خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل کتاب شناسی توصیفی،سیری در آثار ارزشمند حضرت امام خمینی رحمه الله

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل کتاب شناسی توصیفی،سیری در آثار ارزشمند حضرت امام خمینی رحمه الله :

مقدمه

حضرت امام خمینی رحمه الله کتاب های متعددی در زمینه فلسفه، عرفان، سیاست، مذهب، اخلاق و سیر و سلوک، اصول، فقه، تفسیر و برخی زمینه های دیگر تالیف نموده و شرح های متعددی نیز بر بعضی رساله ها نوشته اند که بحث درباره تک تک آن ها به طور مبسوط، هم کار دشواری است و هم خارج از عهده این نوشتار. بنابراین، به اختصار، به برخی از کتب و رسائل دست نوشته توسط معظم له و نیز برخی از کتاب هایی که دیگران با استفاده از آثار ایشان جمع آوری نموده اند، به صورت توصیفی اشاره می شود:

۱- آثار قلمی حضرت امام رحمه الله

الف – اخلاق و سیر سلوک

۱- چهل حدیث. تهران، مرکز نشر فرهنگی رجاء، ۱۳۶۸،۱۳ +۳ +۵۵۶ ص، وزیری.

این کتاب، که حضرت امام رحمه الله در حدود سن چهل سالگی آن را به رشته تحریر درآورده اند، کتابی است که همچون مؤلف بی نظیر آن، از نوادر روزگار و حسنات دهر می باشد.

هر که آن را بخواند، پس از مطالعه آن به یقین خواهد گفت: مؤلف این کتاب فقیهی مسلم، حکیمی محقق، عارفی واصل، مرشدی مهذب، و خلاصه اعجوبه ای است که در علم و عمل، مدارج کمال را پیموده و قله های منیعی را در این راه فتح کرده است.

کتاب مذکور دارای چهل حدیث با شرح و تفسیر می باشد که هفت حدیث آن مربوط به مسائل عقلی و۳۳ حدیث دیگرش درباره اخلاقیات است.

در این کتاب گران سنگ، حضرت امام خمینی رحمه الله به طور مفصل درباره مسائلی که خداوند بزرگ، انسان را از آن نهی کرده بحث نموده اند; مانند ریا، کبر، حسد، غضب، حب دنیا، نفاق، غیبت و وسواس. هم چنین درباره توکل، خوف و رجا، صبر، توبه، ذکر خدا، اخلاص، شکر، عبادت، شناخت خداوند و یقین مباحث ارزنده ای مطرح کرده و به بیان مسائلی از قبیل فطرت، تفکر و علم پرداخته اند.

این اثر گران بها بارها از سوی انتشارات طه و مرکز نشر فرهنگی رجاء به چاپ رسیده است.

حجه الاسلام سیداحمد فهری برحدیث اول تاچهارم این کتاب در۲۴۴ صفحه شرحی نگاشته اند که انتشارات اطلاعات آن را با نام اربعین در سال ۱۳۶۵ و در قطع وزیری منتشر کرده است.

۲- اسرار نماز یا معراج السالکین. چ. دوم، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۲، ۱۸ + ۳۱ +۱۶۹ +۹۶ ص، وزیری.

این کتاب شریف را در ۲۱ ربیع الثانی ۱۳۵۸ هجری قمری / مطابق با۱۹ خرداد ۱۳۱۸ هجری شمسی نگارش نموده اند که در۲۶ فصل منتشر شده است.

در این کتاب ارزشمند، ایشان به بیان چگونگی نماز، حضور قلب، طهارت با آب و خاک، مکان و لباس و بدن نمازگزار، وقت نماز، سر استقبال کعبه و اسرار واجبات نماز – به زبان خواص اهل عرفان – پرداخته اند.

حجه الاسلام فهری شرحی در۳۰۷ صفحه بر آن نگاشته اند که انتشارات نهضت زنان مسلمان آن را چاپ و منتشر نموده است. کتاب مزبور در سال ۱۳۶۹ هجری شمسی، به انضمام دست نوشته معظم له از این کتاب، تحت عنوان سر الصلوه، معراج السالکین و صلوه العارفین از سوی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله راهی بازار شد. آیه الله عبدالله جوادی آملی نیز مقدمه ای را در ۱۸ صفحه بر این کتاب افزوده اند.

۳- آداب الصلوه. چ. دوم، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۲،۶ + ۲ + ۲ +۱۹ +۳۱۶ ص، وزیری.

