خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل فرزند سالاری

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل فرزند سالاری :

بدون تردید خانواده و چگونگی روابط میان اعضاء خانواده و طرز ارتباط والدین با فرزندان، در شکل گیری شخصیت و رشد اجتماعی، عاطفی و عقلانی فرزندان نقش و اهمیت زیادی دارد. روانشناسان معتقدند محیط خانه اولین و با دوام ترین عامل در رشد شخصیت افراد یک خانواده است.خانواده و نفوذ والدین در فرزندان به جنبه های ارثی محدود نمی شود، بلکه در تمام ابعاد وجودی فرد نقش مؤثری ایفا می کند. گرچه گاهی والدین آگاهانه درصدند تا مطالبی را به فرزندان خود بیاموزند، ولی در بسیاری از موقعیت ها، کودکان از رفتار والدین چیزهایی را فرامی گیرند که خود آنها متوجه نیستند. آنها، از طریق خانواده و محیط کوچک خانه، با دنیای خارج آشنا می شوند، طرز معاشرت و روابط اجتماعی با دیگران را می آموزند و راه و رسم زندگی، اخلاق و فلسفه اجتماعی و آداب و رسوم آن را فرامی گیرند. با توجه به کارکردهای مهم آموزشی و تربیتی خانواده و اهمیت رابطه والد- فرزند، هر یک از مکاتب روانشناسی با توجه به مبانی و اصول خود و برحسب میزان تأکیدی که نسبت به یکی از ابعاد رفتاری، انگیزشی و شناختی انسان دارند، الگو و روش خاصی را در فرزندپروری معرفی می کنند. در سه دهه اول قرن میلادی حاضر، روشهای فرزندپروری، با الهام از مکتب رفتارگرایی،درصدد ایجاد عادات «خوب» و خاموش کردن عادات «بد» بود. این دیدگاه عینی، کنترل شده و غیر عاطفی در زمینه تربیت فرزند، به شکل اغراق آمیزی در بیان «جان واتسون»بنیانگذار مکتب رفتارگرایی نمایان است: «برای تربیت کودک شیوه معقولی وجود دارد. با بچه طوری رفتار کنید که گویی بزرگسال کم سن و سال است. با نهایت دقت به او لباس بپوشانید و حمامش کنید، با او به شیوه عینی و با استواری ملاطفت آمیزی رفتار کنید، هرگز او را در آغوش نگیرید و روی زانو خود ننشانید. اگر ناچار شوید فقط در موقع شب خوش گفتن، یک بار پیشانی او را ببوسید، صبح هنگام با او دست بدهید. اگر او موفقیت چشمگیری در یک کار دشوار از خود نشان داد، دستی به سر و گوش او بکشید. بد نیست این روش را آزمایش کنید. ظرف یک هفته درخواهید یافت که چه آسان می شود با بچه یک رفتار کاملاً جدی و در عین حال ملاطفت آمیز داشت و آنگاه از روش احساساتی خود که قبلاً دنبال می کردید به شدت شرمنده خواهید شد.»

اما بعد از۱۹۴۰ شیوه های فرزند پروری در جهت سهل گیری و انعطاف پذیری بیشتر دگرگون شد و متأثر از مکتب روان تحلیل گری بر امنیت عاطفی کودک و پرهیز از زیانهای ناشی از کنترل شدید تکانه های طبیعی تأکید گردید. مطابق نظر دکتر بنیامین اسپاکبه والدین توصیه شد که از حس طبیعی خود پیروی کنند و از برنامه های انعطاف پذیری استفاده نمایند که هم با نیازهای خود آنان و هم با نیازهای کودک سازگاری دارد. اما در حال حاضر والدین احساس می کنند که سهل گیری، روش مناسبی برای فرزند پروری و ارتباط صحیح والد فرزندی نیست، لذا نیازمند شیوه جدیدی هستیم که حدفاصل دو روش فوق باشد، یعنی روش «کنترل در حد اعتدال» که هم از افراط گرایی روش اول به دور باشد و هم دچار تفریط روش دوم نشود.

