خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل معرفی و تحلیل گزیده ای از مراسم «عید فطر» در فرهنگ مردم ایران

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معرفی و تحلیل گزیده ای از مراسم «عید فطر» در فرهنگ مردم ایران :

مقدمه

عید سعید فطر پس از یک ماه عبودیت و عبادت مؤمنان روزه دار در مهمانی خدا فرامیرسد و مردم شهرها و روستاهای ایران مانند دیگر مسلمانان جهان این روز مبارک را با برپایی آداب و رسوم و سنن خاص خود با شکوه فراوان گرامی میدارند. در تمام کشور وداع عاشقان حضرت حق فضای کشور را عطرآگین میسازد و مؤمنان تلاش میکنند در مراسم وداع با ذکر مناجات و ریختن اشک از خوان الهی هرچه بیشتر بهره مند شوند. معمولاً مردم از چند روز قبل از عید فطر با چراغانی کردن سر در مساجد، حسینیه ها، ادارات، مراکز دولتی و خصوصی، معابر، میادین، بازارها و خانه ها، خانه تکانی، خرید نیازمندیهای نو اعم از لباس نو برای بچه ها، هدایا برای نزدیکان، اثاثیه نو برای منزل و شیرینی و میوه به استقبال این عید بزرگ میروند. در برخی نقاط که ماه قابل رؤیت است مردم در آخرین شب از ماه مبارک رمضان در نقطه ای بلند به افق چشم میدوزند تا با رؤیت هلال ماه شوال با ماه رمضان وداع کنند. آنها در این شب تا به صبح در مساجد و تکایا و حسینیه ها احیا میدارند و تا اذان صبح به اقامه نماز، ذکر مناجات و استغفار میپردازند. روز عید فطر در مساجد، بقاع متبرکه و مصلیها، نماز عید فطر را اگرچه واجب نیست اما به دلیل استقبال همگان بویژه آنانکه موفق به روزه گرفتن شده اند هر چه باشکوه تر برگزار میکنند. هر خانواده براساس نوع فطریه که معمولاً برنج یا گندم است یا وجه نقدی معادل ارزش آن را به فرد مستحق میدهد یا در صندوق هایی که ویژه جمع آوری فطریه است، میاندازد. بازدید از اقوام، بزرگان فامیل و سادات، عیادت از بیماران، دیدار از خانواده هایی که به تازگی عزیزی را از دست داده اند، رفتن بر مزار درگذشتگان و گلزار شهدا و طلب مغفرت و آمرزش برای اهل قبور، کمک به نیازمندان، تقسیم نذورات و خیرات، هدیه دادن به بچه ها، برگزاری مراسم ازدواج و جشن های نامزدی، ارسال هدایا برای نوعروسان و نودامادها از طرف خانواده های عروس و داماد از جمله سنت های پسندیده ای است که مردم برای نکوداشت عید فطر به آن پایبند هستند. در این مقاله گزیده ای از جریان زندگی مردم در عید صیام آورده شده است.

آنچه در این مقاله آورده شده اطلاعات و اسناد، مربوط به دهه های چهل تا هشتاد است. همچنین به منظور پرهیز از تکرار، از آوردن موارد مشابه و مشترک خودداری شده و درواقع تا حد امکان گزیده ای از وجوه تفارق مراسم و سنن عید فطر مورد نظر قرار گرفته است.

همچنین بهره رسانه ای مراسم عید فطر به منظور آگاهی برنامه ریزان رسانه ملی آورده شده است.

چارچوب نظری مقاله براساس نظرات پارسونز[i] و مرتون[ii] (ساختی- کارکردی ) است. کارکرد و منافع رسمهای رایج در عید فطر، هم کارکرد فردی و هم اجتماعی است. خانهتکانی و خرید لباس نو، نشان از کارکرد فردی و حفظ نظافت و بهداشت فردی و اجتماعی است. رسمهای شادیبخش عید فطر موجب تقویت و آرامش روحی میشود. کارکردهای این مراسم به لحاظ فردی، اجتماعی و دینی قابل بررسی است.

کارکرد آشکار رسمهای عید فطر، اجرای مناسک مذهبی و برپایی نماز است و کارکرد پنهان آنها، ایجاد و افزایش همدلی، خلوص و همرنگی در بین مردم و شرکتکنندگان در این مراسم بزرگ الهی است.