این کتاب را در تاریخ شنبه دوم ربیع الثانی ۱۳۶۱ هجری قمری، مطابق با ۳۰ فروردین ۱۳۲۱ هجری شمسی تدوین نمودند. کتاب مذکور، که در حقیقت مختصری از کتاب «سرالصلوه » به زبانی ساده تر می باشد، به بیان آداب قلبی و اسرار معنوی نماز می پردازد.

بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران در این کتاب می آورند: «پیش از این رساله ای فراهم آوردم که به قدر میسور از اسرار الصلوه در آن گنجانیدم و چون آن را با حال عامه تناسبی نیست، در نظر گرفتم که سطری از آداب قلبیه این معراج روحانی را در سلک تحریر درآورم، شاید برادران ایمانی را از آن تذکری و قلب قاسی خود را تاثری حاصل آید.»

بر این کتاب نیز سید احمد فهری شرحی نوشته اند که در۲۸۶ صفحه از سوی نهضت زنان مسلمان به چاپ رسیده است.

۴- شرح حدیث جنود عقل و جهل. تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی،۱۳۷۷،۱۶ + ۵۰۴ ص، وزیری.

این کتاب شرحی بر حدیث جنود عقل و جهل اصول کافی مرحوم کلینی رحمه الله می باشد که در زمینه حدیث شناسی و اخلاق و عرفان دارای ویژگی هایی خاص است. این کتاب، که حضرت امام رحمه الله آن را در رمضان المبارک ۱۳۶۳ ق. تالیف نموده اند، آخرین تالیف اخلاقی – عرفانی ایشان است. در این تالیف، تنها ۲۵ جند از ۷۵ مورد جنود عقل و جهل شرح داده شده و حضرت امام رحمه الله شرح بقیه آن ها را به مجلدی دیگر وانهاده اند که ظاهرا موفق به تدوین آن نشده اند.

ب – سیاسی – مذهبی

۱- کشف الاسرار. تهران، کتاب فروشی علمیه اسلامیه،۱۳۲۷،۷ + ۳۳۴ ص، رقعی.

در دوران جوانی حضرت امام رحمه الله کتابی به نام اسرار هزار ساله از طرف وهابیت علیه شیعیان منتشر شد. با انتشار این کتاب فاسد، احساس مسؤولیت، ایشان را بر آن داشت تا ردی بر آن بنویسند و جامعه را از این خطر بزرگ مصون دارند. از این رو، کتاب مزبور را تدوین نمودند. بازتاب چاپ این کتاب در جامعه به حدی بود که تا مدتی پخش آن از سوی دستگاه ستمشاهی ممنوع گردید. حضرت امام رحمه الله در این کتاب، با بیان اهمیت توحید، نبوت، امامت و حکومت فقیه، به شبهاتی درباره شرک، بت پرستی، معجزه، شفاعت، تقیه، غدیر خم، جهاد، مالیات، قانون و مانند آن پاسخ گفته و ویژگی های زیارت جامعه، استخاره، عزاداری و روحانیت را برشمرده و شفا خواستن از تربت ائمه اطهارعلیهم السلام را روشن ساخته اند. هم چنین ایشان در این کتاب گران سنگ، در بخش جداگانه ای، عدم لیاقت رضا خان را برای سلطنت ثابت نموده اند.

کتاب مذکور از ارزش و ویژگی دیگری نیز برخوردار می باشد و آن این که چون حضرت امام رحمه الله مشغول نگارش و تدوین این کتاب بودند، برایشان درد چشمی عارض شد که سخت از آن آزرده خاطر گشتند، ولی لطف الهی در این تدوین، رفیق مؤلف شد، درد چشم ایشان از بین رفت و گویی که هیچ عارضه ای متوجه آن عزیز نبوده است.

۲- رساله در تقیه. تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۸ ش، ۱۲۰ ص، وزیری.

این رساله را حضرت امام رحمه الله در ماه شعبان ۱۳۷۳ ق. به سبک جدید و با طرح مسائلی ارزنده، تدوین نمودند که در آن مسائلی در ارتباط با اهل سنت و فرقه های آنان و نوعی وحدت که در رابطه با آن ها در دین اسلام و تشیع مطرح می باشد، بیان شده است، در این کتاب، برای اولین بار در کتب فقهی و اصولی، تقیه مداراتی مورد تحقیق کامل واقع شده است.

