خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل بررسی اهمیت و جایگاه وحدت از دیدگاه امام علی علیه السلام

ارائه‌ی فایل پاورپوینت کامل بررسی اهمیت و جایگاه وحدت از دیدگاه امام علی علیه السلام – تجربه‌ای خاص و متمایز!

پاورپوینتی حرفه‌ای و متفاوت:

فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی اهمیت و جایگاه وحدت از دیدگاه امام علی علیه السلام شامل 120 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی اهمیت و جایگاه وحدت از دیدگاه امام علی علیه السلام:

• طراحی خلاقانه و حرفه‌ای: فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی اهمیت و جایگاه وحدت از دیدگاه امام علی علیه السلام به شما این امکان را می‌دهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیره‌کننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
• سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل بررسی اهمیت و جایگاه وحدت از دیدگاه امام علی علیه السلام به گونه‌ای طراحی شده‌اند که استفاده از آن‌ها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
• آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل بررسی اهمیت و جایگاه وحدت از دیدگاه امام علی علیه السلام با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.

کیفیت تضمین‌شده با دقت بالا:

فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی اهمیت و جایگاه وحدت از دیدگاه امام علی علیه السلام با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهم‌ریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بی‌نقص و حرفه‌ای هستند.

نکته مهم:

هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخه‌های غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل بررسی اهمیت و جایگاه وحدت از دیدگاه امام علی علیه السلام با دقت و حرفه‌ای تنظیم شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی اهمیت و جایگاه وحدت از دیدگاه امام علی علیه السلام را دانلود کنید و ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی اهمیت و جایگاه وحدت از دیدگاه امام علی علیه السلام :

مقدمه

اسلام که در میان ادیان مختلف، به عنوان اجـتماعی ترین دین مطرح است، بخش عمده ای از تعالیم آن و بلکه تمامی آن، جز در قالب جماعت و اجـتماع قابلیت ظهور و اجرا نـمی یابد و هـمین امر باعث شده است قدیمی ترین تا جدیدترین متون فقهی، اخلاقی، کلامی و…سهم مهمی از آموزه های خود را به موضوع وحدت و جماعت گرایی اختصاص دهند. متون مقدس اسلام، مملو از مفاهیمی است که با تصریح و تـلویح، مسلمانان را به وحدت دعوت کرده و از تفرقه و اختلاف برحذر داشته است. اقوام عرب جاهلی قبل از ظهور پیامبر(ص) گرفتار تشتتهای گوناگون بودند و شکافهای قومی، قبیله ای و…بر زندگی آنها سایه افکنده و آنها را به تـقابلهای مـتعدد واداشته بود و هزینه های سنگین مادی و معنوی بر آنها تحمیل می کرد. بنابراین پیامبر(ص) با ارزانی نعمت الهی وحدت حول اسلام، ارزشها و آموزه هایش، سبک و سیاقی جدید به زندگی عرب غوطه ور در تشتت و تـفرّق بـخشید و خونی دوباره در رگهای حیات آنان جاری و آنان را واحد، منسجم، همدل، هم گرا و هم آوا کرد. با رحلت منادی وحدت، دوباره عوامل وحدت گریز و وحدت ستیز طبقاتی و قومی، رخ نشان داد؛ رویدادهایی به وقوع پیوست کـه تـأثیرات دیرپا و عمیقی بر تمامی جوانب اسلام تا امروز گذاشت و این رویدادها که در قالب موضوع جانشینی پیامبر(ص) مطرح است، به عمیق ترین، ماناترین و مؤثرترین بروزگاه وحدت گریزی و اختلاف گرایی بدل شد. در این مـیان امـام عـلی(ع) با مشاهده این نابسامانیهای بـس نـاشکیبا و مـیراننده دلها، از آنجا که کیان اسلام و مسلمانی را در خطر می دید و از طرفی عشقی وافر بر وحدت امت پیامبر(ص) داشت، تلاش بسیاری به خرج داد، تـا بـا صـبوری هرچه تمام تر به هر طریق گفتاری و کرداری مـمکن، وحـدت امت اسلامی و بقا و دوام آنها را حفظ نماید و همین اهتمام او باعث شد که خود را به پرچم دار و طلایه دار وحدت بدل نماید. بـهره برداری و درس آموزی از سـیره عملی ایشان می تواند ضمن از بین بردن مسائل اختلافی مرتبط بـا ایشان و جانشینی پیامبر(ص)، زمینه هم گرایی هرچه بیشتر امت اسلامی را فراهم نماید و مسائل اختلافی را به نقطه ای برای انسجام هـرچه بـیشتر امـت اسلامی بدل سازد؛ مسائلی که خود زمینه بسیاری از اختلافات امت اسـلامی شـده است. بر این اساس، این مقاله در صدد است به بررسی جایگاه و اهمیت وحدت از دیدگاه امام عـلی(ع) بـپردازد، تـا ضمن تبیین شایسته و برشماری ضرورت گذشته، حال و آینده این موضوع، به شـناخت صـحیحی از شـخصیت وحدت آفرین ایشان ـ که به واسطه این موضوع به محملی برای تشتت و اختلاف بدل شـده اسـت ـ دسـت یابد و بدین وسیله محوریت حقیقی ایشان برای هم گرایی امت اسلامی، هرچه بیشتر روشن گردد.

