خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل فریبنده تر از الگوی توسعه لرنر

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل فریبنده تر از الگوی توسعه لرنر – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل فریبنده تر از الگوی توسعه لرنر شامل 109 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل فریبنده تر از الگوی توسعه لرنر گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل فریبنده تر از الگوی توسعه لرنر با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل فریبنده تر از الگوی توسعه لرنر از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل فریبنده تر از الگوی توسعه لرنر با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل فریبنده تر از الگوی توسعه لرنر را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل فریبنده تر از الگوی توسعه لرنر :

این مقاله، رویکردی انتقادی است به الگوی «جامعه اطلاعاتی» و همزاد آن؛ «جهانی سازی» ادعای اصلی این مقاله، آن است که حدود ۴۵ سال پیش از ارایه الگوی مشهور توسعه جهان سوم توسط دانیل لرنر؛ جامعه شناس و نظریه پرداز آمریکایی، توسعه و داعیه جهان شمولی آن، و نزدیک به ربع قرن پس از به چالش کشیده شدن این الگو ازسوی

برخی صاحب نظران منتقد جهان سوم و نیز پاره ای نظریه پردازان آمریکایی از جمله «اورت، ام. راجرز» در اثر انتقادی معروف خود، تحت عنوان «گذر از الگوی حاکم»، «الگوی حاکم» دیگری در راه است که بسیار جذاب تر، فریبنده تر و حتی

مشروع تر از الگوی لرنر جلوه کرده و بر آن است که دستیابی به توسعه، جز از طریق حرکت در بزرگراههایی که طراحان این الگو برپا کرده اند، میسر نیست

.

یادآوری می شود

:

این مقاله عیناً در دومین سمینار میان منطقه ای کشورهای آسیای مرکزی- غربی ارایه شده است

.

فایل پاورپوینت کامل فریبنده تر از الگوی توسعه لرنر

الگوی جدید توسعه که

اینک چگونگی پیشبرد آن در دستور کار مهم ترین اجلاس بین المللی آغاز هزاره سوم یعنی «اجلاس جهانی سران درباره جامعه

اطلاعاتی

» )WSIS(

قراردارد، چیزی نیست جز ایجاد جامعه اطلاعاتی در گستره ای به وسعت

زیست بوم انسان

.

الف – مقدمه

این مقاله، به هیچ روی درپی نفی یا نادیده انگاشتن فرصت ها و دستاوردهای مثبت جامعه اطلاعاتی، همچون ظرفیت های بالقوه آن برای بسط و تعمیق دموکراسی و مردم سالاری، آزادی بیان، تسریع فرآیند توسعه، ارتقای کیفیت زندگی، ایجاد فرصت های گفت وگو برای اکثریت خاموش جهان، بالابردن قدرت و تأمین حق انتخاب های دموکراتیک، تأمین حق دسترسی آزاد و همگانی به اطلاعات، تقویت مشارکت اجتماعی و به اشتراک گذاری تولید علم وفناوری نیست، اما درعین حال براین باور است که بویژه کشورهای درحال توسعه می بایست در برابر این دستور جدید جهانی برای توسعه کاملا هوشیار و واقع بین باشند و پیشبرد جامعه اطلاعاتی را به عنوان مفهوم و چهره دیگری از پروژه جهانی سازی، مورد نقد و کنکاش قرار دهند. به بیان دیگر، پیشنهاد اصلی این مقاله، آن است که سران کشورهای در حال توسعه و نیز سران آزادیخواه کشورهای غیرآمریکایی، اجلاس ژنو را به عرصه تعامل این دو دیدگاه یعنی نگرش های مطلقاً خوش بینانه و افراطی پیرامون جامعه اطلاعاتی در برابر رویکردهای انتقادی تبدیل کنند و سهم خود را در طراحی نقشه توسعه جهان آینده، مطالبه کنند. در عین حال این اجلاس، فرصتی است برای آن که رهبران جهان سوم، ضرورت بازنگری عملکرد و تفکر گذشته خود را در طراحی و اعمال سیاست های داخلی، بیش از پیش احساس کنند و دست به اصلاحات ساختاری به منظور تعدیل گرایش های افراطی داخلی در زمینه پذیرش چشم بسته عضویت در باشگاه جهانی جامعه اطلاعاتی و برخورد خلاق و آگاهانه با این پدیده بزنند، وگرنه، دیر نخواهد بود که نَرد خود را در این «قمارخانه الکترونیک(۱)» ببازند

.