ج – فلسفی – عرفانی

۱- مصباح الهدایه الی الخلافه و الولایه. ترجمه سید احمد فهری، تهران، پیام آزادی، ۱۳۶۰، ۱۴ + ۲۱۴ + ۸ ص، وزیری.

این کتاب را، که از نظر سیر عرفان، نمونه ای از معارف الهیه می باشد، امام خمینی رحمه الله در سن ۲۷ سالگی به رشته تحریر درآورده اند. بعضی از علمای بزرگ معاصر نیز بر آن حاشیه زده اند. در این کتاب، زیبایی و شکوه جمال معنوی حضرت امام رحمه الله به کمال نمایانده شده و از این رو، نزد خواص جایگاهی ممتاز یافته است.

در این اثر، از مباحث توحید، علم الاسماء مسائل مهمی از قبیل بحث بدا، سر قدر، علم حق به اشیا پیش از کثرت، به طریقه حکما گفت وگو شده است. زبان کتاب رسا، زیبا و بهجت افزاست. مسائل غامض و مباحث عالی نبوت و ولایت در عباراتی نسبتا کوتاه، ولی با مهارت تقریر شده است.

این کتاب را آقای سید احمد فهری در ۲۲۲ صفحه ترجمه کرده که تاکنون بارها چاپ و منتشر گردیده است.

۲- شرح دعاء السحر. تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۴ ۴ + ۴ + ۱۸۰ +۶۳ ص، وزیری.

در این کتاب، که حضرت امام رحمه الله در سن ۲۹ سالگی آن را به رشته تحریر درآورده اند، به مباحثی از قبیل دستور دعا کردن، اخلاص، طریقه سلوک، مقام الهی، اوصاف خداوندی، انسان کامل و اسم اعظم پرداخته اند.

کتاب مذکور را حجه الاسلام سید احمد فهری در۲۸۹ صفحه ترجمه نموده که بارها از سوی نهضت زنان مسلمان و ناشرین دیگر چاپ و پخش گردیده است. متن عربی کتاب در بهمن ۱۳۷۴ هجری شمسی، توسط مؤسسه عروج و زیر نظر مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله به چاپ رسیده و راهی بازار کتاب شده است.

۳- ره عشق. تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله، ۱۳۶۸،۴۷ ص، وزیری.

این کتاب صحیفه ای اخلاقی، عرفانی و تربیتی از امام رحمه الله خطاب به خانم فاطمه طباطبایی، همسر مرحوم حاج احمد آقا، است که در تاریخ ۱۲ رمضان ۱۴۰۴ با مفاهیمی بلند و معنوی نگاشته شده است. در این اثر، متن نامه حضرت امام رحمه الله خوشنویسی شده و تصویر دست خط مبارک ایشان نیز زینت بخش آن است. در پایان کتاب، فهرست توضیحات و تعبیرات و اصطلاحات آورده شده است.

د – فقه

۱- تحریر الوسیله. نجف اشرف، مطبعه الآداب، بی تا، ۲ ج، (۷ + ۶۶۲) + (۶۴۶) ص، وزیری.

این کتاب در سن ۶۴ سالگی حضرت امام رحمه الله در سال ۱۳۸۴ هجری قمری در بورسا، محل تبعید معظم له در ترکیه به رشته تحریر درآمده است و همان حاشیه ایشان بر کتاب وسیله النجاه مرحوم آیه الله سیدابوالحسن اصفهانی رحمه الله می باشد که با اضافاتی بدین صورت درآمده و بیانگر نظرات فقهی آن حضرت است.

این کتاب بارها از سوی ناشران گوناگون در ایران، بیروت و نجف به چاپ رسیده و از سوی آقایان علی اسلامی و قاضی زاده، زیر نظر حضرات آیات مؤمن قمی و طاهری خرم آبادی و به همت دفتر انتشارات اسلامی در ۴ جلد به فارسی منتشر گردیده است.

