خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت ناصر (خلیفه عباسی)

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت ناصر (خلیفه عباسی) :

محتویات

۱ دوران خلافت الناصر لدین الله
2 وقایع سیاسی در زمان ناصر عباسی
3 تشیع الناصر لدین الله
4 نقش شیعیان در ساختار حکومت ناصر
5 پانویس
6 منابع

دوران خلافت الناصر لدین الله

دوران خلافت ابوالعباس احمد الناصر لدین الله، طولانى ترین دوره خلافت خلفاى عباسى است که نزدیک به چهل و هفت سال طول کشید؛[۱] یعنى از سال ۵۷۵ تا ۶۲۲ ق.

ناصر عباسی خلیفه اى مقتدر و در عین حال باهوش و توانا بود. او توانست با تدبیر و دوراندیشى خود، خلافت عباسى را احیا و به دوران اوج آن، یعنى دوران اولیه عباسیان نزدیک کند. وى به مسائل اجتماعى ـ اقتصادى و وضع رعایا و مردم ضعیف توجه ویژه اى داشت؛ حتى آن گونه که در تاریخ فخرى آمده است ناصر شب ها در محلات بغداد گردش مى کرد تا از حال مردم آگاه شود.[۲] ناصر در جهت رفاه حال مردم دستور داد در محله هاى بغداد خانه هایى را بسازند و در آن به نیازمندان افطارى بدهند.[۳] او به نوسازی و پدیدآوردن بناهایی چون مسجد، مدرسه و کاروانسرا توجه فراوان داشت.

او سیستمى اطلاعاتى و قوى را در دستگاه خود به وجود آورد و هدف از آن، کنترل تمام مسائل سیاسى ـ اجتماعى بود و در این راه از افراد مختلف به عنوان جاسوس و خبرچین استفاده مى کرد. این سیستم به گونه اى بود که مردم و صاحب منصبان در تمام اوقات فکر مى کردند تحت کنترل هستند و حتى ناصر از اخبار درون خانه آن ها هم مطلع است![۴] در واقع، هدف اصلى ناصر از این سیستم جاسوسى و اطلاعاتى، کنترل اوضاع شهرها و مناطق مختلف بود تا از شورش هاى احتمالى و تضعیف خلافت جلوگیرى شود و شاید همین مطلب یکى از دلایل کاهش آشوب ها و درگیرى ها در عهد ناصر بود. این شیوه اطلاعاتى در تمام دوره ناصر وجود داشت تا این که در دوره خلافت ظاهر عباسی کنار گذاشته شد، حتى اطرافیان خلیفه از او خواستند که شیوه ناصر را ادامه دهد، ولى او این پیشنهاد را نپذیرفت و گفت فایده کشف حال مردم در چیست؟[۵]

ناصر عباسی به مسائل علمى و علماء نیز اهمیت مى داد، به طورى که شیخ شهاب الدین سهروردی (مؤسس فلسفه اشراق) از بزرگان صوفیه و صاحب فتوا به دربار ناصر راه یافت و نماینده سیاسى خلیفه شد.[۶] خود ناصر نیز مطالعات کامل فقهى داشت، به گونه اى که از علماى زمان خود عقب نبود و در دانش و فهم، بسیار ممتاز بود و مانند دانشمندان آگاه با علما گفتوگو مى کرد.[۷] ناصر کتابى در زمینه احادیث تصنیف کرد که نامش «روح العارفین» بود و علماى مذاهب چهارگانه، یعنى شافعی، حنفی، مالکی و حنبلی از آن استقبال کردند. وى اجازه روایت آن کتاب را براى چهار طایفه با خط خود صادر کرد.[۸] الناصر کتابخانه بزرگى در جنب مدرسه نظامیه بغداد ساخت و کتاب هاى نفیس زیادى را که نایاب بود به آنجا منتقل کرد.[۹] از آن جا که مى دانست علما و اهل مذهب در جامعه نفوذ زیادى دارند، تلاش مى کرد تا با نزدیک شدن به آن ها نفوذ خود را در جامعه تقویت بخشد. البته این بدان معنا نیست که تمام هدف ناصر را سیاسى معنا کنیم، زیرا از ویژگى هاى کلى ناصر مى توان دریافت که او به علم و دانش نیز اهمیت مى داد.

فتوت مسئله اى دیگر بود که ناصر به آن توجه داشت. فتیان گروهى بودند که اساس کار آنها بر آداب جوانمردى استوار بود. چهار ویژگى شخصیتى این گروه، عفت، شجاعت، سخاوت و عدالت بود. ناصر که به اهمیت و نفوذ این گروه پى برده بود، به جمع آنها پیوست و لباس فتوت پوشید و زمانى که مالک بن عبدالجبار، بزرگ گروه فتیان از دنیا رفت، ناصر خود ریاست گروه فتیان را بر عهده گرفت.[۱۰]

ناصر با تیزبینى خاصى که داشت این گروه را نیز تحت سلطه خود درآورد تا از نفوذ آنها بهره مند شود. شاید بتوان گفت هدف دیگر ناصر از توجه به فتوت، این بود که این امر، امت اسلامى را به یکپارچگى نزدیک مى نمود و موجب توجه همگان به بغداد مى شد، چنانکه به همین منظور گروه زیادى در شرق و غرب عالم در دایره فتوت قرار گرفتند.[۱۱]

الناصر لدین الله عباسی سرانجام پس از ۴۶ سال خلافت، در سال ۶۲۲ قمری (۱۲۲۵ م) چشم از جهان فروبست.