پیـشینه بـحث

موضوع وحدت و بحث از آن سابقه ای به قدمت زندگی بشر دارد، بشر آن گاه که پا به عـرصه وجـود گـذاشت و روحیات و نیازهای اجتماعی خود را درک کرد و فهمید که برای رسیدن به سعادت و کمال باید بـا هـمزیستی، همکاری، همدلی و همراهی با دیگر همنوعان خود رفتار نماید، خود را نیازمند به مـوضوع وحـدت دیـد. این نیازمندی باعث شد که در طول تاریخ و در ادوار مختلف حیات بشری، آثار متنوعی توسط مکاتب مـختلف فـکری درباره وحدت و ابعاد نظری و عملی آن به رشته تحریر درآید. بنابراین بـه صـورت عـام در موضوع وحدت آثار به نسبت فراوانی وجود دارد که مجالی برای بررسی هرچند اجمالی آنان وجـود نـدارد، لیـکن با توجه به اینکه محوریت این تحقیق سیره امام علی(ع) است، بـه صـورت اختصاصی بخشی از آثاری که در زمینه وحدت و با محوریت امام علی(ع) و در قالب کتاب و مقاله به رشته تـحریر درآمـده است، مورد بررسی قرار می گیرد، تا ضمن این بررسی، تفاوت و تمایز ایـن تـحقیق با سایر تحقیقات انجام گرفته روشن شـود: امـام عـلی اسوه وحدت، نوشته شیخ محمدجواد شری؛ کـتابی اسـت که نویسنده در سه بخش و یک خاتمه به تبیین اسوه بودن امام علی(ع) در حـوزه وحـدت پرداخته است. وی با مبناگذاری بـخشهای کـتاب خود بـراساس ادوار حـیات امـام علی(ع)؛ یعنی دوران نبوت، خلفای سـه گانه و خـلافت ایشان، به تشریح مسئله پرداخته است. وحدت در کلام و سیره امیرالمؤمنین، نوشته مـحمد بـرفی؛ نویسنده در ابتدا پس از ذکر مقدمه، بـه ضرورت وحدت به صـورت عـام و بدون محوریت بیانات امام عـلی(ع) مـی پردازد. در ادامه به توصیه های امام علی(ع) پیرامون وحدت امت اسلامی اشاره می نماید. سپس بـه بـررسی موضع حضرت در دوره خلافت خـلفای سـه گانه و پسـ از آن در دوره حاکمیت خود، مـی پردازد. «وحـدت از منظر امام علی(ع) ریـشه ها و شـیوه ها»، نوشته ناهید طیبی؛ نویسنده در ابتدا به لحاظ لغوی وحدت را مورد بررسی قرار می دهد و سـپس بـه ضرورت وجود وحدت با استناد بـه آیـات قرآنی و بـیانات امـام عـلی(ع) می پردازد. وحدت فردی (روانـی)، وحدت اجتماعی ـ سیاسی، ریشه ها و عوامل، مبانی اعتقادی، رهبری وحدت آفرین، اکسیر محبت و وحدت آفرینی، آثار وحدت، تـفرقه، ریـشه ها و عوامل و…از جمله محورهایی است که نـویسنده مـقاله بـا مـحوریت سـخنان امام علی(ع) بـه تـبیین و تشریح هریک از آنها می پردازد. اگرچه این آثار منتشر شده در نوع و سطح خود توانسته اند موضوع وحدت از دیـدگاه اسـلامی را مـورد بررسی قرار دهند و ذیل مباحث خود دیـدگاه امـام عـلی(ع) را نـیز بـه صـورت اجمال بررسی نمایند و یا اینکه به صورت اثر مستقل در حد خود توانسته اند بخشی از دیدگاه جامع الاطرف امام علی(ع) را به صورت تفصیلی مورد بررسی قرار دهند، لیکن این اثـر در صدد است با رویکرد تحلیلی و به صورت اختصاصی دیدگاه امام علی(ع) درباره جایگاه و اهمیت وحدت را مورد بررسی قرار دهد. امری که در برخی از آثار منتشر شده، به آن پرداخته نشده و یـا اگـر پرداخته شده، به صورت اختصاصی و تفصیلی نبوده است.