تا کنون شرح های متعددی بر تحریر الوسیله نوشته شده که در ذیل، به نمونه هایی از آن اشاره می شود:

۱- تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله، آیه الله فاضل لنکرانی;

۲- انوار الفقاهه، آیه الله مکارم شیرزای;

۳- مستند تحریر الوسیله، احمد مطهری;

۴- مستند تحریر الوسیله، شهید حاج سید مصطفی خمینی;

۵- مصباح الشریعه، حاج شیخ عبدالنبی نمازی;

۶- دلیل تحریر الوسیله، حاج شیخ علی اکبر سیفی;

۷- شرح تحریر الوسیله، حاج شیخ احمد سبط الشیخ;

۸- شرح تحریر الوسیله، آیه الله یوسف صانعی;

۹- شرح تحریر الوسیله، آیه الله محمد مؤمن;

۱۰- شرح تحریر الوسیله، ایه الله محمدحسن احمدی فقیه (یزدی).

۲- بیع. تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،۱۴۰۷ ه. ق، ۵ ج،۲۳۹۶ ص، وزیری.

در خلال اقامت حضرت امام رحمه الله در نجف اشرف و در کنار درس خارج مکاسب، این کتاب توسط معظم له تحریر شده که تاریخ اتمام جلدپنجم آن جمادی الاولی ۱۳۶۹ هجری قمری می باشد.

این کتاب، همچون دایره المعارفی فقهی است که از کتاب های بسیار مهم در عالم فقه و فقاهت می باشد و درباره احکام خیار، ربا، شرط جواز تصرف، عقود، بیع فاسد و فضولی، بیع وقف، بیع مجهول، حرمت احتکار، رهن، ولایت فقیه، ولایت پدر و سهم امام و سهم سادات در آن به بحث پرداخته اند.

۳- طهاره. قم، حکمت، بی تا،۳ ج، ۸۳۲ ص، وزیری.

این کتاب، که بر اساس ترتیب «شرایع » نگاشته یافته است، جلد اول آن درباره دماء ثلاثه بحث می کند و حضرت امام رحمه الله آن را در روز شنبه ۲۲ ربیع الاول ۱۳۷۶ هجری قمری به اتمام رسانده اند.

در جلد دوم آن، وارد بحث تیمم شده اند و مسائلی از قبیل «بر آنچه تیمم صحیح است »، «جاهایی که باید تیمم کرد»، «اگر تیمم نکرد و غسل و وضو گرفت چه می شود» را مطرح نموده اند. این جلد از کتاب در تاریخ ۱۱ شعبان ۱۳۷۶ هجری قمری به اتمام رسیده است.

در جلد سوم، بحث نجاسات، اقسام آن و احکام نجاسات بیان گردیده و احکام منی، مردار، مس میت، خون، سگ، خوک، شراب، عصیر عنبی، فقاع، کافر، منکر ضروری، منافقان، ولدالزنا، عرق جنب از حرام و عرق شتر نجاستخوار توضیح داده شده است. این جلد از کتاب در سال ۱۳۷۷ هجری قمری به نگارش درآمده است.

۴- مکاسب محرمه. با مقدمه سیدمحمد هاشمی، تحقیق فنی: مؤسسه امام صادق علیه السلام، قم،۱۳۷۳، ۱ ج، (۲۲ + ۴۸۴ + ۱۰) + (۴۳۲ + ۱۱۲) ص، وزیری.

حضرت امام رحمه الله درباره حرمت انتفاع به نجس و میت، کذب، قمار، بیع میت، بیع سگ، حکم عصیر، بیع سلاح، حرمت تصویر، غنا، غیبت و استماع آن در این کتاب به بحث پرداخته اند. این مجموعه در جمادی الاولی ۱۳۸۰ ه. ق. تحریر شده است.

۵- رساله ای مشتمل بر چند فایده در بعضی مسائل مشکله ۶- رساله احکام (توضیح المسائل). تصحیح آیه الله رضوانی، تهران، راه امام،۱۳۵۹،۳۳۷ + ۱۱ ص، وزیری.

در این کتاب گران بها، که در برگیرنده نظرات فقهی حضرت امام رحمه الله در احکام فرعیه می باشد، قریب ۲۸۹۵ مساله شرعی بیان گردیده که تاکنون به زبان های گوناگونی از سوی ناشران، در تیراژهای بسیار گسترده، در سراسر دنیا به چاپ رسیده است.

۷- عروه الوثقی مع تعلیقه الامام الخمینی. قم، وجدانی، بی تا،۷۲۶ ص، وزیری.

عروه الوثقی را مرحوم علامه طباطبائی قدس سره تهیه و تنظیم نموده اند و مراجع عالیقدر شیعه نظرات فقهی خود را بر آن حاشیه زده اند.