انواع روابط والد فرزند

رابطه اعضاء یک خانواده ممکن است به سه صورت محدودیت مطلق، آزادی مطلق و عدم دخالت افراد خانواده در کار یکدیگر و نهایتاً آزادی مشروط ظاهر شود:

نوع اول: محدودیت مطلق

در چنین خانواده هایی، معمولاً یک نفر بر تمام اعمال و رفتار دیگران حاکم است. این فرد غالباً، پدر (پدرسالاری) و در بعضی موارد، مادر خانواده (مادر سالاری) است و گاهی نیز برادر یا خواهر بزرگتر نسبت به دیگر اعضاء خانواده با چنین روشی رفتار می کند، در این خانواده فقط یک نفر تصمیم می گیرد، هدف تعیین می کند، راه نشان می دهد، وظیفه افراد را مشخص می کند، امور زندگی را ترتیب می دهد، همه باید مطابق دلخواه و میل او رفتار کنند، او فقط حق اظهار نظر دارد و دستورش باید بدون چون و چرا از طرف دیگران به معرض اجرا درآید و در کوچکترین عملی که دیگران انجام می دهند، دخالت نماید. ارزش کار دیگران توسط وی تعیین می شود. آنچه را او خوب بداند، خوب است و آنچه به نظر او بد جلوه کند، بد تلقی می شود. او در کارهای خصوصی اعضاء خانواده دخالت می کند. کار، تحصیل، وقت گردش، استراحت و خواب افراد را معین می سازد. او می تواند از دیگران انتقاد کند، ولی آنچه خود او انجام می دهد، بدون چون و چرا باید مورد تأیید دیگران واقع شود. او مصالح خانواده و اعضاء آن را تشخیص می دهد و دیگران باید نظرش را در این مورد قبول کنند.

پیامدها و

عوارض نامطلوب محدودیت مطلق

در این اینگونه خانواده ها شاهد پیامدها و عوارض نامطلوب و ناگواری هستیم که به بعضی از آنها اشاره می شود:

۱- ترس و وحشت بر اعضای خانواده مستولی است و آنان احساس می کنند هیچ شخصیتی ندارند و به عنوان یک عضو قابل احترام با آنها رفتار نمی شود. در نتیجه در چنین خانواده ای، فرزندان احساس امنیت نمی کنند و وضع آنها همیشه متزلزل است.

۲- اعضاء خانواده هدف انجام کارها را نمی دانند و جرأت نمی کنند دلیل آنها را بپرسند. گرچه از یک نظم و انضباط خوبی در ظاهر برخوردارند، اما این انضباط تحمیلی است و منجر به رنج بیشتر و گاهی افسردگی می شود.

۳- فرزندان چنین خانواده هایی ظاهراً در حالت تسلیم و اطاعت از پدر یا مادر خویش می باشند، ولی در واقع دچار هیجان و اضطراب هستند. چنین افرادی به طور خودکار می آموزند که همین روش و حالت را در برابر دیگران داشته باشند و حالت خصومت و دشمنی به خود بگیرند، در نتیجه به بچه های همسن یا کوچکتر از خود آزار می رسانند.

۴- از آنجا که این افراد در محیط خانواده، افکار و عقاید خاصی را بدون چون و چرا از پدر یا مادر خویش پذیرفته اند، افرادی متعصب خواهند بود که تحمل اندیشه های مخالف را نخواهند داشت.

۵- چنین افرادی قدرت ایجاد ارتباط مثبت با دیگران را ندارند. به عبارت دیگر در زمینه عاطفی و اجتماعی به طور کافی رشد نکرده اند.

۶- بدبینی این افراد نسبت به بزرگسالان یکی دیگر از پیامدهای روش تربیتی از نوع محدودیت مطلق است.