مفهوم شناسی وحدت

وحدت (unity) از ماده «و.ح.د» در لغت به معنای انفراد و تنهایی،[۱]یکتایی، یگانگی[۲] و…آمده و واحد در حقیقت چیزی است که جزء و اجزاء نـدارد و یکی اسـت. این معنی به هر موجودی اطلاق شده، تا جایی که هیچ عددی نیست، مگر اینکه با این واژه توصیف شده است، چنان که می گویند: عشره واحـده، مـائه واحده و ألف واحد یعنی یک دهـ تایی، یک صـدتایی و یک هزارتایی. این لفظ حداقل بر شش وجه به کار می رود: ۱- نوع و جنس ۲- خلقت و صناعت ۳- بی نظیری در خلقت و طبیعت ۴- تجزیه ناپذیری به خاطر کوچکی یا سختی ۵- یـکی بـودن از لحاظ عددی یا مـبدأیت خـطی ۶- نداشتن اجزاء و افزونی (خدای یکتا)[۳] که در همه این وجوه، نوعی از یکتایی و انفراد نهفته است. با وجود وجوه مختلف معنایی این کلمه، آنچه از کلمه وحدت در این نوشتار مد نظر است، هـمان چـیزی است که در مقابل آن تفرقه و اختلاف قرار دارد و با این وصف، این کلمه با کلمات دیگری نظیر واحد، اتحاد، همدلی، همسازگری، وفاق، تفوق، جماعت، انسجام، تواصل،[۴] تباذل[۵] و. .. ترادف معنایی می یابد و کلماتی نظیر کثرت، تفرّق،[۶] تـشتت،[۷] تشعب،[۸] تلوّن،[۹] اختلاف،[۱۰] تنازع،[۱۱] تدابر،[۱۲] تقاطع،[۱۳] تباغض[۱۴] و. .. در نقطه مقابل این کـلمه قـرار مـی گیرند. این موضوع به واسطه در نظر گرفتن جهت خاصی از آن، شائبه عدم تطبیق بر مصداقها در بادی امر ایجاد مـی نماید، لیـکن با دقتی چند در محوریت مد نظر، این شائبه نیز از بین خواهد رفت، بـه عـنوان مـثال امت به مجموعه ای از افراد اطلاق می شود که وجه مشترکی مانند دین، زمان یا مکان یکسان دارند، بـا این وجود امت اسلامی در تعبیر پیامبر(ص)، عنوان امت واحده به خود گرفته اسـت: «إنّهُمْ أُمّهٌ وَاحِدَهٌ مـِنْ دُون النّاسِ»؛[۱۵] «مسلمانان جدای از بقیه مردم، یک امت هستند». در این بیان، مسلمانان، با تعبیر امت واحده یاد شده اند، با آنکه مسلمانان مجموعه ای از افراد طوایف، قبایل و تیره های مختلف هستند. این خود نشانگر آن اسـت که اسلام به افراد جامعه اسلامی نگاهی ویژه دارد؛ نگاهی که در آن اشتراکات دینی اولویت و ارجحیت دارد و همین باعث شده مرزهای جغرافیایی، قومی و قبیله ای درنوردیده شود و دین محور اتحاد و اعتصام قرار گیرد و همین خـود نـظم نوینی را به دنبال آورد؛ یعنی اشتراکات دینی زمینه یکتایی و یکپارچگی آنان را فراهم ساخته است، گویا افراد جامعه اسلامی به واسطه یگانگی در خدا، نبی، دین، جهت، آرمان، هدف و…همگی در قالب پیکری واحـد قـرار گرفته اند که در طریقی واحد حرکت می کنند، تا خود را به سرمنزل مقصود رسانند.