وقایع سیاسی در زمان ناصر عباسی

دوران خلافت ناصر (۵۷۵ ـ ۶۲۲ ق) با تحولاتى در جهان اسلام مقارن بود:

در مصر و شام خلافت فاطمیان در سال ۵۶۷ ق. به دست ایوبیان منقرض شد و ایوبیان مجدداً مذهب اهل سنت را در قاهره رسمى کردند و به نام عباسیان خطبه خواندند.
جنگهای صلیبی: در زمان الناصر لدین الله، دولت صلاح الدین ایوبی و شور جنگهای صلیبی در اوج خود بود. در این جنگ خلیفه خود دخالتی نداشت، ولی از تمام شهرهای اسلامی جنگجویان دادخواه و مجاهدان در آن شرکت می‌کردند.
درگیری با خوارزمشاهیان: در دوران خلافت ناصر، خوارزمشاهیان در ایران حکومت داشتند و سلطان محمد خوارزمشاه به خاطر رنجشی که از خلیفه داشت، می‌خواست عباسیان را براندازد و سیدی از خراسان به نام علاءالدین ترمذی را به خلافت بنشاند.
رویارویی خلیفه با شرق خلافت (ایران): در سال ۶۱۴ ق. محمد خوارزمشاه با سپاهی -که تاریخ نگاران آن را تا ۳۰۰ هزار تن رقم زده‌اند- با آهنگ برکناری خلیفه رهسپار بغداد شد. ناصر خلیفه چون یارای پایداری با او را نداشت، برای دوام دولت خود از هیچ کاری رویگردان نبود. در نتیجه با غوریان وارد مذاکره شده، آنها را علیه خوارزمشاهیان تحریک می‌کرد. همچنین احتمال این وجود دارد که وی مغول را به دشمنی و یورش به کشورهای خوارزمشاهی برانگیخته باشد. در صورت پذیرش این احتمال، تحریک این خلیفه را باید یکی از انگیزه‌های یورش مغول به ایران دانست.
لشکرکشی خوارزمشاه به سوی بغداد: چون لشکر خوارزمشاه به همدان رسید، شیخ شهاب الدین سهروردی به نمایندگی از سوی خلیفه نزد خوارزمشاه آمد و شاه با سردی و بی اعتنایی تمام او را پذیرفت. شیخ از ویژگی های آل عباس و وصف ناصر، سخنانی ایراد و اضافه کرد که یورش به آل عباس شوم است و با آوردن احادیث و اخبار، یادآور شد که این گفته‌اش بی ارزش نیست. خوارزمشاه خواسته او را رد کرده، پاسخ هایی درشت داد و گفت: سیدی از اهل بیت به جای آنها خواهم نشاند که دارای اخلاق و سرشتی نیک باشد. عاقبت، نماینده با ناامیدی به دربار خلیفه بازگشت و خلیفه به ناچار درصدد جلوگیری از تهاجم خوارزمشاه شد؛ ولی خوارزمشاه به جهت سرمای سخت از حلوان جلوتر نرفت و این کار را به سال دیگر واگذار کرد. در سال بعد به سبب یورش مغول به شرق ایران (قلمرو خوارزمشاهی)، اوضاع به طور کامل دگرگون شد و خلیفه رهایی یافت.

تشیع الناصر لدین الله

بیشتر منابع تاریخى که در مورد مذهب ناصر خلیفه عباسی سخن گفته اند، او را شیعه یا متمایل به شیعه معرفى و هریک دلایل مختلفى ارائه کرده اند. تمایلات الناصر لدین الله به تشیع، مسئله اى غیر قابل انکار است، زیرا اقدامات او در تعظیم شعایر شیعى و انتصاب شیعیان در مناصب مهم حکومتى و استمرار این اقدامات و همچنین عدم انجام هرگونه اقدام منفى در مورد تشیع و شیعیان، دلیل بر تشیع او مى باشد. البته ذکر این نکته لازم است که مقصود از تشیع در اینجا، همان شیعه اثنى عشریه است، زیرا آن چه در منابع، از تشیع ناصر و اقدامات او ذکر مى شود، به شیعیان امامى معطوف مى باشد. ضمن این که بغداد در این زمان، مرکز اقامت شیعیان امامى بود. برخی دلایل و شواهد تشیع ناصر بدین قرار است:

یکى از اقدامات ناصر توجه او به مشاهد متبرکه شیعیان بود، مخصوصاً براى مشهد امام موسى بن جعفر(علیه السلام) در کاظمین احترام زیادى قائل بود. ناصر در ۵۸۰ ق مشهد موسى بن جعفر(علیهما السلام) را به عنوان مکان امن براى پناهندگان قرار داد. اگرچه این مسئله موجب تجمع افراد فاسد در این مکان شد،[۱۲] امّا هدف ناصر احترام به این مکان مقدس بود که آنجا را پناهگاه قرار داد.
یکى دیگر از اقدامات ناصر که در سال ۶۰۶ ق. انجام داد، این بود که دستور داد در و شبکه اى از چوب ساختند و در سرداب سامرا و بر قّبه دو امام مدفون در آن جا نصب کردند. این کار به وسیله معد بن حسین بن معد موسى، برادرزاده عالم بزرگ شیعه، فخار بن معد موسوى (م ۶۳۰ ق) عملى شد.&