خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل الحر العاملی و کتابه وسائل الشیعه

فایل پاورپوینت کامل الحر العاملی و کتابه وسائل الشیعه؛ انتخابی مطمئن برای ارائه‌ای حرفه‌ای

اسلایدهایی آماده برای استفاده:

فایل فایل پاورپوینت کامل الحر العاملی و کتابه وسائل الشیعه شامل 120 اسلاید با طراحی دقیق و ساختاری استاندارد است که برای ارائه‌های رسمی یا چاپ، کاملاً مناسب و آماده استفاده می‌باشد.

ویژگی‌هایی که فایل فایل پاورپوینت کامل الحر العاملی و کتابه وسائل الشیعه را متمایز می‌کند:

• طراحی بصری حرفه‌ای:فایل پاورپوینت کامل الحر العاملی و کتابه وسائل الشیعه با بهره‌گیری از رنگ‌بندی هوشمندانه و چیدمان اصولی جهت انتقال بهتر مفاهیم ارائه.
• سهولت در اجرا: تمامی اسلایدها از پیش تنظیم شده‌اند و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.
• وضوح بالا و نظم ساختاری: کیفیت بالای عناصر گرافیکی و هماهنگی کامل در نمایش، تجربه‌ای بدون نقص را فراهم می‌سازد.

استاندارد بالا در تولید محتوا:

فایل فایل پاورپوینت کامل الحر العاملی و کتابه وسائل الشیعه با رعایت اصول حرفه‌ای طراحی شده و عاری از هرگونه ایراد گرافیکی یا ناهماهنگی در نمایش می‌باشد.

نکته مهم:

در صورت مشاهده نسخه‌هایی با کیفیت پایین‌تر، توجه داشته باشید که ممکن است نسخه‌های غیررسمی باشند. نسخه اصلی فایل فایل پاورپوینت کامل الحر العاملی و کتابه وسائل الشیعه تنها از طریق منبع معتبر در دسترس است.

هم‌اکنون فایل فایل پاورپوینت کامل الحر العاملی و کتابه وسائل الشیعه را دریافت کرده و ارائه‌ای حرفه‌ای و متمایز تجربه نمایید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل الحر العاملی و کتابه وسائل الشیعه :

هو المحدث الکبیر و الفقیه النحریر، صاحب التألیفات القیّمه و الآثارالحمیده، شیخ الإسلام و زعیم الشیعه فی عصره، محمد بن الحسن بن علی بن محمدابن الحسین، المعروف بالحر العاملی، أحد المحمدین الثلاثه المتأخرین الجامعین لأحادیث الأئمه المعصومین.
نسبه:
محمد بن الحسن بن علی بن محمد بن الحسین بن عبد السلام بن عبد المطلب ابن علی بن عبد الرسول بن جعفر بن عبد ربه بن عبد اللّه بن مرتضی بن صدرالدین بن نور الدین بن صادق بن حجازی بن عبد الواحد بن المیرزا شمس الدین ابن المیرزا حبیب اللّه بن علی بن معصوم بن موسی بن جعفر بن الحسن بن فخرالدین بن عبد السلام بن الحسین بن نور الدین بن محمد بن علی بن یوسف بن مرتضی بن حجازی بن محمد بن باکیر بن الحر الریاحی، المستشهد مع الامام السبط الشهید یوم الطف، سلام اللّه علیه و علی أصحابه.
73

ولادته:
ولد فی قریه مشغره[۱] إحدی قری جبل عامل[۲] لیله الجمعه ثامن شهررجب المرجب، عام ثلاث و ثلاثین بعد الألف من الهجره النبویه.
اسرته:
نشأ الحر و ترعرع فی أحضان العلم و المعرفه، فبیت آل الحر من البیوت الکبیره العریقه الأصیله، التی غذت الطائفه بثله من أعاظم الفقهاء و المجتهدین. فقد کان والده عالما، فاضلا، ماهرا، صالحا، أدیبا، فقیها، ثقه، حافظا، عارفابفنون العربیه و الفقه و الأدب، مرجوعا إلیه فی الفقه و خصوصا المواریث، قرأ علیه نجله الحر جمله من کتب العربیه و الفقه و غیرها، دفن فی مشهد الرضا علیه السلام، حیث توفی و هو فی طریقه الیه سنه ۱۰۶۲ و رثاه ابنه بقصیده طویله.
یقول عنه ولده الحر العاملی: سمعت خبر وفاته فی منی، و کنت حججت فی تلک السنه، و کانت الحجه الثانیه، ورثیته بقصیده طویله.
و منهم عمه الفاضل و شیخه الکامل الباذل، الشیخ محمد بن علی بن محمد
74