روش تحقیق در مقاله، اسنادی، میدانی و مصاحبه با فرهنگیاران واحد فرهنگ مردم مرکز تحقیقات صداوسیما است.

تعریف مفاهیم

عید فطر: روزی که امساک و صوم از خوردن و آشامیدن برداشته میشود و به مؤمنان رخصت داده میشود که در روز افطار کنند. ( راغب اصفهانی،۱۴۰۶: ذیل عبارت عید فطر)

زکات فطر یا فطریه: زکاتی است که هر مسلمان برای خود و نفقه خورانش به مستحق میدهد و زمان دادن آن از غروب روز آخر رمضان تا ظهر روز اول ماه شوال (عید فطر) است و مقدار آن نیز به اندازه یک صاع از ماده ای است که بیشتر خوراکدهنده زکات را تشکیل میدهد. (مصاحب، بیتا: ذیل عبارت فطریه )

فرهنگ: فرهنگ عبارت است از کلیه ساخته ها، پرداخته ها، اندوخته ها، آداب و رسوم، مقررات عقاید، هنرها و دانستنیهای عامه که از نسلی به نسل بعد منتقل میشود. (قرابی مقدم، ۱۳۸۲: ۵۳)

همبستگی: احساس مسئولیت متقابل بین چند نفر یا چند گروه است که از آگاهی و اراده برخوردار باشند. (بیرو، ۱۳۶۶: ۴۰۰)

ارزش های اجتماعی: مدل های کلی رفتار، احکام جمعی، هنجارهای کرداری که مورد پذیرش عمومی و خواست جامعه قرار گرفته اند، شامل عدالت، انسان دوستی، دگرخواهی، مهربانی و. .. است. (همان: ۳۸۶) ضرورت و اهمیت موضوع

با مطالعه فرهنگ مردم، ویژگیهای فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه از هر قوم و قبیله بازشناخته میشود و از آنجا که عناصر فرهنگ مردم که شامل ادبیات شفاهی، معتقدات، زندگی اجتماعی، زندگی معنوی، هنر، آداب، رسوم و سنن ملی، مذهبی، قومی و. .. در سینه و اذهان افراد کهنسال جای دارد پس شایسته است هر چه سریع تر به ثبت و ضبط آنها اقدام شود تا از خاطره ها فراموش نگردد. همچنین با مطالعه بنیانی آنها به معرفی و احیای رسومی بپردازیم که کارکرد مثبت دارند و نیازهای فردی و جمعی جامعه را رفع میسازند و موجب وحدت و همبستگی در جامعه میشوند.

همچنین آنها را از طریق کانال های خانواده، مدرسه، مسجد و بویژه رسانه ملی در اذهان و خاطره فرزندان و نسل جوان این مرز و بوم نهادینه سازیم. پس در نهایت رسانه ملی با تهیه، تولید، پخش و تبلیغ این رسوم مذهبی و تأکید بر کارکردهای آن میتواند عاملی در استمرار آنها شود و به تبع بررسی و تحلیل رسوم «عید فطر» اهمیت و ضرورت خاص خود را مییابد.

بینش ساختی ـ کارکردی

کارکردگرایی ساختی پارسونز و مرتون مدعی تبیین پدیده ها براساس کارکرد، ضرورت و نیاز به حیات است. (ارمکی، ۱۳۸۶: ۴۰) از نظر این دو جامعه شناس الگوهای رفتاری وقتی شکل میگیرند که از نظر کارکردی مفید باشند و الگوهای جدید متناسب با ساختارهای جدید رو به توسعه برای برآوردن نیازها سر برآورند. (همان: ۲۱ ـ ۲۰)

در نظر پارسونز ساخت، آرایش عناصر یک نظام اجتماعی است به ترتیبی که میتوان این آرایش را از نوسانات ناشی از روابط نظام با محیط ایمن دانست. پارسونز مدعی است هر نظام برای آنکه بتواند در عملکرد خود توفیق یابد به «لوازم کارکردی » بخصوصی نیاز دارد که عبارتند از:

سازگاری[iii] (انطباق و سازگاری با محیط )، دست یابی به هدف[iv]، انسجام[v] (وحدت و هماهنگی) و پایداری[vi] (حفظ موجودیت الگویی). (توسلی، ۱۳۷۰: ۱۸۷ ـ ۱۸۶ و ارمکی، ۱۳۸۶: ۴۴)

وی ۴ نوع خرده سیستم را هم مطرح کرد که عبارتند از زیستی، شخصیتی، اجتماعی و فرهنگی که هر سیستم دارای کارکردیهای فوق است.