انتشارات دارالفکر نیز مجموعه نظرات فقهی حضرت امام رحمه الله را در مجموعه ای به نام تعلیقه علی العروه الوثقی در تاریخ ۱۳۷۵ هجری قمری در ۳۶۸ صفحه وزیری منتشر کرده است.

ه – اصول

۱- طلب و اراده. ترجمه سید احمد فهری، تهران، انتشارات علمی – فرهنگی، ۱۳۶۲، ۱۶۲ ص، وزیری.

این رساله در ردیف مسائل علم اصول به شمار می رود که حضرت امام رحمه الله در آن با سبکی خاص، نقدهایی بر اصولیان ذکر کرده اند و از این نظر حایز اهمیت است.

این رساله همچنین به مساله طلب و ارداه – که یکی از موضوعات موسوعه علم اصول است – پرداخته و آن را از لحاظ فلسفی، عرفانی و روایی دقیقا ریشه یابی کرده است. هم چنین به مسائلی از قبیل جبر و تفویض، معنای کلام و متکلم، اراده حق تعالی، اراده انسان، و بیان حقیقت سعادت و شقاوت پرداخته است.

۲- الاستصحاب. تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۵،۴۵۶ ص، وزیری.

این رساله به بحث درباره اصالت صحت در فعل غیر مسلمان – که بحثی ضروری است پرداخته و تحقیقی نیز در حکم قرعه ارائه داده. در این رساله ارزشمند، قاعده تجاوز و فراغ نیز بررسی شده و از آن دو به عنوان یک قاعده، که قاعده تجاوز می باشد، بحثی مطرح گشته است. نگارش رساله مذکور در تاریخ ۹ رمضان ۱۳۷۰ هجری قمری پایان یافته است.

۳- نیل الاوطار فی بیان قاعده «لاضرر و لاضرار».

این کتاب تقریرات درس خارج اصول حضرت امام رحمه الله می باشد که به همراه جلد سوم تهذیب الاصول – آیت الله جعفر سبحانی – به چاپ رسیده است.

۴- التعادل و التراجیح. تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۵، ۲۱۸ + ۵۵ ص، وزیری.

این رساله را حضرت امام رحمه الله درسال ۱۳۷۰ هجری قمری تالیف نموده و بحث مهم اصولی تعادل و تراجیع را دقیقا مورد بررسی قرار داده اند. این کتاب، که در خصوص منشا اختلاف ادله تقیه، دخالت زمان و مکان در احکام شرعی و چگونگی انتخاب خبر موثق بحث می کند، درجمادی الاولی ۱۳۷۰ ق. به پایان رسیده است.

این رساله تحت عنوان «رساله فی التعادل و التراجیح » در جلد دوم کتاب الرسائل با تذییلات آیه الله مجتبی تهرانی نیر به چاپ رسیده است.

۵- رساله در موضوع علم اصول.

در این رساله پر اهمیت، امام امت رحمه الله موضوع علم اصول را مشخص نموده اند; چنانچه ایشان در این رساله می آورند: «چون این مطلب عار است بر اصولیین که موضوع اصول معلوم نشود، در این رساله مساله را حل می نماییم.

۶- انوار الهدایه فی التعلیقه علی الکفایه. قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۲، ۲ ج، (۱۵ + ۳۸۵ +۳۹) + (۴۴۳ + ۴۵) ص، وزیری.

تعلیق مزبور در اول جمادی الاولی سال ۱۳۶۸ هجری قمری به پایان رسیده و در سال ۱۴۱۳ ه. ق. راهی بازار کتاب گردیده است. حضرت امام رحمه الله در این کتاب، که تعلیقی بر کفایه الاصول مرحوم آخوند خراسانی می باشد، مباحث قطع، ظن و شک را به طور مبسوط مورد کنکاش قرار داده اند.

۷- مناهج الوصول الی علم الاصول. چ دوم، قم، مؤسسه تنظیم و نشر اثار امام خمینی رحمه الله،۱۳۷۳، ۲ ج، (۴۱۹ + ۱۱) + (۳۳۹ +۶۷) ص، وزیری.

این کتاب اصولی نیز که از آثار گران سنگ روح خداست، به موضوعات اوامر، نواهی، مفاهیم، عام و خاص، و مطلق و مفید می پردازد و طالبان دانش حوزوی را با علم اصول آشنا می کند.

۸- الاجتهاد و التقلید. تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی،۱۳۷۷، ۲۰۰ ص، وزیری.

