفی طاش کبری‌زاده، طبقات الفقهاء، ج۱، ص۱۰۳، چاپِ حاج احمد نیله، موصل عراق، ۱۹۳۴.

[۱۱] اسماعیل باشا بغدادی، هدیه العارفین، اسماء المؤلفین و آثار المصنفین، ج۱، ص۸۷، استانبول ۱۹۵۱.

[۱۲] تقی‌الدین تمیمی داری، طبقات السنیه فی تراجم الحنفیه، ج۲، ص۱۰۲، چاپ عبدالفتاح محمد الحلو، ریاض ۱۴۰۳.

[۱۳] عمر رضا کحاله، معجم المؤلفین، ج۱، ص۳۰۴، بیروت ۱۴۱۴.

[۱۴] سیدلطف‌الله جلالی، تاریخ و عقاید ماتریدیه، ج۱، ص۸۷ـ۸۸، قم ۱۳۸۶.

[۱۵] سیدلطف‌الله جلالی، تاریخ و عقاید ماتریدیه، ج۱، ص۹۰ـ۹۱، قم ۱۳۸۶.

5 – وفات

صابونی در ۱۶ صفر ۵۸۰ در بخارا درگذشت و در مقبره قضات سبعه در همین شهر به خاک سپرده شد.

[۱۶] عبدالقادر قرشی، الجواهرالمضیه فی طبقات الحنفیه، ج۱، ص۳۲۸، چاپ الدکتور عبدالفتاح محمد الحلو، ریاض، چاپ دوم، ۱۴۱۳.

[۱۷] عبدالقادر قرشی، الجواهرالمضیه فی طبقات الحنفیه، ج۳، ص۲۲۸ـ۲۳۰، چاپ الدکتور عبدالفتاح محمد الحلو، ریاض، چاپ دوم، ۱۴۱۳.

[۱۸] قاسم بن قطلوبغا، تاج التراجم فی من صنف من الحنفیه، ج۱، ص۲۶۰، چاپ ابراهیم صالح، بیروت و دمشق ۱۴۱۲.

[۱۹] مصطفی بن عبدالله الرومی الحنفی معروف به ملا کاتب جلبی حاجی خلیفه، کشف‌الظنون عن اسامی الکتب والفنون، ج۵، ص۷۴، بیروت ۱۴۱۹.

[۲۰] محمد عبدالحی لکنوی، الفوائدالبهیه فی تراجم الحنفیه (به ضمیمه التعلیقات السنیه علی الفوائد البهیه)، ج۱، ص۴۲، چاپ محمد بدرالدین النعسانی، بیروت، (بی‌تا).

[۲۱] احمد بن مصطفی طاش کبری‌زاده، طبقات الفقهاء، ج۱، ص۱۰۳، چاپِ حاج احمد نیله، موصل عراق، ۱۹۳۴.

[۲۲] اسماعیل باشا بغدادی، هدیه العارفین، اسماء المؤلفین و آثار المصنفین، ج۱، ص۸۷، استانبول ۱۹۵۱.

[۲۳] تقی‌الدین تمیمی داری، طبقات السنیه فی تراجم الحنفیه، ج۲، ص۱۰۲، چاپ عبدالفتاح محمد الحلو، ریاض ۱۴۰۳.

[۲۴] عمر رضا کحاله، معجم المؤلفین، ج۱، ص۳۰۴، بیروت ۱۴۱۴.

[۲۵] سیدلطف‌الله جلالی، تاریخ و عقاید ماتریدیه، ج۱، ص۸۷ـ۸۸، قم ۱۳۸۶.

[۲۶] سیدلطف‌الله جلالی، تاریخ و عقاید ماتریدیه، ج۱، ص۹۰ـ۹۱، قم ۱۳۸۶.

6 – مقام علمی

از گزارش مناظر