بی شک، آرمان آزادیخواهان و برخی مجامع بین المللی همچون سازمان ملل متحد، اتحادیه بین المللی ارتباطات دور

)ITU(

و یونسکو، در طراحی نقشه شکل گیری جامعه اطلاعاتی، در تعارض ذاتی با هدف های طراحان اصلی آن، یعنی آمریکایی ها خواهد بود. پس، همکاری و هماهنگی کشورهای در حال توسعه بویژه کشورهایی که از لحاظ تاریخی و فرهنگی، وجوه اشتراک بیشتری دارند، با یکدیگر و با سازمان هایی چون یونسکو برای شکل دادن به یک الگوی متناوب جدید توسعه یعنی پیشبرد جامعه اطلاعاتی مبتنی بر رعایت تنوع فرهنگها، زبان ها و منافع ملت ها و گروه های اجتماعی با حق برداشت برابر از منابع بشری، ضروری و تعیین کننده خواهد بود. و بالاخره شاید بتوان با کاستلز، همصدا شد: که «قرن بیست و یکم، قرنی تاریک نخواهد بود، نعماتی را نیز که شگفت انگیزترین انقلاب تکنولوژیک تاریخ به اکثر مردم نوید داده است، به آنان ارزانی نخواهد داشت. چه بسا ویژگی آن، سردرگمی آگاهانه باشد».(۲

)

ب. جامعه اطلاعاتی و جهانی سازی؛ دیدگاه ها و روابط

۱.

جامعه اطلاعاتی

ظهور جامعه اطلاعاتی که صاحب نظران، آغاز جدی آن را به ابتدای دهه ۹۰ میلادی و بعد از فروپاشی شوروی سابق نسبت می دهند، بیش از هرچیز مرهون گسترش جهانی ارتباطات الکترونیک و ورود اینترنت به ساختار اجتماعی است. اینترنت در واقع، باشگاهی جهانی از کاربران کامپیوتر و بانک های جهانی ایجاد کرد، به نحوی که امروز «غیبت یا حضور در شبکه و پویایی هر شبکه در برابر دیگر شبکه ها، منابع حیاتی سلطه و تغییر در جامعه ما هستند.»(۳

)

فرانک وبستر؛ جامعه شناس برجسته انگلیسی و صاحب نظر در مباحث مربوط به جامعه اطلاعاتی، در تعریف این مفهوم بر پنج معیار برای تشخیص جامعه اطلاعاتی تکیه می کند: تکنولوژیک، اقتصادی، شغلی، مکانی، فرهنگی. او معتقد است که در دوران حاضر هنوز انفجار اطلاعاتی غیرقابل تردیدی در حال وقوع است و بنابراین، «تصور یک جامعه اطلاعاتی، نا به هنگام است و باید ترجیحاً بر -اطلاعاتی سازی- مناسبات حاکم تأکید نماییم.»(۴

)