این کتاب در سال ۱۳۷۰ ق. تالیف شده و به موضوعات اجتهاد و تقلید پرداخته است.

۹- تقریرات اصولیه.

این کتاب، تقریرات درس اصول مرحوم آیه الله العظمی بروجردی است که به قلم حضرت امام رحمه الله تحریر شده است. کتاب مزبور از آغاز تعریف و موضوع علم اصول تا مباحث قطع و ظن را در برمی گیرد.

۱۰- رساله فی قاعده من ملک. تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۸، ۱۰۰ ص، وزیری.

۱۱- رساله فی حجیه خبر اصحاب الاصول و الکتب.

در این رساله که در ۳۰ صفحه، ضمن جلد سوم کتاب الطهاره معظم له به چاپ رسیده، درباره قاعده اجماع و تفاوت اصل و کتاب بحث شده است.

۱۲- رساله فی قاعده الید.

این رساله،که تقریرات درس حضرت آیه الله العظمی بروجردی; می باشد، به زودی از سوی انتشارات مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله به چاپ خواهد رسید.

و – تعلیقات و حواشی

۱- حاشیه بر مصباح الانس و شرح آن مفتاح الغیب.

۲- حاشیه بر فصوص الحکم قیصری.

۳- تعلیقه علی شرح فصوص الحکم و مصباح الانس. با مقدمه محمدحسن رحیمیان، قم، پاسدار اسلام،۴۰۶ ه. ق.،۳۲۷ ص، وزیری.

این کتاب در بخش اول خود، «تعلیقات علی شرح فصوص الحکم قیصری » را آورده و در بخش دوم، «تعلیقات علی مصباح الانس قونوی » را داراست.

در سال ۱۳۵۵ ه. ق.، حضرت امام رحمه الله در سن ۳۵ سالگی نگارش آن را به پایان رسانده است.

لازم به ذکر است که متن کتاب فصوص الحکم را محی الدین عربی تالیف نموده و داوود بن محمود بن محمد رومی قیصری بر آن شرح زده است. هم چنین کتاب مصباح الانس در شرح مفتاح غیب المجمع و الوجود را ابی المعالی صدرالدین محمد بن اسحاق قونوی نوشته و محمد بن حمزه بن محمد بر آن شرح زده است.

این مجموعه درباره مسائلی همچون وجود، اسما و صفات خداوند، جوهر و عرض، عالم مثالی، نبوت، رسالت، ولایت، حکمت ها و فصول فاتحه بحث می کند.

چنانچه علامه شهید مرتضی مطهری رحمه الله فرموده اند، درک این کتاب در قرن اخیر فقط توسط افراد انگشت شماری ممکن است و تعلیق حضرت امام رحمه الله بر این شرح ها، نشان از عظمت علمی آن رهبر فرزانه دارد.

۴- حاشیه بر اسفار اربعه.

متاسفانه تنها مقدار کمی از این حاشه به خط حضرت امام رحمه الله موجود می باشد و بخش آخر آن در دست نیست.

۵- حاشیه بر رساله شرح حدیث راس الجالوت قاضی سعید قمی و شرح مستقلی بر همان حدیث.

این کتاب، علاوه بر آن که شرح حدیث مزبور را به عهده دارد، حاوی مطالب عمیق و عرفانی در زمینه مسائل توحیدی است و حضرت امام رحمه الله در تاریخ ۲۲ ربیع المولود ۱۳۴۸ ه. ق. آن را به پایان برده اند.

۶- حاشیه ای بر شرح دعای سحر.

این حاشیه در شرح کتاب دعای سحر بوده و بر اساس همان محور شرح دعای سحر، به عنوان تکمیل متن، از سوی ایشان، اضافاتی نگاشته شده است.

۷- تعلیقات و حواشی بر کتاب ارث. مرحوم حاج ملا هاشم خراسانی. قم، چاپ سنگی، بی تا، ۱۲۰ ص، به انضمام اصل رساله.

کتاب ارث، که یکی از کتاب های مشکل حوزه های علمیه در بحث فقه می باشد، بعضی از مشکلات خود را در این کتاب با عظمت حضرت امام رحمه الله حل شده یافته است.

۸- التعلیقه علی الفوائد الرضویه. تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۵، ۱۹۰ ص، وزیری.