اهمیت و ضرورت وحدت

بازشناسی دقیق اهمیت و ضرورت وحدت امت اسلامی، نیازمند شناخت شایسته نقش و جایگاه آن در حیات و مـمات جـامعه اسلامی است. این موضوع از طریق شناخت افق حرکت و الزاماتی که دین برای تعالی بخشی امت اسلامی ترسیم کرده، نیز قابل تبیین و تشریح است. آموزه های اسلامی با تعابیر مختلف و متنوعی نـظیر: اعـتصموا،[۱۶] اصـلحوا،[۱۷] تواصلوا،[۱۸] رابطوا،[۱۹] تعاونوا،[۲۰] السلّم،[۲۱] مـودت[۲۲] و…بـر مـوضوع وحدت و اهتمام به آن تأکید می نماید و در نقطه مقابل، از تفرقه و اختلاف با عبارات مختلفی نظیر: تفرّق،[۲۳] اختلاف، تشعب، تشتت،[۲۴] تلوّن،[۲۵] تنازع،[۲۶] تدابر،[۲۷] تـقاطع و…بـرحذر مـی دارد و نسبت به عواقب ناگوار آن هشدار می دهد. فارغ از هـر چـیزی، این همه تشویق به وحدت و تحذیر از تفرقه و اختلاف، خود نشانگر اهمیت فوق العاده و نقش تأثیرگذار آن در زندگی مسلمانان است.اما بـا دقـتی انـدک و با تشریح بهتر نوع نگاه دین به این مسئله، نـقش و اهمیت وحدت بیشتر و بیشتر روشن خواهد شد؛ توضیح آنکه انسان به مقتضای طبیعت و فطرت خود نیازمند زندگی اجـتماعی اسـت؛[۲۸]بدین معنا که انسان به تنهایی نمی تواند هـمه نـیازهای زنـدگی اش را برآورده کند و به مشارکت دیگران برای رفع آنها نیازمند است و این نیاز، انسان را بـه تـشکیل زندگی اجتماعی ناگزیر ساخته است. [۲۹] امام علی(ع) در تبیین ضرورت زندگی اجتماعی می فرماید: «أَیهـَا النـَّاسُ إِنـَّهُ لَا یسْتَغْنِی الرَّجُلُ وَ إِنْ کانَ ذَا مَالٍ عَنْ عِتْرَتِهِ وَ دِفَاعِهِمْ عَنْهُ بِأَیدِیهِمْ وَ أَلْسِنَتِهِمْ وَ وَ أَلَمُّهُمْ لِشَعَثِهِ وَ أَعْطَفُهُمْ عـَلَیهِ عـِنْدَ نَازِلَهٍ إِذَا نَزَلَتْ بِهِ»؛[۳۰] «ای مردم، آدمی هرچند توانگر بود، از عشیره خویش و دفاع آنـان از او، بـه دسـت و زبان، بی نیاز نباشد؛ زیرا عشیره هرکس، بزرگ ترین محافظان او هستند که از پشت سر حمایتش می کنند و بیش از دیگر مـردم، اوضـاع پراکنـده او را به سامان می آورند و چون حادثه ای بر او فرود آید، از دیگران بدو مهربان ترند». بنابراین انـسان بـه واسطه نیازهای مختلفی که دارد، ناچار است در قالب اجتماع و در کنار دیگران و با همکاری و همراهی آنان، نیازهای مادی و مـعنوی خـود را تأمین نماید. با این وجود این مسئله برای اسلام که بخش عـمده ای از تـعالیمش در قالب اجتماع موجودیت و تداوم می یابد، چگونه خـواهد بود؟ آیـا تـحقق این آموزه ها با تنهایی و انفراد ممکن خـواهد بود؟ آیـا می توان انتظار داشت که جامعه ای اسلامی و قرآنی باشد، ولی مؤمنان در آن، جهت تحقق احـکام اسـلام گرد هم نیامده و با هـم هـمدل و همراه نباشند؟ آیـت الله شـاه آبادی در ایـن باره می گوید: «قرآن مجید با اسـلام انـفرادی مناسبت ندارد؛ زیرا قرآن نمی فرماید: به تنهایی نماز کن، بلکه علاوه بـر آن، تـولید نمازگزار و اقامه صلوه را بر عهده مـسلمین گذارده. قرآن نمی فرماید: تـنها تـحرز از زنا نما، بلکه علاوه بـر آنـ، حفظ عقد و منع از وقوع زنا را در عالم از وظایف ما، مقرر فرموده…قناعت به اسـلام انـفرادی از اسباب مهلکه است».