مدافعان جامعه اطلاعاتی در توصیف مزایا و آثار مثبت آن، بسیار گفته و نوشته اند. آنها رشد شبکه های اطلاعاتی و ارتباطات جمعی را، عامل نزدیکی ملت ها و مردم به یکدیگر دانسته و معتقدند، که این امر، به تفاهم متقابل و صلح، میدان خواهد داد. آنها می گویند: «جامعه اطلاعاتی، جامعه ای خواهد بود بی اندازه هماهنگ، دهکده ای که سرتاسر سیاره را شامل خواهد شد. آرمان و کمال مطلوب، همان جامعه شفاف و بی تعارضی است، که با خوداز در آشتی درآمده است.» (۵) اما مخالفان جامعه پساصنعتی یا جامعه اطلاعاتی، آن را مرحله ای در تاریخ سرمایه داری می دانند که «با تضادهای خود روبروست».(۶) آنان معتقدند که جامعه اطلاعاتی به جای آن که ما را از قیدهای مادی رها سازد، مبارزه برای بقا را شدت می بخشد و انحصار ریشه ای فعالیت اقتصادی را بر ساحت های سیاسی و اجتماعی ما تحکیم می کند. به باور آنها «تکنولوژی های جدید ارتباطی به جای توسعه هماهنگی میان مردم، از خود بیگانگی را تشدید می کنند و نظامی بسیار ناپایدار و بالقوه انفجارآمیز پدید می آورند.»(۷

)

کنفرانس منطقه ای آسیا. اقیانوسیه که از ۱۳ تا ۱۵ ژانویه ۲۰۰۳ به منظور طرح دیدگاه های این دو قاره، پیرامون اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی

)WSIS(

در توکیو برگزار شد، در بیانیه پایانی خود موسوم به «اعلامیه توکیو»، جامعه اطلاعاتی را چنین تعریف می کند: «مفهوم جامعه اطلاعاتی این است که شبکه های توسعه یافته تکنولوژی های ارتباطی، اطلاعاتی با فراهم آوردن دسترسی های مؤثر، مناسب و مساوی به اطلاعات و مضامین مناسب با قابلیت دسترسی بالا، می توانندبه مردم در نیل به استعدادهای خود، تسریع توسعه اقتصادی و اجتماعی، بالا بردن کیفیت زندگی، از بین بردن فقر و گرسنگی و تسهیل فرآیند تصمیم گیری های مشارکتی کمک کنند

.»

بدین ترتیب، اگر توسعه را مفهومی در خدمت ارتقای کیفیت زندگی بشر و شکوفایی استعدادهای او بدانیم، نگاه خوش بینانه و مثبت اعلامیه توکیو، پیشبرد جامعه اطلاعاتی به عنوان الگوی توسعه جهان شمول، رخ می نماید. اعلامیه مذکور، البته توصیه ها و شرایطی را برای موفقیت این الگو در منطقه آسیا (اقیانوسیه) بیان می کند، که عمدتاً بر نقش زیرساخت های شبکه های اطلاعاتی و ارتباطی و استفاده از فناوری های مزبور به عنوان نیروی محرک توسعه اقتصادی و افزایش تولید ناخالص ملی از طریق نوآوری های تکنولوژیک و کاهش سطح فقر، تأکید دارد. این اعلامیه همچنین

توجه به خصوصیات منحصر به فرد این منطقه را، برای ایجاد جامعه اطلاعاتی، ضروری می شمارد

.

اما در رأس سازمان های بین المللی، باید از تلاش ها و مساعی یونسکو و اتحادیه بین المللی ارتباطات دور در جهت پیشبرد اهداف توسعه ای جامعه اطلاعاتی، بویژه برای کشورهای پیرامون، یاد کرد. سازمان های مذکور ضمن پذیرش جامعه اطلاعاتی به عنوان الگوی توسعه جدید، با برگزاری کنفرانس های متعدد در مناطق و کشورهای مختلف کوشیده اند، تا به شناسایی و بررسی چالش ها و فرصت های جامعه اطلاعاتی برای تمام گروههای جوامع و مناطق مختلف جهان، نایل آیند. این سازمان ها در بطن فعالیت های خود، رسیدن به درک کاملی از جامعه اطلاعاتی و مزایا و مشکلات و دستیابی به رهیافت هایی برای از بین بردن «شکاف دیجیتال» را دنبال می کنند

.