فوائد الرضویه نام شرحی است بر حدیث احتجاج حضرت علی بن موسی الرضاعلیه السلام با راس الجالوت یهودی که مرحوم حکیم کوچک قاضی سعید قمی نگاشته است. حضرت امام رحمه الله بر این کتاب تعلیقات متعددی نگاشته اند که پایان تالیف آن ۲۲ ربیع المولود ۱۳۴۸ ق. می باشد. این کتاب، همراه با اصل متن، فهرست و پاورقی های توضیحی منتشر شده است.

ز – مجموعه پیام ها و سخنرانی ها

۱- صحیفه انقلاب. تهران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلام، ۱۳۶۸، ۳۸ ص.

این کتاب که برای اولین بار در تاریخ مذکور به چاپ رسیده، در بر گیرنده متن کامل وصیت نامه سیاسی الهی حضرت امام رحمه الله می باشد که همراه با دست خط معظم له تدوین شده است. این صحیفه تاکنون به ده ها زبان خارجی ترجمه و منتشر گردیده است.

آقای علیرضا اسماعیلی جمکرانی نیز کتابی در ۱۹۲ صفحه منتشر کرده که زحمت انتشار آن را مؤسسه چاپ و نشر عروج به عهده داشته است. مؤلف در این کتاب، که متن اصلی آن ۱۶۴ صفحه می باشد، علاوه بر توضیحاتی در خصوص وصیت نامه حضرت امام رحمه الله ۳۱۸ پرسش و پاسخ از وصیت نامه – ویژه دانشجویان دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی – مطرح کرده است. چاپ اول این کتاب در زمستان ۱۳۷۵، چاپ دوم آن در پاییز۱۳۷۶ و چاپ سوم آن در زمستان ۱۳۷۷ منتشر گردیده است.

۲- ندای حق. تهران، کمیل،۱۳۵۷، ۴۴۸ ص، وزیری.

مجموعه ای از پیام ها، مصاحبه ها و سخنرانی های امام امت رحمه الله از تاریخ ۱۷/۷/۱۳۵۷ هجری شمسی تا ۳۰ آبان ۱۳۵۷ که شامل ۸ پیام،۳۳ مصاحبه و ۳۱ سخنرانی رهبر انقلاب در نخستین هفته های اقامت در پاریس می باشد که به وسیله «اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان در اروپا» و «انجمن اسلامی دانشجویان در امریکا و کانادا» گردآوری شده است.

۲ – کتب تدوین شده از آثار امام رحمه الله

الف – اخلاق و سیر و سلوک

۱- مبارزه با نفس یا جهاد اکبر. تنظیم سید حمید روحانی، چ. سوم، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۳، ۵ +۷ +۶۳ ص، رقعی.

این کتاب بخش هایی از بیانات شیوا و سازنده امام خمینی رحمه الله در زمینه مسائل اخلاقی است که در آستانه ماه مبارک رمضان و فرصت های مناسب دیگر، در نجف اشرف ایراد شده است.

حضرت امام قدس سره در این کتاب گران بها، علاوه بر بیان فضایل اخلاقی، روحانیان بیدار و انقلابی را نسبت به خطرهای موجود در جامعه آگاه ساخته اند.

ب – سیاسی – مذهبی

۱- حکومت اسلامی یا ولایت فقیه. تنظیم سید حمید روحانی، چ. دوم، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۳،۷ + ۱۵ + ۴ + ۱۴۲ + ۱ ص، وزیری.

این کتاب مجموعه سیزده سخنرانی درباره حکومت اسلامی است که حضرت امام رحمه الله در فاصله ۱۳ ذی القعده ۱۳۸۹ هجری قمری تا ۲ ذی الحجه ۱۳۸۹ هجری قمری / ۱/۱۱/۱۳۴۸ تا ۲۰/۱۱/۱۳۴۸ در ایام اقامت در نجف اشرف ایراد نموده اند.

نخست یاران آن رهبر خردمند، این کتاب را در بیروت به چاپ رساندند و هم زمان در ایران، اروپا، امریکا، پاکستان و افغانستان پخش گردید. این کتاب پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۶ در ایران با نام نامه ای از امام موسوی کاشف الغطاء به ضمیمه جهاد اکبر چاپ شد.

پس از پیروزی انقلاب، کتاب مزبور حضور چشم گیری در جامعه پیدا کرد و امروز نیز در سر لوحه برنامه کاری حامیان ولایت و طرفداران انقلاب اسلامی قرار دارد. کتاب یاد شده علاوه بر بیان مفصل مساله «ولایت فقیه » و تبیین موضوع انتصاب ولی فقیه، ضرر مقدس مآب های احمق را گوشزد نموده است.