[۳۱]قرآن بـرای از بـین بـردن رویکرد انفراد و حـاکمیت جـماعت، راهبرد «اخوت و برادری» مـسلمانان را ـ بـه رغم نبود ارتباط حسبی و نسبی ـ برگزیده است، تا از این طریق دستورات حیات بخش اسلام را ـ که بـخش عـمده ای از آنها تنها در سایه اتخاذ چنین رویـکردی قـابلیت ظهور و شـکوفایی دارنـد ـ بـه عرصه عمل و اجرا وارد سـازد، تا فرد مسلمان بتواند زمینه رشد و تعالی بخشی خود را فراهم آورد. بر این اساس قرآن کریم مـی فرماید: «إِنـَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَهٌ»؛[۳۲]«در حقیقت مؤمنان باهم بـرادرند». امـام عـلی (ع) نـیز در ایـن باره می فرماید: «إِنّ الْمـُسْلِمَ أَخُوالْمُسْلِمِ فَلا تَنابَزُوا وَ لَا تَخَاذَلُوا فَإِنَّ شَرَائِعَ الدِّینِ وَاحِدَهٌ وَ سُبُلَهُ قَاصِدَهٌ مَنْ أَخَذَ بِهَا لَحِقَ وَ مَنْ تـَرَکهَا مـَرَقَ وَ مـَنْ فَارَقَهَا مُحِق»؛[۳۳] «همانا هر مسلمانی با مـسلمان دیـگر بـرادر اسـت. پس القـاب زشـت بر هم ننهید و دست از یاری هم نشویید که همانا شرایع و قوانین دین یکی و راههای آن هموار و مستقیم است، هرکه قدم در آن نهد، به مقصد رسد و غنیمت برد و هرکه بدان راه نرود، گمراه شـود و پشیمانی برد». همچنین فرموده است: «المؤمنُ أَخُوالْمُؤْمِنِ، فَلا یغُشُّه وَ لا یعیبُه، وَ لا یدَع نُصرَتَه»؛[۳۴] «مؤمن برادر مؤمن است، فریبش نمی دهد و از او عیب جویی نمی کند و دست نصرتش را از او باز نمی دارد». امام صادق(ع) نیز در روایتی دیگر این گونه مـی فرماید: «الْمـُؤْمِنُ أَخُوالْمُؤْمِنِ کالْجَسَدِ الْوَاحِدِ إِنِ اشْتَکی شَیئاً مِنْهُ وَجَدَ أَلَمَ ذَلِک فِی سَائِرِ جَسَدِهِ وَ أَرْوَاحُهُمَا مِنْ رُوحٍ وَاحِدَهٍ»؛[۳۵]«مؤمن برادر مؤمن است، مانند پیکیری واحد که هرگاه عضوی را دردی رسد اعضای دیگر هـم احـساس درد کنند و [همین طور] ارواح آنان نیز از یک روح است».اخوت نزدیک ترین رابطه عاطفی میان دو انسان است که براساس مساوات پایه ریزی شده است. دین اسلام با این عبارات سطح پیوند علایق و ارتباط مسلمانان را به قدری بالا برده که به صورت نزدیک ترین پیوند دو انـسان بـا یکدیگر آن هم پیـوندی بـراساس مواسات و مساوات درآمده است. با حاکم شدن روحیه و فرهنگ برادری در جامعه، به طور طبیعی و مانند دو برادر حسبی و نسبی که نسبت به هم وظایف و مسئولیتهایی دارند، افراد جامعه ایمانی و اسلامی نـیز نـسبت به هم وظایف و مسئولیتهایی دارند؛ به این معنی که در مقابل ایجاد این رابطه و اجرای درست آن، مسئولیتهایی در برابر هم دارند که آموزه های اسلامی به آنها نیز اشاره کرده است.