۷- اغلب افرادی که در این فضا رشد می کنند، ضعیف النفس بوده و از قبول مسئولیت خودداری می کنند و در مراحل مختلف زندگی از ضعف و بی لیاقتی رنج می برند و در تحصیل خویش نیز موفق نیستند.

۸- محدودیت مطلق در خانه و روش پدرسالاری یا مادرسالاری باعث شکسته شدن و از بین رفتن روحیه خلاقیت و مانع بروز و ظهور استعدادها می باشد و به اعضاء خانواده اجازه فعالیت های نو و شکوفایی استعدادهایشان را نمی دهد.

۹- در بعضی موارد محدودیت مطلق سبب ایجاد و یا افزایش احساس کهتری و خود کم بینی فرد می شود و در نتیجه سبب هجوم افکار منفی درباره خود و نارضایتی از خویشتن و دیگر اختلالات عاطفی خواهد شد.

۱۰- پدر سالاری یا مادر سالاری باعث سرکوب روحیه مشاوره و همکاری و تعاون با دیگران می شود.

نوع دوم

: آزادی مطلق

در چنین خانواده هایی به فرزندان اجازه داده می شود که به خواسته های خود آنگونه که می خواهند دست یابند و آرزوهای خود را برآورده نمایند. به عبارت دیگر افراد دارای آزادی مطلق اند و هر چه را که تمایل داشته باشند، می توانند انجام دهند. شعار طرفداران دیدگاه فوق این است که «بگذار هر چه خواستند، بکنند» و کسی یا چیزی نباید مانع آنها شده و در کارشان دخالت کند، بلکه باید آزاد باشند و به هر کاری که می خواهند دست بزنند، هر عملی را بتوانند مرتکب شوند و کسی با آنها کاری نداشته باشد. بسیاری از روان تحلیل گران همچون «کارن هورنای»بر این باورند که سلب آزادی، موجب عقده روانی در فرد و اختلال در زندگی آینده او خواهد شد. زیرا هرخواسته، از نیازی در درون فرد حکایت می کند و ضروری است در اسرع وقت آن نیاز تأمین و ارضاء شود، زیرا در صورت سرکوب و ایجاد محدودیت، فرد دچار افسردگی می شود و در واقع همین تمایلات و خواسته های فرزندان، بهترین راهنمای آنها برای رسیدن به سلامت جسمی و روانی و سعادت آنها می باشد تا با آزادی کامل و مطلق، برای کسب نشاط و شادابی روانی حال و آینده خویش تلاش و فعالیت کنند. در چنین خانواده هایی (فایل پاورپوینت کامل فرزند سالاری) فرزندان فعال مایشاء هستند و خواسته ها و تمایلات آنها، محور اصلی و خط دهنده فعالیت اعضای خانواده، حتی والدین آنها می باشد. چنین روش فرزند پروری نتایج و پیامدهایی در پی دارد که به علت شیوع آن ضروری است با دقت و تأمل بیشتر مورد بررسی قرار گیرد.

پیامدها

و عوارض نامطلوب آزادی مطلق

فرزندان خانواده های با آزادی مطلق، معمولاً سست عنصر و بی اراده یا حداقل کم اراده اند.

فرزندان چنین خانواده هایی به دلیل عادت کردن به آزادی مطلق و بی بندوباری نمی توانند خود را کنترل کنند و در نتیجه به ورشکستگی تربیتی و اخلاقی دچار می شوند.

آزادی مطلق و بی بندوباری حاکم در چنین خانواده هایی موجب فراهم شدن زمینه های بزهکاری در عرصه حیات اجتماعی کودکان می شود.

در بیشتر موارد تمایلات فرزند با خواسته های سایر اعضای خانواده تصادم و برخورد کرده و سبب نزاع و درگیری بین آنها می شود.