یونسکو با وقوف به چالش ها و مشکلاتی که جامعه اطلاعاتی می تواند برای مناطق و کشورهای مختلف همراه داشته باشد، در پی دستیابی به قوانین و اصول جهانی قابل اجرا برای حل این مشکلات بوده است، تا از این طریق، به توافق و رضایت بین المللی در رابطه با جامعه اطلاعاتی برسد و در نهایت آن را به عنوان وسیله ای برای توسعه اقتصادی- اجتماعی، موتوری برای رشد و توسعه ستون مرکزی ساخت یک اقتصاد و جامعه جهانی بر پایه علم، معرفی کند. یونسکو حتی از این شعار نیز فراتر رفته و معتقد است که به جای ایجاد جامعه اطلاعاتی باید «جامعه علمی» ایجاد شود، تا از طریق به اشتراک گذاری علم و دانش وگسترش علوم میان مردم، بتوان به

اهداف اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی دست یافت

.

بنابراین، می توان گفت که اگر اهداف نظری و شعارهای جامعه اطلاعاتی در عمل تحقق یابد یا در اساس قابل تحقق باشد، تصویر آینده زندگی انسان بر کره خاک، قطعاً تصویری انسانی تر، کیفی تر، دموکراتیک تر، صلح آمیزتر، کامیاب تر و عادلانه تر خواهد بود. پیش نویس اعلامیه اصولی که برای تصویب در اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی به وسیله کنفرانس سران مختار اتحادیه بین المللی ارتباطات دور تهیه شده نیز مبین چنین خوشبینی یا دستکم طرح آرمانگرایانه آرزوهای نه چندان در دسترس است. در این اعلامیه، فن آوری های اطلاعاتی و ارتباطی، ابزارهای در دسترس همگان فرض شده است، که «براساس انسانیت مشترک، و با همه تنوع آن در راه رسیدن به جهانی صلح آمیزتر کامیاب تر و عادلانه تر به کار می آیند»(۸). تدوین کنندگان اعلامیه با یادآوری عزم مشترک خود، که در اعلامیه هزاره بیان شد، اراده خود را مبنی بر ارتقای مردم سالاری و احترام به حقوق به رسمیت شناخته شده جهانی و آزادی های اساسی از جمله حق توسعه با تأکید بر توسعه پایدار، بازگو کرده اند و از خطر جاماندگی و به حاشیه رانده شدن اکثریت مردم جهان که در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند، ابراز نگرانی کرده اند

.

در بیانیه مذکور، احترام به همه آزادی های اساسی و حقوق انسانی، به ویژه حق آزادی عقیده و بیان، و حق دسترسی بدون مانع به رسانه ها و منابع اطلاعاتی، و نیز تعهد به مردم سالاری، وجود رسانه های ارتباطی مستقل، متکثر و آزاد، وفاداری به میثاق های بین المللی در خصوص صلح و امنیت، توسعه پایدار، برابری، همبستگی، مدارا، عزت انسانی، پیشرفت اقتصادی و حفظ محیط زیست به عنوان شرایط ایجاد جامعه اطلاعاتی عادلانه، یاد شده است

.

حال سؤال این است که آیا چنین شرایطی در بخش اعظم جهان فراهم است؟ آیا می توان ادعا کرد یا حتی امیدوار بود که جهان در آینده ای نزدیک، چنین شرایطی راتجربه خواهد کرد؟ اگر پاسخ، منفی است، که هست. آیا باید از پیش شرطها گذشت یا از جامعه اطلاعاتی؟ ظاهراً عزم به ایجاد و پیشبرد جامعه اطلاعاتی، هم جهانی است و هم قدرتی جهانی، از آن حمایت می کند. تشکیل اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی، مبین این واقعیت است که ایجاد جامعه اطلاعاتی، دستوری است که برای حرکت کشورها و ملت ها در دهه آغازین هزاره سوم، تدارک شده است. به بیان دیگر، گویی سرنوشت محتوم و مقدر ورود به جامعه اطلاعاتی برای بشریت تشنه صلح، عدالت و پیشرفت، رقم خورده است. اما آیا در این استراتژی جدید، گمشده های بشر، نمایان خواهند شد؟ در شرایط فقدان این عناصر در جغرافیای قلمروزدایی شده جامعه اطلاعاتی، آیا ادعای عبور راه توسعه کشورها از مسیر جامعه اطلاعاتی، قابل تردید نیست؟ آیا در غیاب این عناصر در بخش اعظم جهان، که در اعلامیه اصول، به عنوان «شرط ایجاد جامعه اطلاعاتی»، عنوان شده، توسعه اساساً محقق خواهد شد، آیا جامعه اطلاعاتی خالی