به نظر پارسونز ارزش ها و هنجارهای اجتماعی چگونگی کنش را شکل میدهند و رهبری میکنند و در نهایت فرد همواره کنشی را پیش میگیرد که منطبق با خواست نظام اجتماعی است. (توسلی،۱۳۷۰: ۲۴)

او نظام اجتماعی را شبکه کنش متقابل میان افراد میداند که از طریق آن دو نفر (دو عامل ) یا بیشتر با یکدیگر ارتباط مییابند و یکدیگر را تحت تأثیر قرار میدهند (همان: ۱۹۲ ـ ۱۸۶) و در نظریه تبادل پارسونز نوعی اجتماعی شدن با تأکید بر همکاری نقش ها، نهادها، ارزش ها، هنجارها و کارکردها دیده میشود. (ارمکی،۱۳۸۶: ۵۶ ـ ۵۵) اما مرتون ساخت اجتماعی را انتظام اجتماعی و ابزاری برای دست یافتن به اهداف تعبیر میکند. مرتون قالب های ساخت یافته رفتار را به عنوان راهنمای عمل برای نیل به اهداف میداند. به نظر مرتون بحث در باب اینکه مردم چه انجام میدهند تنها نیمی از مسأله است و نیم دیگر آن است که بدانیم چرا آن کار را انجام میدهند. کارکردها صرفاً به جامعه اختصاص ندارد بلکه به فرد و گروه های اجتماعی نیز ارتباط دارد.

به نظر مرتون رد اهداف یا وسایل یا هر دوی آنها منجر به یکی از چهار وجه (صور نوعی) میشود که افراد از طریق آنها با ناهمسازی و عدم انسجام اجتماعی مقابله میکنند آن چهار وجه عبارتند از: ابداع و نوآوری، رسم پرستی و مناسک گرایی، واخوردگی یا عزلت گزیدن، طغیان یا سرکشی.

مرتون بر این نظر تأکید دارد که نمیتوان گفت همه ساختارها برای کارکرد نظام اجتماعی گریزناپذیرند بلکه برخی از بخش های نظام اجتماعی را میتوان حذف کرد و اینجاست که میتوان گفت دگرگونی اجتماعی معنیدار خواهد شد. (همان: ۱۵۰)

مراسم و مناسک عید فطر

۱- استقبال از عید فطر

اولین رسم در پیشانی رسوم عید فطر مراسم «استقبال » است که غالباً در هفته آخر ماه رمضان انجام میگیرد. به طور مثال در آبادان و خرمشهر در آخرین هفته از ماه مبارک رمضان مردم اقدام به خانه تکانی میکنند. آنها برای خرید شیرینی، آجیل، گل یاس، گلاب و پوشاک راهی بازار میشوند و خانواده هایی که از وسع مالی بهتری برخوردارند علاوه بر خانه تکانی، به تعویض وسایل خانه همچون پرده، فرش و مبلمان میپردازند. (دفتر پژوهش و بررسیهای خبر سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۱۳۸۴: ۴۸) در بیرجند مردم با چراغانی کردن سر در مساجد و معابر و خیابان های شهر و محله ها به استقبال عید میروند. (همان: ۵۱)

در زاهدان و برزک کاشان هم مردم با خانه تکانی، خرید لباس نو، میوه و شیرینی، دود کردن عود و بانوان با حنا بستن به استقبال عید میروند. (شه بخش، زاهدان، ۱۳۸۶/ جهانی برزکی، برزک،۱۳۸۶)

۲- رؤیت هلال ماه شوال

در آخرین شب از ماه مبارک رمضان بسیاری از مردم در نقطه ای بلند به افق چشم میدوزند تا با رؤیت هلال ماه شوال با ماه رمضان وداع کنند. در دهه های چهل و پنجاه با توجه به اسناد موجود در گنجینه فرهنگ مردم آورده شده:

در تبریز مردم شب عید فطر به مساجد میرفتند تا هلال ماه نو را رؤیت کنند و پس از رؤیت هلال ماه شوال نماز میگذاردند و به یکدیگر تبریک و تهنیت میگفتند.