چـشم،[۳۶] آیـینه،[۳۷] دلیل و راهـنما،[۳۸] همدردی و همراهی در شادی و حزن،[۳۹] عدم خیانت و خدعه،[۴۰] عدم ظلم،[۴۱] عدم تکذیب و غیبت، سود رسانی،[۴۲] عدم افترا و تـهمت،[۴۳] عاطفه ورزی،[۴۴] تواصل و تعاقد و…از جمله مسئولیتهایی است که فرد مسلمان در برابر بـرادر دیـنی خـود برعهده دارد. به طور طبیعی آنچه زمینه اجرای هرچه بهتر این موارد را فراهم خواهد ساخت، حاکمیت اخوت، هـمدلی و هـم زبانی بین افراد جامعه اسلامی است و در واقع باید گفت «اخوت» چون نخ تسبیحی اسـت کـه حـلقه مؤمنان را به هم متصل می نماید و آن گاه حرکت یکی به حرکت و جنبش دیگری خواهد انجامید.[۴۵] بـه بیان دیگر بخش عمده ای از تعالیم دینی در بستر اجتماع و در سایه وحدت، اتحاد و انسجام جـامعه اسلامی قابلیت پیاده سازی دارد. هـمان چـیزی که در آموزه های اسلامی با عنوان اخوت دینی مطرح است که این خود نیز زمینه مناسب را برای پیاده سازی هرچه بیشتر و بهتر تعالیم قرآن در بستر اجتماع فراهم می سازد و این امر ضمن تحقق جـامعه آرمانیِ اسلامی، زمینه تکامل و بالندگی فرد فرد جامعه اسلامی را فراهم خواهد ساخت و در واقع باید گفت: لازمه پیاده سازی و اجرای دستورات اسلام به توجه به اصل وحدت جامعه ایمانی وابسته است. این مـوضوع خـود نیز تأکیدی دیگر بر ضرورت حاکمیت اخوت دینی خواهد بود. نکته دیگری که باید در این میان مورد توجه قرار گیرد، این است که روح حاکم بر آموزه های قرآنی، خود نیز وحـدت انگیز اسـت؛ به این معنی که با وجود خدای واحد، دین واحد، نبی واحد، مسیر واحد، هدف و آرمان واحد و…باید بین مسلمانان شاهد گفتار و کردار واحد در اجرای شایسته تعالیم دینی بـاشیم و اگـر غیر از این باشد، مشکل از ناحیه خود مسلمانان است. امام علی(ع) با تأکید بر این موضوع، سرچشمه تشتت و اختلافات بین مسلمانان را ناشی از عدم شناخت و اجرای درست و شایسته این تعالیم مـی داند و در ایـن بـاره می فرماید: «أَفَأَمَرَهُمُ اللَّهُ[تَعَالَی] سـُبْحَانَهُ بـِالاخْتِلَافِ فـَأَطَاعُوهُ أَمْ نَهَاهُمْ عَنْهُ فَعَصَوْهُ. .. وَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ یقُولُ ما فَرَّطْنا فِی الْکتابِ مِنْ شَی ءٍ وَ فِیهِ[تِبْیانُ کلِ] تِبْیانٌ لِکلِّ شَی ءٍ وَ ذَکرَ أَنَّ الْکتَابَ یصَدِّقُ بـَعْضُهُ بـَعْضاً وَ أَنـَّهُ لَا اخْتِلَافَ فِیهِ فَقَالَ سُبْحَانَهُ وَ لَوْ کانَ مِنْ عِنْدِ غـَیرِ اللَّهـِ لَوَجَدُوا فِیهِ اخْتِلافاً کثِیراً»؛[۴۶] «آیا خدای سبحان، آنها را به اختلاف، امر فرمود که اطاعت کردند؟ یا آنها را از اختلاف پرهیز داد و معصیت خدا نمودند؟ در حالی که خـدای سـبحان می فرماید: «ما در قرآن چیزی را فروگذار نکردیم». و فرمود: «در قرآن بیان هـر چیزی است». یادآور شدیم که بعض قرآن گواه بعض دیگر است و اختلافی در آن نیست. پس خدای سبحان فرمود: «اگر قـرآن از طـرف غـیر خدا نازل می شد، اختلافات زیادی در آن می یافتند».