خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت ابن جوزی (مقاله‌دوم)

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت ابن جوزی (مقاله‌دوم) :

منبع: فایل کامل و عالی پاورپوینت ابن جوزی (مقاله‌دوم)

مقالات مرتبط: ابن جوزی.

ابوالفرج عبدالرحمان بن علی بن محمد قرشی بغدادی معروف به ابن جوزی (۵۱۰ق ـ ۵۹۷ق) از علمای برجسته حنبلی و دانشمندان پرکار اسلامی بود که در بغداد متولد شد.
او از کودکی به تحصیل علوم مختلف پرداخت و در زمینه‌های حدیث، تفسیر، تاریخ، وعظ و خطابه مهارت یافت.
وی بیش از ۸۰ استاد داشت و شاگردان بسیاری از جمله پسرش محی‌الدین یوسف تربیت کرد.
ابن جوزی به دلیل قدرت ذهنی و تلاش بی‌وقفه، آثار فراوانی تألیف کرد که برخی شمار آن‌ها را بیش از هزار عنوان دانسته‌اند.
او به اهل بیت (علیهم‌السلام) علاقه داشت، اما از بزرگان مذهب حنبلی بود.
از آثار مشهور او می‌توان به «زاد المسیر فی التفسیر»، «فی التاریخ»، «تلبیس ابلیس» و «صفه الصفوه» اشاره کرد.
ابن جوزی در سال ۵۹۷ هجری درگذشت.

فهرست مندرجات

1 – معرفی ابن جوزی
2 – وجه تسمیه ابن جوزی
3 – تولد و دوران کودکی
4 – ورود به عرصه علم و دانش
5 – جایگاه علمی
6 – اساتید
7 – شاگردان
8 – فعالیت‌های علمی و تألیفات
9 – دیدگاه او درباره اهل بیت
10 – نقش او در وعظ و خطابه
11 – آثار
12 – وفات
13 – پانویس
14 – منبع

1 – معرفی ابن جوزی

ابوالفرج عبدالرحمان بن علی بن محمد قرشی بغدادی معروف به ابن جوزی یکی از شخصیت‌های مشهور و معروف جهان اسلام به شمار می‌رود که در حوزه‌های گوناگون علوم آثاری پدید آورد. به همین دلیل نامش در مراکز علمی جهان اسلام و حتی خارج از آن زنده مانده است. ابوالفرج که در نسب با چندین واسطه به محمد بن ابی‌بکر می‌رسد،

[۱] ذهبی، محمد بن احمد، تذکره الحفاظ، ج۴، ص۹۲.

در «درب حبیب» بغداد بین سال‌های ۵۰۸ هجری و ۵۱۰ هجری متولد شد.

[۲] ابن تغری بردی، یوسف، النجوم الزاهره، ج۶، ص۱۷۵.

2 – وجه تسمیه ابن جوزی

درباره شهرت وی به ابن جوزی، اقوالی ذکر شده است از آن جمله؛
• یکی از اجدادش به نام جعفر که به جوزی ملقب بود و این هم یا به این دلیل بود که جعفر به کار خریدوفروش جوز (گردو) اشتغال داشته، لذا به این نام مشهور شده.
• یا این‌که خانه جعفر که در بصره بود و در کنارش نهری جریان داشت که معروف به «جوز» بوده، لذا به جعفر، جوزی گفته‌اند.

[۳] ابن عماد حنبلی، عبدالحی، شذرات الذهب، ج۶، ص۵۳۷.

• قول دیگر این‌که یکی از اجداد ابن جوزی در شهر واسط در خانه‌اش درخت گردو داشته و غیر از آن درخت، در آن منطقه درخت گردو (جوز) نبوده و لذا به جوزی معروف شده بود و از این لحاظ به عبدالرحمان هم ابن جوزی گفته‌اند.

[۴] سبط بن جوزی، یوسف بن حسام، تذکره الخواص، ص۲۷۸.

3 – تولد و دوران کودکی

عبدالرحمان در حدود سه سالگی پدرش را از دست داد و عمه‌اش سرپرستی او را بر عهده گرفت. ابوالفرج در دوران کودکی با کسی آمیزش نداشت و با کودکان همسال خود بازی نمی‌کرد. عمه‌اش از همان کودکی برای کسب علم و دانش، او را نزد علمای عصر برده و در تربیت علمی‌اش جد و جهد نمود.

[۵] ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایه و النهایه، ج۱۳، ص۲۹.

از ابن جوزی نقل است: وقتی من مشغول تحصیل در مدرسه بودم. همسن و سالان من در کوچه‌ها و کنار برکه‌ها و نهرها مشغول بازی بودند».