از آنجا که در خانواده های فرزند سالار، باید خواسته های فرزندان تأمین شود، روحیه اطاعت از قانون و احترام به مقررات اجتماعی و رعایت آداب اخلاقی به حداقل ممکن تنزل می کند و به عبارت دیگر فرزندان این خانواده ها به نُرم های اجتماعی و فرهنگی و اصول و ارزشهای اخلاقی چندان توجهی ندارند.

از آنجا که والدین در این نوع خانواده ها، همیشه درصدد تأمین تمام خواسته های فرزندان هستند، آنان تلاش و سختی کار را احساس نمی کنند و خود را در انجام کارهای شخصی ناتوان می دانند.

نداشتن جرأت برای انجام کارهای مهم و اساسی، باعث سرکوب استعداد و توانایی های بالقوه و نهفته در درون فرزندان شده و بخش زیادی از توانمندیهای آنان شکوفا نخواهد شد.

به دنبال دو پیامد اخیر یعنی احساس عدم توانایی برای مقابله با مشکلات و عدم جرأت برای رویارویی با آنها در طول زندگی، به تدریج احساس کهتری بر آنها چیره شده که خود منشأ بسیاری از مشکلات دیگر می تواند باشد.

نوع سوم: آزادی

مشروط

در خانواده هایی که نه «محدودیت مطلق» سایه افکنده و نه دچار معضل «آزادی مطلق» هستند، «آزادی مشروط» معیار و ملاک نوع رابطه والد فرزند می باشد؛ همه افراد و اعضاء خانواده به تناسب موقعیت و امکانات خود حق دخالت در اداره امور خانه و اظهار نظر در باره مسائل مختلف را دارند، این فضا و روابط بین افراد، عاقلانه ترین و انسانی ترین روش زندگی و فرزند پروری می باشد که در آن هر حقی، همراه تکلیف و مسئولیت است. در چنین خانواده هایی کوچکترها و بزرگسالان در مسائل مربوط به خود صلاحیت اظهار نظر داشته و در حد توان و آگاهی خویش، وظایف محوله را انجام می دهند. فرزندان چنین خانواده هایی بدون سختگیری و کنترل بیش از حد و یا آزادی و رهایی در انجام کارها، از یک حد تعادل و آزادی نسبی و انضباط هدایت شده برخوردارند و از نظر عاطفی نیز در یک سطح متعادل و بدون افراط و تفریط قرار دارند و به موقع از محبت والدین بهره می جویند و شخصیت آنها در خانه مورد احترام قرار می گیرد. جایگاه فرزندان در جمع خانواده مشخص و محفوظ است و با نظارت و راهنمایی مدیر خانه از قوانین و مقررات اجتماعی و خانوادگی اطاعت می کنند. فرزندان در این فضای عاطفی و به واسطه آزادی مشروط درمی یابند که چرا باید از انجام کاری خودداری کنند و یا باید در مواقع معینی وظایف خاصی را انجام دهند. این وضعیت برخلاف شیوه ای است که به دلیل محدودیت مطلق، از فرزندان انتظارات خاصی وجود دارد و نیز بخلاف شرایطی است که فرزندان در محیطی کاملاً آزاد و رها پرورش می یابند و به تمام خواسته ها و تمایلات آنها جامه عمل پوشانده می شود و فرزند خانواده، حاکم مطلق خانه است. فرزندان خانواده هایی با آزادی مشروط، نظم گرا، منضبط و تسلیم نرم های اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی هستند. در چنین خانواده هایی، فرصت کافی برای اظهار نظر به بچه ها داده می شود تا مشکلات خود را با والدین خویش در میان گذارند. در چنین فضایی، فرزندان می توانند آزادانه دیدگاه و عقیده خود را بیان کنند و هنرها و مهارتهای بالقوه خویش را بروز دهند و در نتیجه از امنیت روانی کافی برخوردار شوند. در چنین خانواده هایی، تبعیت از قوانین و مقررات اجتماعی و اخلاقی و احترام به دیگران و رعایت هنجارهای اجتماعی و خانوادگی به خاطر ترس از والدین و یا ترس از تنبیه و سرزنش آنها نیست، بلکه فرزندان در یک جوّ عاطفی مناسب و متعادل و با اعطای آزادی نسبی و در سایه راهنمایی والدین بتدریج با اصول و قواعد اخلاقی آشنا شده و شخصاً اعمال و رفتار خود را کنترل می نمایند و از اعمال ناشایست خودداری می کنند.