از این عناصر کیفی، جامعه ای بی روح، تکنیک زده، در قید حاکمیت ضرورت و درعین حال، توسعه نیافته نخواهد بود؟ پیش از آن که پاسخ این پرسش ها بازگو شود، بررسی اجمالی رابطه جامعه اطلاعاتی با جهانی سازی، ضروری می نماید، چراکه هیچیک از این دو را نمی توان جدا از دیگری، به درستی بازشناخت

.

۲.

جهانی سازی

هر توصیف و تعریفی را که از جهانی سازی یا به تعبیری خوش بینانه جهانی شدن بپذیریم، نقش کلیدی فناوری های نوین اطلاعات و ارتباطات را درآن نمی توان نادیده گرفت، تا جایی که در بخش اعظم ادبیات گسترده ای که

در این دو حوزه شکل گرفته، این دو مفهوم یعنی جهانی سازی و جامعه اطلاعاتی غالباً به یک معنا یا در امتداد یکدیگر به کار رفته اند. درواقع با نوآوری ها و تغییرات تکنولوژیک در عرصه ارتباطات، جهانی سازی چه در بعد اقتصادی و چه از منظر ساختارهای اجتماعی، امکان شکل گیری و رشد و نمود، یافته است. جهانی سازی، چه به عنوان «پروژه» یعنی طرح مدیریت شده و چه در قالب پروسه (فرایند خودبه خودی) بر بستر ارتباطات نوین و از مجرای جامعه شبکه ای جریان می یابد

.

ای. سیونندان، نظریه پرداز انتقادنگر اروپایی معتقد است: «اگر ماشین دستی، جامعه ای با ارباب فئودال، به بار می آورد و ماشین بخار، جامعه ای با سرمایه دار صنعتی، محصول ریزتراشه هم سرمایه دار جهانی است».(۹) سرمایه داری اطلاعاتی سیونندان، فرهنگ پسامدرنیستی را، بیانی از سرمایه داری اطلاعاتی می داند و همچون هات وایرد، براین باور

است که روزگاری که به نظر می آمد اینترنت، بیرون از قوانین سرمایه داری قراردارد، کم و بیش به سرآمده است. مانوئل کاستلر نیز الگوی نوین تکنولوژی اطلاعات را موجد بنیان مادی فراگیر آن، در سرتا سر ساختار اجتماعی می داند و براین باور است که «درحال حاضر جامعه شبکه ای درجلوه های نهادی متنوعش، جامعه ای سرمایه داری است.»(۱۰) سرمایه داری از دیدگاه او، دارای ویژگی بارز بنیادین یعنی «جهانی» بودن و سازمان یافتگی پیرامون شبکه ای ازجریان های مالی است. کاستلز، معتقد است که «جهانی شدن و اطلاعاتی شدن که به دست شبکه های ثروت، تکنولوژی، و قدرت انجام می گیرند، جهان ما را دگرگون می سازند.» (۱۱

)

بدین ترتیب، می توان گفت که جهانی شدن بدون نوآوری های گسترده درزمینه ارتباطات و داده پردازی، اساساً محقق نمی شد. به بیان دیگر، اطلاعات و ارتباطات را باید به عنوان مصالح جهانی سازی در نظر گرفت. اما جهانی سازی را نیز همچون جامعه اطلاعاتی می توان از دو منظر انتقادی و خویش بینانه نگریست. ازدیدگاه خوش بینانه، جهانی سازی با توسعه قلمرو نفوذ فناوری های ارتباطی و امکان شکل گیری جامعه مدنی مجازی، حرکت به سوی نوعی دموکراسی شهری همراه با کثرت فرهنگی و اقتصادی را میسر ساخته است که درآن کنترل ایدئولوژی فرهنگ توسط دولت های ملی، محدود یا ناممکن می شود، افراط گرایی و خشونت، به تعدیل می گراید، و نهادهای مدنی وعرصه عمومی گسترش می یابند. اما از دیدگاه انتقادی، جهانی سازی به مدد تکنولوژی های نوین ارتباطی، به پیدایی جامعه نظارتی می انجامد، حریم خصوصی افراد به شدت تهدید می شود، تا جایی که انسان یا باید درانزوای کامل زندگی کند و یا درمجاورتی تحمل ناپذیر