[۶] ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، المنتظم، ص۱۵.

4 – ورود به عرصه علم و دانش

ابن جوزی از حدود پنج، شش سالگی به آموختن حدیث روی آورد و خودش می‌گوید: «من از کودکی شیفته دانش بودم که همه رشته‌های علوم را بیاموزم و هر رشته را به طور کامل فراگیرم؛ لذا سختی‌ها در راه کسب دانش در کام جان من، از عسل برایم شیرین تر بود و چیزی جز لذت کسب دانش نمی‌دیدیم و از مطالعه سیر نمی‌شدم».

[۷] ابن جوزی، عبدالرحمان بن علی، صید الخاطر، ص۵۱.

عبدالرحمان از سیزده سالگی به تألیف پرداخت.

[۸] ابن رجب حنبلی، عبدالرحمان بن احمد، الذیل طبقات الحنابله، ص۴۱۶.

از آن‌جا که تا پایان عمر از نوشتن باز نایستاد، شمار آثارش بسیار است. قدرت ذهنی شگفت انگیزش و همچنین علاقه و جدیت در کسب دانش او را یاری داده تا مدارج علمی را طی کرده و به یکی از چهره‌های مشهور تبدیل شد و مورد تعریف و تمجید بیشتر تراجم نویسان سنی واقع گردید.

5 – جایگاه علمی

ابن خلکان معتقد است ابن جوزی علامه عصر، امام وقت در حدیث و صناعت و وعظ بود که در فنون گوناگون تصانیف متعدد دارد.

[۹] ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الاعیان، ج۳، ص۱۴۰.

ذهبی می‌گوید کسی را نمی‌شناسم به اندازه ابن جوزی تصنیف کرده باشد.

[۱۰] ذهبی، محمد بن احمد، تذکره الحفاظ، ج۴، ص۹۲.

6 – اساتید

قرشی نزد علما و دانشمندان فراوانی کسب علم نمود و خود شمار مشایخش را بیش از هشتاد نفر می‌داند.

[۱۱] ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، المنتظم، ص۱۵.

علوم حدیث و قرآن را نزد ابن ناصر حنبلی آموخت که ظاهرا اولین استاد وی بود.
وعظ و خطابه را نزد ابی القاسم هروی تعلیم دید و از ابن زاغونی نیز استفاده کرد.
فقه، خلاف، جدل و اصول را نزد ابی‌بکر دینوری (م ۵۳۲ق) و قاضی ابی یعلی و دیگران آموخت و نزد ابی الحصین، علی بن عبدالواحد، حسین بن محمد بارع، ابوالسعادات احمد بن متوکل (م ۵۲۱ق) و دیگران شاگردی کرد.
علوم ادبی را نزد ابومنصور جوالیقی آموخت.

7 – شاگردان

با توجه به موقعیت علمی ابن جوزی، افراد بسیاری نزد وی شاگردی کردند، از آن جمله می‌توان به پسرش محی الدین یوسف، نوه‌اش شمس الدین یوسف (سبط ابن جوزی) و نیز حافظ عبدالغنی، شیخ موفق، ضیاء محمد، ابن خلیل، ابن دبیثی، ابن نجار و … اشاره کرد.

8 – فعالیت‌های علمی و تألیفات

همان‌طور که ذکر شد او در علوم گوناگون مثل تاریخ، تفسیر، ادب، وعظ، خطابه و جدل تبحر یافت. ذهبی گوید: «ابن جوزی در هر علم مشارکت داشت؛ ولی در تفسیر از اعیان این علم بود. در حدیث از حافظان و در تاریخ از متوسعین و به فقه در حد کافی وقوف و در وعظ قدرت قوی داشت».

[۱۲] ذهبی، محمد بن احمد، تذکره الحفاظ، ج۴، ص۹۲.

او خود می‌گوید: «من به یک فن قناعت نکردم، بلکه فقه و حدیث آموختم، تبعیت از زهاد کردم، عربی خواندم و در وعظ واعظ آفاق شدم، در ادب و شعر نبوغ فراوان داشتم».

[۱۳] ابن جوزی، عبدالرحمان بن علی، صید الخاطر، ص۵۱.

ابن جوزی به حضور ذهن و سرعت در جواب دادن به پرسشگر و در مواقع لزوم در لفافه و دوپهلو جواب دادن توانا بود؛ چنانکه نقل است در جواب عده‌ای که در فضیلت امیر مؤمنان علی (علیه‌السلام) و ابوبکر اختلاف پیداکرد