در چنین خانواده هایی وقتی فرزندان بتوانند با والدین و دیگر اعضاء خانواده خود در یک فضای عاطفی متعادل و بدون هرگونه افراط و تفریط زندگی کنند و از آزادی مشروط برخوردار باشند، در مدرسه و محل تحصیل علم و دانش و دیگر مکانهای آموزشی و غیر آموزشی نیز خواهند توانست با معلم و مسئولین مدرسه و همکلاسی ها و دیگر افراد، ارتباط عاطفی و اجتماعی صحیحی برقرار کنند و آماده همکاری و همفکری با دوستان و همسالان خود باشند و به آنها احترام گذارده و اختلاف عقاید دیگران را به راحتی پذیرا شوند و به هیچ وجه درصدد تجاوز و حمله به حریم دیگران نباشند.

در سایه آزادی مشروط و مقید است که توانمندیها و استعدادهای کودکان هدر نمی رود و در جهت و خطی مشخص و معین هدایت می شود و والدین می توانند آن نیروهای بالقوه موجود در فرزندان خود را به سویی خاص جهت دهند.

بر اساس بررسی های روانشناسان اجتماعی افرادی که در دوران کودکی، آزادی مشروط و معتدلی داشته اند، در بزرگسالی دشمن ظلمها و مخالف ناروایی ها بوده و به اصلاحات بزرگ اجتماعی توفیق یافته اند. جنبه های اشراق و آفرینندگی در آنان نیرومند بوده و از دنیای خود و عمر خود لذت بیشتری برده اند.

امروزه اکثر صاحبنظران روانشناسی معتقدند بهترین جو عاطفی بین اعضاء یک خانواده، همان فضایی است که نه دچار محدودیت مطلق از طرف پدر و مادر شده و نه فرزندان از آزادی مطلق و بیش از حد برخوردار باشند، بلکه با یک انضباط هدایت شده و آزادی مشروط، تمام افراد و اعضای یک خانواده بتوانند در رشد و تعالی یکدیگر و ایجاد آرامش و آسایش در خانواده تلاش کنند و مؤثر واقع شوند، زیرا وظیفه مهم خانواده تأمین آرامش و امنیت اعضای آن و تعلیم و تربیت فرزندان است. همانطور که تعلیم و تربیت مستبدانه و رابطه دیکتاتوری میان والدین و فرزندان موجب سلب آرامش اعضای خانواده می شود، همینطور آزادی بیش از حد و فرزندسالاری نیز باعث بسیاری از نابسامانیها و ناهماهنگی ها در رشد اخلاقی، روانی و شخصیتی اعضاء خانواده است و می تواند برای کودکان مخرب باشد و آنها را خودخواه نماید، به طوری که توقع توجه و محبت مداوم از دیگران داشته باشند. در حالی که خانواده جایی است که فرزندان باید در آنجا منش و خلقیات مثبت را در خود پرورش دهند و از خودپرستی به نوع پرستی برسند.ولی در چنین فضایی فرزندان هرگز نخواهند توانست به این مرحله دست یابند، زیرا آزادی مطلق و فرزندسالاری مانع رسیدن به این هدف است.

بر اساس شواهد علمی و تجربی و با بررسی شیوه های فرزندپروری نتایج قابل ملاحظه ای بدست آمده است. پژوهشگران در این بررسی توجه خود را بر چهار بعد از ابعاد رابطه والد فرزند متمرکز نموده اند که عبارتند از:

الف) کنترل

والدین تا چه اندازه سع