خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت گنجینه بهارستان

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت گنجینه بهارستان :

گنجینه بهارستان، مجموعه شش رساله در پزشکی به کوشش مرکز پژوهش کتابخانه مجلس شورای اسلامی است. اثر حاضر، دفتر اول و دوم از مجموعه علوم و فنون (پزشکی ۱ و ۲) گنجینه بهارستان است و مشتمل بر شش رساله است.

غیاثیه: رساله‌ای از نجم‌الدین محمود بن صائن‌الدین الیاس شیرازی، از اطبای نامی سده هشتم هجری در طب است و توسط آرش ابوترابی و فاطمه مهری تصحیح شده است.
این رساله‌ی مختصر طبی با نام «مختصر فی الطب» و «رساله در طب» نیز شناخته شده است[۱]. گفته شده است که نویسنده، این اثر را به اشاره یکی از امرای مغول که نام او به اختلاف «یسدر» یا «یستدر» گفته شده، نگاشته است؛ بااین‌وجود برخی نیز بر این باورند این اثر به نام ابوجعفر محمد بن ایلدگز نوشته شده است[۲].
رساله، در یک مقدمه و چهار مقاله تنظیم شده است. مقدمه شامل توحید، نعت و تهدیه، ثنای مهدی‌الیه و قصیده‌ای در ۲۳ بیت است. مقاله نخست در علم نظری طب شامل هفده باب است. در این مقاله به موضوع طب، مقدمات فلسفه طبیعی و نظریه اخلاط و امزجه، مقدمه المعرفه، سته ضروریه و حفظ الصحه است. مقاله دوم، شامل ۵۹ باب و حجیم‌ترین بخش رساله است. چهل‌ونه باب آن به توصیف بیماری‌های خاص اعضا پرداخته و ذیل هر بیماری، سبب، علائم، درمان و خوراک مناسب بیمار را برشمرده است. ده باب آخر این مقاله در امراضی است که مربوط به عضو واحدی نیست. بیماری‌های پوست و استخوان در این ابواب مطرح شده‌اند. در باب آخر به‌تفصیل از زهرها، گزیدگی‌ها و اجتناب از گزندگان سخن به میان آمده است[۳]. مقاله سوم شامل قرابادین کوچک یا ادویه مفرده است که با روش الفبایی مرتب شده است. در این مقاله از دویست‌وشصت دارو یاد شده است. این داروها چیزهایی از قبیل گیاهان و اجزای آنها، محصولات گیاهی، محصولات حیوانی و… همچنین جامدات و غذاها هستند. مقاله چهارم، در شناخت داروهای مرکب یا قرابادین کبیر و شامل بیست‌ودو باب است. این داروها برحسب وجه و روش استعمال یا شکل فیزیکی یا شیمیایی تهیه آنها طبقه‌بندی و مرتب شده‌اند. هریک از باب‌ها که مربوط به یکی از طبقات است، عمدتا عبارت است از دستورالعمل‌های ترکیب اجزای داروهای ترکیبی با ذکر نسبت ترکیب و مقدار استفاده روزانه به‌همراه خواص و منافع دارو[۴].
هرچند این اثر به جهت محتوای ارزشمند آن مورد ستایش معاصران و آیندگان نویسنده واقع شده است، لکن به جهت وجود مشابهت‌هایی در متن کتاب با آثار سید اسماعیل جرجانی (م نیمه اول قرن شش) گمان اقتباس در کتاب مورد بحث مطرح شده است[۵].
مصححان با توجه به شش نسخه از نسخی که بررسی کرده‌اند، نام غیاثیه را برای آن ترجیح داده‌اند و مبنای تصحیح خود را بر سه نسخه کتابخانه‌های مغنیساگنل به رمز «ل»، مجلس شورای اسلامی، به رمز «س» و کتابخانه ملی پاریس، به رمز «م» قرار داده‌اند. همچنین ضمن اشاره به اختلاف نسخ در پاورقی، در صورت تغایر متون علمی و طبی، متنی را که با آرای عمومی اطبا در کتب طب موافق بوده، برگزیده و به این امر توجه داده‌اند. تصحیح فهرست با در نظر گرفتن انطباق آن با عناوین ابواب متن و ترجیح نسخ هماهنگ‌تر در این مورد، توضیح نام‌های اعضا، امراض و واژه‌های دشوار به‌همراه شرح اسامی گیاهان نامشهور در پاورقی، از کارهای دیگر مصححان اثر است[۶].