روح حاکم بر آموزه های وحیانی خود وحدت انگیز اسـت و بـه طـور طبیعی نباید شاهد تشتت و اختلافی در بین افراد جامعه اسلامی بود و اگر اختلافی باشد، مـعلوم اسـت کـه این آموزه ها به خوبی و درستی فهم نشده و به روح حاکم بر آنها دقتی صورت نـگرفته اسـت. بنابراین توفیق یابی در تمسک و اعتصام حقیقی به این محورهای واحد، خود نعمتی بزرگ اسـت کـه خـداوند متعال بر آن تأکید می نماید و در مقابل عدم توفیق و غوطه ور شدن در تفرقه، تشتت و اختلاف را در ردیف عـذابهای بـزرگ الهی برشمرده است.[۴۷] قرآن کریم در این باره می فرماید: «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمیعاً وَ لا تـَفَرَّقُوا وَ اذْکرُوا نـِعْمَتَ اللَّهـم عَلَیکمْ»؛[۴۸] «و همگی به ریسمان الهی چنگ زنید، و پراکنده نشوید و نعمتِ خدا بر خود را یاد کنید». عـلامه طـباطبایی ذیل این آیه می گوید: «شاید وجه اینکه اعتصام به حبل اللَّه و متفرق نـشدن را نـعمت خـدا خوانده، و فرموده: «واذْکرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَیکمْ» اشاره به همین معنایی باشد که ما خاطرنشان ساختیم؛ یعنی خـواسته بـاشد بـفرماید، اگر شما را به اعتصام و عدم تفرقه می خوانیم، بی دلیل نیست؛ دلیل بر اینکه شـما را بـدان دعوت کرده ایم، همین است که خود به چشم خود ثمرات اتحاد و اجتماع و تلخی عداوت و حلاوت محبت و الفـت و بـرادری را چشیدید و در اثر تفرقه در لبه پرتگاه آتش رفتید و در اثر اتحاد و الفت از آتش نـجات یافـتید…بدانید این تمسک به حبل اللَّه و اتحاد شما نـعمتی اسـت از نـاحیه ما و در نتیجه متوجه شوید که تمامی دستوراتی که مـا بـه شما می دهیم، همه اش مثل این دستور به نفع شما است و سعادت و راحت و رستگاری شـما را تـأمین می کند».[۴۹] بنابراین هم روح حاکم بـر قـوانین الهی وحـدت انگیز اسـت و هـم خداوند متعال راهبرد اخوت را برای پیـاده سازی هـرچه بهتر و بیشتر تعالیم الهی برای جامعه اسلامی و ایمانی برگزیده است، تا در سـایه وحـدت و همدلی زمینه رشد، تعالی فردی و اجـتماعی خود و جامعه اسلامی را فـراهم سـازند. اسلام و مسلمانانی که به واسطه تـمسک، تـوجه و به کارگیری تعالیم عزّت آفرین و تعالی بخش الهی[۵۰] و در سایه وحدت، تعاون، همدلی، هم زبانی و یک رنگی،[۵۱] در مـسیر عـزّت و سیادت طی طریق می نمایند، دشـمنانی دارنـد؛ دشـمنانی که عزّت روزافـزون مـسلمانان را برابر با خواری خـود مـی دانند؛[۵۲] عزّتی که ناشی از تمسک و اعتصام مسلمانان به دین بوده و مایه ظفریابی آنان بر دشـمنان خـود شده است.[۵۳]با این اوصاف، دشـمنان اسـلام که بـغض اسـلام و مـسلمانی را در دل دارند[۵۴] و نمی توانند عزّت و سـیادت روزافزون مسلمانان را مشاهده نمایند و نمی خواهند خیری به مسلمانان برسد،[۵۵] تلاش می کنند از هر فرصتی و حربه ای بـرای ضـربه زدن به مسلمانان استفاده نمایند، تا مـانع پیـشرفت آنـان شـده و آنـان را از اسلام و مسلمانی دور و مـانند خـود گمراه کنند و به کیش خود درآورند.