الحر العاملی، ابن بنت الشیخ حسن ابن الشهید الثانی، ذکره الحر فی«الأمل»بمثل هذا العنوان ثم قال: و له کتاب سماه«الرحله»فی ذکر ما اتفق له فی أسفاره، و حواش و تعلیقات و فوائد و دیوان شعر کبیر.
و منهم ابن عمه الشیخ حسن بن محمد بن علی، و هو من الفضلاء فی العربیهو غیرها.
و منهم جده الشیخ علی بن محمد الحر العاملی، الذی وصفه أیضا فی«الأمل»بالعلم و الفضل و العباده و حسن الأخلاق، و جلاله القدر و الشأن، و الشعرو الأدب و الإنشاء. ثم قال : قرأ علی الشیخ حسن و السید محمد و غیرهما، أروی عن والدی عنه، و له شعر لا یحضرنی الآن منه شی ء، و توفی بالنجف مسموما.
و منهم جد والده الشیخ محمد بن الحسین الحر العاملی، الذی قال فی«الأمل»أیضا فی حقه : کان أفضل أهل عصره فی الشرعیّات، و کان ولده الشیخ محمد بن محمد الحر العاملی أفضل أهل عصره فی العقلیات، تزوج الشهید الثانی بنته و قرأ عند الشهید الثانی، و له منه إجازه .
موطنه (جبل عامل) :
جبل عامل من البلاد العریقه فی التشیع، فمنذ الکلمه الطیبه التی غرسهاأباذر فی جبل عامل عندما نفی الی الشام بأمر عثمان و منها الیها بأمر معاویه و الی الآن ما زالت هذه البلده تؤتی اکلها کل حین باذن ربها.
فکان أبو ذر رضوان اللّه علیه مصباحا من مصابیح الهدایه، صنعه الرسول الأعظم صلّی اللّه علیه و آله علی عینه فجاء علی قدر، و صدّق آمال رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فیه . . فکان. . «ما أظلت الخضراء و لا أقلّت الغبراء أصدق لهجه من أبی ذر».
فحبیب رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله وجد فی جبل عامل أرضا خصبه و عقولاسلیمه و فطرا لم تلوث. فکان لهم سراجا وهاجا یحمل لهم ذکری ندیّه من نور النبوهالکریم فنشر الحدیث الصحیح و الاسلام الخالص و الولاء الحق لآل رسول اللّه، کما
75

قرره النبی صلّی اللّه علیه و آله بقوله: «إنی تارک فیکم الثقلین کتاب اللّه و عترتی أهل بیتی».
و بارک اللّه فی جبل عامل فاستمر فیها التشیع إلی یومنا هذا، مع ما مر به الجبل و ساکنوه من ظلم الطواغیت و حکم الجزارین، فکان الجبل البقعه الملقیه قیادهالأهل البیت (علیهم السلام) و لکن الکلمه الطیبه أصلها ثابت و فرعها فی السماء.
نعم خرّج الجبل أعاظم الرجال من الهداه إلی الحق و المجاهدین دونه، أمثال الشهیدین العظیمین اللذین لا زالت الحوزات العلمیه تدرس کتابیهما اللمعهالدمشقیه و الروضه البهیه فی مرحله السطوح.
و خرّج أیضا قبل الشهیدین و بعدهما المئات من العلماء الذین لم یقتصرجهادهم فی سبیل مذهب أهل البیت (علیهم السلام) و نشر علومهم علی بلادلبنان، بل تعداها إلی البلد الکبیر الواسع إیران، فکانوا علماءه العاملین، و شیوخ الاسلام فیه المثبتین لدعائم التشیع، کالمحقق الکرکی و الشیخ البهائی و شیخنا الحرالعاملی. و لو أراد الکاتب أن یجرد منهم قائمه طویله الذیل لفعل.
قال الحر فی کتابه أمل الآمل: سمعت من بعض مشایخنا أنه اجتمع فی جنازهفی قریه من قری جبل عامل سبعون مجتهدا فی عصر الشهید الثانی رحمه اللّه[۳] و قال العلامه صاحب الأعیان: خرج من جبل عامل من علماء الشیعهالامامیه ما ینیف عن خمس مجموعهم، مع أن بلادهم بالنسبه إلی باقی البلدان أقل من عشر العشیر.
ففی مثل هذا البلد العابق بالولاء للاسلام و لنبیه صلّی اللّه علیه و آله و لآله الکرام علیهم السلام. هذا البلد المعروف بالعطاء العلمی الزاخر، فتح شیخنا الحرعینیه لیری أین سیکون موقعه فیه!
76