(حکمت، تبریز، ۴۶/۹/۱۶)

در مهاباد رؤیت هلال ماه شوال توسط روحانیون و ریش سفیدان انجام میگرفت و هر کس زودتر ماه را میدید مژدگانی دریافت میکرد. سپس جارچیها حلول ماه نو را به اطلاع همه میرساندند و در مساجد نماز برگزار میشد. (شریفی، مهاباد، ۴۹/۹/۵) در خلخال کسانی که مسئول رؤیت هلال ماه نو بودند پس از رؤیت هلال عید ابتدا به قرآن و بعد به آب نگاه میکردند و دیگران که با خبر میشدند به سبزه، برگ های درختان و گل نظاره میکردند. (احدی، خلخال، ۵۰/۹/۱۷)

پس از مصاحبه با جمعی از فرهنگیاران مشخص شد که هنوز رسم رؤیت هلال عید در بعضی از شهرها و روستاها به سان سال های گذشته انجام میگیرد از جمله در: فین کاشان مردم به پشت بام ها میروند، رو به قبله میایستند، قرآن به دست میگیرند و در افق به جستجوی ماه نو میپردازند و پس از رؤیت هلال ماه شوال سوره قدر را قرائت میکنند. (آزادبخش، کاشان، ۱۳۸۶)

در گلپایگان غالباً سعی میکنند تا ماه نو را با نگاه کردن در ظرف آبی که در دست دارند جستجو کنند و برخی از زنان همچون گذشته در زمان رؤیت ماه شوال لباس سفید رنگی به نام «پاچین » (incpa) به نشانه پاکی به تن میکنند (احمدی، گلپایگان، ۱۳۸۶) و در زنجان سعی میکنند تا ماه را در آینه ببینند. (عزیزی، زنجان، ۱۳۸۶)

در یزد مردم پس از رؤیت هلال ماه نو به سبزه، قرآن، آب روان و چهره کودکان نگاه میکنند یا ابتدا چشمان خود را میبندند و هفت صلوات بر محمد و آل محمد میفرستند سپس به موارد نام برده شده نگاه میکنند. (علیپور، یزد، ۱۳۸۶)

۳- مراسم وداع با ماه رمضان در آخرین روز ماه رمضان و شب عید فطر

الف ) برپایی مجالس دعا و ختم قرآن

در گازار بیرجند شب عید فطر در مجلسِ ختمِ آخرین جزء قرآن، هر کس که سوره اخلاص را میخواند باید بانی میشد و شیرینی میخرید و از آنجا که بیشتر افراد، مایل بودند در خرید شیرینی سهیم باشند؛ هر نفر یک بار این سوره را قرائت میکرد سپس قاریان این سوره پول های خود را روی هم میگذاشتند و شیرینی میخریدند و روز عید فطر بین مردم تقسیم میکردند. (حسینی، بیرجند، ۵۲/۷/۲۰)

در کاکی دشتی قاریان قرآن پس از ختم جزء سی به دعا و راز و نیاز و طلب آمرزش و سلامتی و تندرستی برای همگان میپردازند. (منصوری، دشتی، ۱۳۸۶) در نیشابور یکی از آیین های مربوط به آخرین شب ماه مبارک از این قرار است که در آغاز جلسه قرآن، ظرفی پر از خرما در مقابل استاد جلسه قرار میگیرد. هنگامی که آخرین فرد که خود استاد و قاری میباشد سوره آخر را قرائت میکند، کوچک ترین عضو حاضر در جلسه ظرف خرما را در بین حاضرین چرخانده و توزیع میکند و بیشتر مردم این خرماها را به بیماران خود میدهند. (خبرگزاری جمهوری اسلامی، آذرماه ۱۳۸۲: ۱۱)