.

آنتونی گیدنز؛ جامعه شناس برجسته، جهانی شدن را فرایند وابستگی متقابل فزاینده جامعه جهانی می داند و معتقد است که توسعه روابط اجتماعی جهانی، دربردارنده نابرابری های زیاد میان جوامع صنعتی و جوامع جهان سوم است. گیدنز معتقد است:«امروز احساس زندگی در یک جهان تا حد زیادی نتیجه برد بین المللی رسانه هاست.۰۰۰۰ [درچنین

شرایطی

]

یک نظام جهانی اطلاعاتی (نظام بین المللی تولید، توزیع و مصرف کالاهای اطلاعاتی) به وجود آمده است و بسیاری معتقدند که کشورهای جهان سوم در معرض شکل جدیدی از امپریالیسم رسانه ای هستند.»(۱۲

)

تحت تاثیر تحولات ارتباطی و روند جهانی سازی است که سرژلاتوش؛ استاد و محقق برجسته فرانسوی با رویکردی انتقادی، اصطلاح «غربی سازی جهان» را به کار می گیرد.او در کتاب خود، که به همین نام منتشر کرده، نوشته است: «غرب باادغام بخش های مختلف جهان در بازار جهانی، بیشتر شیوه های تولید آنها را تغییر داد. او جهت نظام اجتماعی آنها را ویران ساخت تا این شیوه ها شدیداً به آن وارد شود.»(۱۳) لاتوش، توسعه را نه یک الگوی قابل تعمیم، بلکه بیشتر یک ابزار سلطه جهانی می داند و معتقد است که غربی سازی جهان، بیش از هر چیز، فرهنگزدایی است. یعنی تخریب بی قید و شرط ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و بینش های سنتی، تا در نهایت، تل عظیمی از آهن پاره زنگار رفته، جایگزین شود. او می گوید: «انسان جنوب، بر اثر خواسته ها و تأییدات انگاره اش، تأثیرگذاری نیرومند شهر و الگوهای مصرف مرکز روی زندگی روزانه اش، غربی شده

است.»(۱۴) با این وجود لاتوش، پروژه غربی سازی را تا حد زیادی شکست خورده می داند و معتقد است غرب نمی تواند یک فرهنگ فنی و صنعتی ارایه دهد که جهان را از نو افسون کند و بدان معنا بخشد

.

علی بغدادی، سردبیر عرب ژورنال که در شیکاگو منتشر می شود، جهانی شدن را «هماهنگی در تولید، طراحی، بازاریابی و امکان های مدیریتی چندگانه باهدف های انحصاری کردن بازار بین المللی»(۱۵) می داند که متضمن دخالت در امور داخلی دولت های جهان سوم و کنار گذاشتن هرگونه قانونی است که از تجارت آزاد ممانعت می کند، بدون آن که ثبات اجتماعی و حاکمیت این دولت ها را در نظر بگیرد

.

جهانی سازی در بسیاری از آثار نویسندگان و تحلیل گران غربی و غیرغربی معادل «اطلاعاتی سازی جهان» تلقی شده است، زیرا به گفته یان آرت شولت، استاد علوم سیاسی در دانشگاه وارویک انگلستان، از میان پنج عامل عمده ای که جهانی شدن را به وجود آورد و آن را وسعت

بخشید، یکی هم «خلاقیت های فن آوری در عرصه ارتباطات و اطلاعات» (۱۶) است

.