خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت دیوان اثیرالدین اخسیکتی (با تصحیح براتی خوانساری)

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت دیوان اثیرالدین اخسیکتی (با تصحیح براتی خوانساری) :

۱
گزارش کتاب۲
پانویس۳
منابع مقاله۴
وابسته‌ها

دیوان اثیرالدین اخسیکتی مجموعه اشعار اثیرالدین محمد بن ابی‌طاهر اخسیکتی (متوفی ۶۰۹ق) معروف به اثیرالدین اخسیکتی از شعرا و قصیده‌پردازان معروف قرن ششم هجری با مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمود براتی خوانساری، ابوالفضل محمد بن طاهر اثیرالدین اخسیکتی در تذکره‌های نزدیک به زمان او به اثیر اخسیکتی معروف است. اثیر نیز خود را به همین نام خوانده و به خاستگاه خاندانش، اخسیکت در شمال رود سیحون از سرزمین فرغانه اشاره کرده.

گزارش کتاب

ابوالفضل محمد بن طاهر اثیرالدین اخسیکتی در تذکره‌های نزدیک به زمان او به اثیر اخسیکتی معروف است. اثیر نیز خود را به همین نام خوانده و به خاستگاه خاندانش، اخسیکت در شمال رود سیحون از سرزمین فرغانه اشاره کرده و خویش را چنین معرفی کرده است:

آنم که حسد برد بر امروز دیم

جانم، خردم، دلم، ندانم که چیم

چون پرسیدی راست بگویم که کیم

سلطان سخن اثیر اخسیکتیم

اخسیکت که اثیر خود را منسوب به آن کرده، شهری است قدیمی از ولایت فرغانه بر ساحل شمالی سیردریا در قرن چهارم هـ. پایتخت فرغانه بود.

دربار زمان ولادت اثیرالدین در کتب تذکره مطلبی نوشته نشده است؛ اما مهم‌ترین واقع روزگار اثیر که مسیر زندگی و معیشت او را دگرگونه کرده، فتن غز در سال‌های ۵۵۰ و ۵۵۱ هـ. بود که خراسان غارت شد و سنجر به دست ترکان غز گرفتار آمد و شهرهای خراسان، به‌ویژه دارالملک مرو و نیشابور ویران و غارت شد. فتن غز باعث شد دربار شاعرپروری سنجر از رونق بیفتد. از شعر اثیر پیداست که او از آن دربار پررونق بهره‌ای نبرده و پیش از آنکه بتواند شایستگی هنری‌اش را نشان دهد پایه‌های حکومت طولانی سنجر ویران شد؛ زیرا اثیر تنها از مرگ سنجر سخن گفته است یا با تعبیرات و ترکیباتی مثل زخم خنجر سنجر یا تخت ملکشاهی و تاج سنجری از شکوه و بزرگی دوران او یاد کرده تا مدح دیگران را بگوید. بنابراین زندگی اثیر را در دو دوره باید مورد مطالعه قرار داد: اول پیش از حمل ترکان غز و مرگ سنجر که در خراسان به تحصیل علم و تجربه پرداخته و دوم پس از فرار از حادثه و زندگی‌اش در دربار سلجوقیان به‌ویژه در همدان و دربار اتابکان آذربایجان و مناطق تحت نفوذ آنان. اثیر سال‌ها پس از سال ۵۹۳ هـ. زیسته است؛ زیرا در دیوانش یکی دو بار از مرگ خاقانی شروانی یاد کرده و احتمالاً به شروانشاه اخستان یا حاکم دیگری که ممدوح خاقانی بوده، تسلیت گفته است. تقی‌الدین کاشانی مرگ او را سال ۶۰۸ هـ. دانسته است.

اثیر به سبب شرایط اجتماعی حاکم بر زمان او مردی سفرپیشه بود؛ یعنی اوضاع ناپایدار حاکمان سلجوقی که به‌ویژه پس از سنجر آشفته‌تر شد، دربار و کانون‌های قدرت مختلفی شکل گرفت؛ به‌گونه‌ای که او و شاعرانی چون او را ناچار به سفر از شهری به شهری دیگر می‌کرد؛ چنان‌که به علت به‌هم‌ریختن اوضاع خراسان پس از حمل ترکان غز ابتدا از مرو به نیشابور و سپس به عراق آمد و در عراق هم پیوسته بین شهرهای همدان، زنجان، قزوین، ری و احتمالاً اصفهان، تبریز، نخجوان، خوی و در نهایت خلخال در رفت‌و‌آمد بود.

اثیر مانند انوری و خاقانی و دیگران از دانش‌های زمانه برخوردار بود؛ به‌گونه‌ای که در مراحل از زندگی در زنگان ناچار با برپاکردن مجلس درس به تربیت ش