[۵۶] آنها به خوبی می دانند آنچه موجب عزّت و پیشرفت روزافزون مـسلمانان شـده، هـمان وحدت، همدلی و اجتماع آنها [۵۷]حول ریسمان وحـدت آفرین اسـلام اسـت. بـنابراین بـیشترین تـلاش خود را برای خدشه دار کردن وحدت و انسجام مسلمان به کار می گیرند، تا از این طریق زمینه تشتت و تفرّق بین مسلمانان را فراهم سازند و آنها را ضعیف نمایند و به راحتی بر آنـها یورش برده و بر آنها چیره شوند. وجود اختلافات دینی و مذهبی و برجسته سازی آنان توسط استکبار در ادوار مختلف تاریخ، خود تأییدی بر این ادعا است. رمز موفقیت دشمنان در شکست هیمنه مسلمانان و عـزّت و سـیادت آنان، دامن زدن به مواردی است که بوی تشتت و اختلاف از آنها به مشام می رسد. بر همین اساس، امام علی(ع) بالاترین عامل شکست، ذلت و سقوط امـت اسـلامی را تفرقه و اختلاف دانسته و با کـمال صـراحت، فتنه انگیز و تفرقه افکن را مستوجب قتل می داند، و نه تنها تفرقه افکن را سزاوار چنین عقوبتی می داند، بلکه حتی کسی را که شعار تفرقه سردهد، سزاوار قتل برمی شمارد: «وَ الْزَمُوا السـَّوَادَ الْأَعـْظَمَ فَإِنَّ یدَ اللَّهِ[عَلَی] مـَعَ الْجـَمَاعَهِ وَ إِیاکمْ وَ الْفُرْقَهَ فَإِنَّ الشَّاذَّ مِنَ النَّاسِ لِلشَّیطَانِ کمَا أَنَّ الشَّاذَّ مِنَ الْغَنَمِ لِلذِّئْبِ أَلَا مَنْ دَعَا إِلَی هَذَا الشِّعَارِ فَاقْتُلُوهُ وَ لَوْ کانَ تَحْتَ عِمَامَتِی هَذِهِ»؛[۵۸] «به جمعیت عظیم مسلمانان بپیوندید، که دست [قـدرت و عـنایت] خدا با جماعت است؛ زیرا آن که از جمع مسلمانان به یک سو شود، بهره شیطان است، چنان که گوسفند که از گله درماند، نصیب گرگ بیابان است. آگاه باشید هرکس که مردم را به این شـعار[تـفرقه و جدایی] دعـوت کند، او را بکشید، هرچند که زیر عمامه من باشد».بنابراین ضرورت بحث از وحدت و اتحاد، اجتناب ناپذیر خواهد بود، به ویـژه آنکه هم تکامل و پیشرفت لازمه همیشگی جهان اسلام است و هم تـلاش دشـمنان بـرای به ذلت کشاندن، گمراهی و تضعیف مسلمانان همیشگی بوده است. با وجود این دشمنیها و استفاده دشمنان از زمینه های اختلاف برانگیز در بـین مـسلمانان، سخن گفتن از یکی از همین موارد ـ امام علی(ع) و ولایت او ـ که خود برای برخی سـرمنشأ اخـتلاف و تـشتت به حساب آمده است، خود می تواند عامل بسیار مهمی برای رفع اختلافات و هم گرایی هرچه بـیشتر بین مسلمانان باشد. نکته ای که باید در این راستا مد نظر قرار گیرد، ایـن است که سخن گـفتن از وحـدت به معنای ارائه نظرات و دیدگاههای یکسان و دست برداری مذاهب مختلف از عقاید خود نیست، بلکه به معنای آن است که با وجود تضارب افکار و آراء و انتقادهای سازنده ـ که نتیجه طبیعی برخی از اعتقادات و احکام مورد تـأکید دین نیز هست ـ با حفظ و احترام به عقاید مذهبی، همه افراد و گروههای جامعه اسلامی، حول محورهای مشترک مورد تأکید دین، متحد و یکپارچه شوند و در قبال سیاستها و اقدامات خصمانه و تفرقه افکنانه دشمنان اسلام و مـسلمانی مـانند ید واحد عمل نمایند، تا ضمن تأمین و حفظ سیادت خود، ز