ب ) احیاء در شب عید فطر

با توجه به مستندات گزارش های گنجینه واحد فرهنگ مردم در استان های آذربایجان غربی، اردبیل، خراسان رضوی، سمنان، گیلان، اصفهان، فارس، قم و یزد شب عید فطر به منظور برپایی مراسم احیاء مردم پس از غروب آخرین روز ماه رمضان غسل میکردند و سپس تا اذان صبح در مسجد میماندند و به خواندن نمازهای واجب و مستحبی میپرداختند و بسیار استغفرالله میگفتند و برای حاجت روایی و سلامتی و سربلندی تمامی مسلمانان و خودشان دعا میکردند. (یوسف زاده، ارومیه، ۵۰/۹/۱۰ / اصغرزاده ارجقی، اردبیل، ۴۸/۱/۲۴ / قهرمان، مشهد، ۴۹/۱۰۲/۷ / مصباحی، سمنان، ۴۸/۶/۴ / صیدگاهی، انزلی، ۴۹/۷/۲۱ / سرخوش، شیراز، ۴۸/۷/۱۵ / سعیدیپور، قم، ۵۰/۷/۲۵ / کاشفی، یزد، ۴۸/۸/۱۷)

در قم با غروب آخرین شعاع های ماه مبارک رمضان فضای متبرک شهر قم با استغاثه های عارفانه «الهی العفو» مؤمنان روزه دار عطرآگین میشود و مراسم وداع با این ماه عزیز با قرائت دعای «ابوحمزه ثمالی» و مناجات حضرت سجاد در وداع با ماه رمضان در تمامی مساجد، تکایا و حسینیه ها هر چه باشکوه تر برگزار میگردد.(خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۸۲: ۱۳)

ج ) الوداع خوانی

در کازرون شب عید فطر مداحان و نوحه خوانان «الوداعی» میخواندند که بخشی از ابیات از این قرار بود:

ای بهترین ماه ها، ماه مبارک الوداع/ دیگر کجا بینم ترا، ماه مبارک الوداع

عمر گران در باختم، تا صحبتت دریافتم/ قدر ترا نشناختم ماه مبارک الوداع

ای مونس شب های ماه رفتی به همراهت/ دیگر کجا بینم ترا، ماه مبارک الوداع

خدا الــــــــــــوداع صد الـــــــوداع/ مـــــــــاه مبــــــــارک الــــوداع

ابیاتی از الوداع خوانی در جنوب ایران:

نور هر محفل از حضور تو بود/ شادی هر دل از حضور تو بود

طاعـت کامـــل از حضـــــور تو بود/ فیــض ما از حضــــــور تو بود الوداع

دوستان از فراق ناله کنید/ گود مهتاب و شمع ناله کنید

خویــــش از آه و نالــه والــــه کنید/ دیـــــده چون پر ز ژالـــه کنید الوداع

(جاوید، ۱۳۸۲: ۱۰۰ ـ ۹۸)

۴- نماز عید فطر

اگرچه نماز عید فطر واجب نیست اما به دلیل استقبال همگان بویژه آنان که موفق به روزه گرفتن شده اند در تمامی شهرهای ایران از چند روز قبل از عید مسئولین و رابطین آنها مساجد، بقاع متبرکه و مصلیها را برای برگزاری هر چه باشکوه تر نماز عید آماده میکنند تا این رفتار عبادی ـ سیاسی هرچه باشکوه تر برگزار گردد.

در مهاباد در روز عید فطر پیش از طلوع آفتاب اهل خانه از کوچک و بزرگ از خواب بیدار میشدند و تا هنگام طلوع آفتاب ماه شوال مشغول ذکر، دعا، عبادت، سلام و صلوات بر محمد و آل محمد میشدند و پس از طلوع آفتاب مؤذن به پشت بام مسجد یا به بالای گلدسته مسجد میرفت و سه مرتبه ندای «الصلوه » سر میداد سپس مردم راهی مصلی میشدند و به جماعت پشت سر امام جماعت نماز عید فطر برپا میکردند. (قزاق، مهاباد، ۴۹/۹/۶)