زبده قوانین العلاج فی جمیع الأمراض: نوشته محمد بن علاءالدین بن هبهالله سبزواری، ملقب به غیاث‌المطبب، از اطبای سده نهم هجری در طب است و توسط یوسف بیگ باباپور تصحیح شده است.
رساله مورد بحث که به کیفیت مداواى بیماری‌ها اختصاص یافته است، مشابه تمام نوشته‌های کوچک درسی است که در آن ایام نوشته شده‌اند[۷].
این رساله، مشتمل بر چهارده باب و هر باب، مشتمل بر چندین فصل است و درباره بیماری‌های انسان از سر تا پاست؛ از آن جمله امراض سر، چشم، گوش و بینی، دهان و حلق، سینه و ریه و قلب، روده، مثانه و اعضای تناسلی، درد کمر، درمان تب‌ها، ورم‌ها، ضایعات پوستی، سوختگی اعضا و… است. همچنین شامل مطالبی است درباره بیماری‌های لگن و خاصره زن و شرح چگونگی درمان جراحاتی از شکم و آخرین فصل کتاب مربوط به مارگزیدگی است که در اغلب رساله‌های این دوره عمومیت داشته است[۸].
تصحیح این رساله بر اساس نسخه دست‌نویس موجود در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران بوده و کاستی‌های آن با توجه به نسخ دیگر توسط مصحح برطرف شده است[۹]. وی ضمن اشاره به اختلاف نسخ، در پاورقی برخی از واژگان دشوار را توضیح داده است[۱۰]. همچنین در مواردی نام برخی گیاهان، اعضای بدن و داروها را شرح داده است[۱۱].
نصیحت‌نامه سلیمانی: رساله‌ای از محمد بن حکیم بن مبارک، از عالمان سده دههم هجری قمری و از اطبای شاه سلیمان عثمانی (ح ۹۲۶-۹۷۴) و نیاکان او در خصوص حفظ صحت و سلامتی است. این رساله طبی – بهداشتی توسط حسین رضوی قمی تصحیح شده است.
این رساله، به جهت حفظ صحت ملتزمان شاه سلطان سلیمان و درباریان وی در ایام شیوع بیماری وبا نگاشته شده است. تاریخ کتابت که به نام شاه سلطان سلیمان بوده، به سال ۹۲۹ق، گفته شده است.
هرچند که نام این کتاب در برخی از منابع کتاب‌شناسی، «حفظ الصحه» گفته شده است، اما نویسنده در مقدمه کتاب به نام آن، یعنی نصیحت‌نامه سلیمانی تصریح کرده است[۱۲].
این کتاب، مشتمل بر مقدمه، مقصود و خاتمه است[۱۳].
مقدمه کتاب در تعریف هوا و احکام آن و در چند فصل است[۱۴]. در مقصود رساله، شش فصل آمده که هریک از فصول آن در بیان تدبیر امور یکی از سته ضروریه (هوا، خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، حرکت و سکون بدنی و معنوی و…) است. نویسنده، سرآغاز مطالب را به موضوع هوا در ایام وبا اختصاص داده است[۱۵]. خاتمه رساله نیز در بیان تدبیرهای شرعی سلامتی است و مشتمل بر چندین راهکار است[۱۶].
این اثر، از انگشت‌شمار آثار پزشکی کهن است که ضمن برخورداری از نگارشی آسان و خلاقیت در نگارش، کشش‌های خاصی دارد که خواننده از خواندن آن کمتر احساس خستگی می‌نماید. همچنین علی‌رغم حجم اندکش اطلاعات تاریخی، اجتماعی و مذهبی خوبی از روزگار خود را به دست می‌دهد[۱۷].
نویسنده در مواردی فراوان به شعر شاعران بزرگ، به‌ویژه حافظ استناد جسته؛ ازاین‌رو در میانه متن، رباعی‌های فراوانی را می‌توان دید که به‌مناسبت موضوع هر بحث ذکر شده است[۱۸]. نویسنده در تقابل میان فلسفه و دین، جانب دین را گرفته و از بخشی از حکمت و پزشکی که با اصول دینی مغایر می‌دانسته، صرف نظر کرده است[۱۹].
مصحح علاوه ب