۲- شؤون و اختیارات ولی فقیه. تهران، اداره کل انتشارات و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۶۵،۳ + ۴ +۱۱۶ +۲۳ ص، وزیری.

این کتاب ترجمه صفحات ۴۵۹ – ۵۲۰ جلد دوم کتاب البیع معظم له می باشد که به بیان مطالبی از قبیل لزوم تشکیل حکومت اسلامی، ویژگی های حاکم اسلامی، وجوب تشکیل حکومت بر فقها، حق تصرف فقیه در سهم امام، شرط عدالت و وثاقت در ثبوت ولایت مؤمنان و مزاحمت فقیه نسبت به شخص عادل می پردازد.

ج – تفسیر

۱- تفسیرسوره حمد. تهیه وتنظیم علی اصغرربانی خلخالی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۰۰ ه. ق، ۱۲۵ +۶ ص، رقعی.

مجموعه ۵ جلسه تفسیر حضرت امام رحمه الله از سوره حمد که در آذر و دی ۱۳۵۸ هجری شمسی در برنامه «با قرآن در صحنه » از سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش گردید، در این کتاب به چاپ رسیده است. این برنامه متاسفانه به دلیل شکوه ناآشنایان و بیماری آن حضرت، برای همیشه تعطیل گردید و تشنگان معارف را محروم گذارد.

مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله در بهار ۱۳۷۵ هجری شمس با الحاق تفسیر سوره حمد از کتاب سر الصلوه و ضمیمه نمودن معنای بسمله و دیگر فقرات سوره حمد در آثار مکتوب و شفاهی ایشان به آن، کتابی با همان نام در ۲۸۲ صفحه در اختیار علاقمندان قرار داد.

۲- تفسیر سوره علق. تهران، حجر، بی تا،۲۷ ص، رقعی.

بخشی از مجموعه مباحث حضرت امام رحمه الله در برنامه «با قرآن در صحنه » در تفسیر سوره علق می باشد که در این کتاب به چاپ رسیده است.

د – فقه

۱- رساله فی الاجتهاد و التقلید. قم، اسماعیلیان، ۱۳۵۸ ه. ق، وزیری.

این رساله، که تقریر درس خارج حضرت امام رحمه الله می باشد، مباحث ولایت فقیه، قضای اسلامی، مسائل اجتهاد و تقلید را مورد بحث قرار داده است.

۲- زبده الاحکام. تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۴۰۴ ه. ق،۲۷۳ ص، رقعی.

در این کتاب، حضرت امام خمینی رحمه الله به بیان مسائل تقلید، طهارت، نماز، روزه، زکات، خمس، دفاع، بیع و طلاق پرداخته اند.

۳- مساله قضاوت. ترجمه محمد امینی، تهران، نهضت زنان مسلمان، ۱۳۶۰، ۶۸ ص، وزیری.

این کتاب ترجمه بحث قضاوت از تحریر الوسیله می باشد که توسط آقای محمد امینی به فارسی برگردانده شده است. در این کتاب، مسائلی از قبیل مساله قضاوت، خصوصیات و وظایف قاضی، چگونگی اظهارات مدعی، دفاعیات متهم، شاهد و کیفیت سوگند، احکام ید چگونگی ابلاغ حکم قاضی به قاضی دیگر مطرح گردیده است.

۴- استفتائات. قم، دفتر انتشارات اسلامی،۱۳۶۶، ۱۳۷۲، ۲ ج، (۵۲۰) + (۶۳۲) ص، وزیری.

این کتاب دربرگیرنده پاسخ های حضرت امام رحمه الله به سؤالات فقهی اقشار مردم درباره مسائل تقلید، طهارت، نماز، روزه، زکات، خمس، حج، امر به معروف، نهی از منکر، دفاع، مکاسب محرمه، شفعه، صلح، اجاره، امانت، مضاربه، شرکت، دین و قرضی، رهن، حواله، وکالت، وقف، وصیت، کفاره، غضب و گناهان کبیره می باشد. جلد سوم این کتاب نیز از سوی همان ناشر به چاپ خواهد رسید.

۵- استفتائات رزمندگان. کرمان، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، با همکاری لشکر ۴۱ ثارالله،۱۳۷۶، ۸۴ ص، رقعی.

این کتاب که در هجده قسمت