در اصفهان مردم برای برگزاری نماز عید در مسجد «صاحب عباد» که در محله «تخچی» (itoxc) است جمع میشدند مداحان بعد از نماز صبح از اول آفتاب به دفعات الله اکبر میگفتند تا تمامی مردم برای برپایی نماز عید در مسجد جمع شوند. در مسجد افرادی که نذر داشتند با نذوراتشان و خیرین ازمردم با چای و شیرینی و خرما پذیرایی میکردند. مردم به یکدیگر عید مبارکی میگفتند و روبوسی میکردند. با آمدن امام جماعت مردم به همراه ایشان با پای برهنه با سلام و صلوات و تکبیر راهی مصلی میشدند که در یک فرسخی شهر و در وسط تخت فولاد قرار داشت و در آنجا به جماعت نماز عید فطر برگزار میشد. (نمازی، اصفهان، ۴۹/۹/۲۹)

در تهران مراسم نماز باشکوه عبادی ـ سیاسی عید فطر به امامت مقام معظم رهبری اقامه میشود و نمازگزاران به حالت راه پیمایی راهی مصلی میشوند و در مشهد بارگاه منور ثامن الحجج (ع)، از اولین ساعات صبح پذیرای خیل پرشمار نمازگزارانی است که برای اقامه نماز، راهی مسجد جامع گوهرشاد و صحن ها و رواق های متبرک میشوند.

در گنبد و دیگر شهرهای استان گلستان، ترکمن ها روز عید به همراه روحانیون خود اول صبح به طرف عیدگاه برای خواندن نماز عید فطر حرکت میکنند و خطبه ها در زمینه های احکام شرعی، امر به معروف و نهی از منکر و حضور در مسایل اجتماعی توسط چهار روحانی خوانده میشود. (خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۱۳۸۴: ۵۴ ـ ۵۳)

۵- زکات فطریه

در لنگرود مقدار سه کیلوگرم برنج برای هر یک از اعضای خانواده را در سینی میریختند و به ترتیب از بزرگ تا کوچک ترین فرد خانواده پنجه دست خود را بر برنج میزدند و فوراً ظرف محتوی فطریه را در گوشه حیاط میگذاشتند و در موقع مقتضی از خانه خارج میکردند و به مستحق میدادند. (دهبان، لنگرود، ۵۶/۱۰/۸)

در برازجان فطریه را شب عید از اموالشان جدا میکنند و روز عید پس از نماز، فطریه را به اقوام نیازمندشان یا به فقرای دیگر میدهند. (معلمی، بوشهر، ۱۳۸۶)

۶- زیارت اهل قبور و خیرات برای اموات

مردم سمنان روز عید فطر قبل از طلوع آفتاب به قبرستان میرفتند و هر کس به فراخور وسع مالی خود برای خیرات نان، قند، چای، نبات، خرما و انواع خشکبار که به آن «بار» میگفتند در ظرف یا دستمالی ریخته بر سر مزار میبردند و پس از فاتحه خوانی برای اموات بین زیارت کنندگان پخش میکردند و همگی از آنجا راهی مصلی میشدند و در مصلی نماز عید فطر را بر پا میداشتند. (نورانیان، سمنان، (۴۹/۸/۳

در آبادی زیارت دماوند مردم شب شوال را شب عید مرده میگفتند. در چنین شبی خانواده ها غذاها و خوراکیهایی را تدارک میدیدند مانند شیر برنج، حلوا، چلو خورشت، نان گردویی یا «جوزنون » (jozenun) و شیرمال (شیر تافتون ) و با خود بر سر مزار امواتشان که غالباً در اطراف امامزاده دفن شده بودند میبردند و پس از فاتحه و قرآن خوانی خوردنیها را بین مردم تقسیم میکردند یا به عبارتی به نیت امواتشان و برای شادی روح آنها خیرات میکردند. (عسگری،دماوند، ۴۹/۹/۱۱)

این رسم هنوزهم درغالب شهرها و روستاهای ایران برپاست ازجمله:

در کرمان روز عید پس از نماز عید فطر برای فاتحه خوانی ابتدا بر سر مزار شهدا و سپس بر سر مزار اموات خود میروند و قرآن میخوانند. (عطاپور، کرمان، ۱۳۸۶) در دامغان شب عید فطر به نیت خیرات برای اموات نان فطیر و سبزی پلو با گوشت درست میکنند و بین فقرا و مستمندان تقسیم میکنند. (شامانی، سمنان، ۱۳۸۶)

۷- دیدار از خانوا

 

  راهنمای خرید:

• همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
• ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
• در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.