دراسته و مشایخه:
قرأ الشیخ الحر فی وطنه (جبل عامل) المقدمات عند أساتذه کانت لهم الیدالطولی فی التدریس، و قد ترکوا الأثر الطیب فی نشوئه و نموه إلی أن استوی عوده عالما مجتهدا.
فقرأ علی أبیه (المتوفی ۱۰۶۲ ه) و عمه الشیخ محمد بن علی الحر (المتوفی ۱۰۸۱ ه) وجده لامه الشیخ عبد السلام بن محمد الحر، و خال أبیه الشیخ علی بن محمود العاملی و غیرهم .
و قرأ فی قریه جبع علی عمه أیضا و علی الشیخ زین الدین بن محمد بن الحسن صاحب المعالم ابن زین الدین الشهید الثانی، و علی الشیخ حسین الظهیری و غیرهم.
و یروی الشیخ الحر بالاجازه عن أبی عبد اللّه الحسین بن الحسن بن یونس العاملی، و عن العلامه المجلسی، و هو آخر من أجاز له حین مروره بأصفهان، و قد أنس أحدهما بالآخر و استجازه، و الاجازه بینهما مدبجه[۴] علی اصطلاح المحدثین .
و قال رحمه اللّه: و هو آخر من أجاز لی و أجزت له. و ذکر المجلسی رحمه اللّه نظیر ذلک فی مجلد الاجازات من البحار.
تلامذته و المجازون منه:
کان مجلس درس الشیخ مجلسا عامرا بالطلبه المخلصین المجدین فی طلب علوم آل البیت (علیهم السلام) و قد لقوا استاذا رفیقا بهم حانیا علیهم، و هو أحد حملههذه العلوم الأوفیاء لها، و کان بحرا من بحار العلوم فاغترفوا من نمیره ما وسعته أفکارهم.
77

و کان من المجازین منه کما سبق الشیخ المجلسی صاحب البحار.
و الشیخ محمد فاضل بن محمد مهدی المشهدی.
و السید نور الدین بن السید نعمه اللّه الجزائری، و تأریخ إجازته له سنه۱۰۹۸ ه.
و الشیخ محمود بن عبد السلام البحرانی، کما فی مستدرک الوسائل[۵]
أسفاره:
أقام الشیخ الحر فی بلده جبل عامل أربعین سنه، ثم سافر إلی العراق لزیارهالمراقد المقدسه، و من ثم الی إیران لزیاره مرقد ثامن الحجج الامام الرضا علیه السلام بطوس، عام ۱۰۷۳ کما صرح هو قدس سره بذلک، وطابت له مجاوره الامام الثامن الضامن، فحط رحله هناک، و کانت طوس مأنس نفسه و مجلس درسه، فتجمع حوله طلاب العلم و عمر بهم مجلسه الشریف، و خرّج جماعات کانوا رسل هدی فی البلدان و القری، ینشرون العلم و الهدی و الخیر.
و مر فی سفره بأصفهان، و التقی فیها بالعلامه المجلسی و أجاز أحدهما الآخر.
هذا و قد حج الحر العاملی إلی بیت اللّه الحرام مرتین عامی ۱۰۸۷ و ۱۰۸۸کما فی خلاصه الاثر .
و فی حجته الثانیه مر بالیمن لحادثه سیأتیک نبؤها.
من طرائف ما حدث له:
حیاه طویله عریضه کحیاه شیخنا الحر، و أسفار واسعه جال فیها أقطاراکثیره من البلاد الاسلامیه فیها مختلف المذاهب و الألسن و القومیات. . . لا یخلوان بطبیعه الحال من طرائف الحوادث .
78

فقد حکی أنه ذهب اثناء إقامته باصفهان إلی مجلس الشاه سلیمان الصفوی، فدخل بدون استئذان، و جلس علی ناحیه من المسند الذی کان الشاه جالسا علیه، فسأل عنه الشاه فاخبر أنه عالم جلیل من علماء العرب، یدعی محمد بن الحسن الحر العاملی، فالتفت إلیه و قال: «فرق میان حر و خر چقدر است»أی: کم هوالفرق بین حر و خر؟و خر بالفارسیه معناها الحمار.
فقال له الشیخ علی الفور: «یک متکی»أی مخده واحده، فعجب الشاه من جرأته و سرعه جوابه[۶] و بعد مضی زمان علی توطنه المشهد المقدس اعطی منصب قاضی القضاهو شیخ الاسلام فی تلک الدیار، و صار بالتدریج من أعاظم علمائها[۷] و نقل من غریب ما اتفق فی بعض مجامع قضائه أنه شهد لدیه بعض طلبهالعصر فی واقعه من الوقائع، فقیل له: إن هذا الرجل یقرأ زبده شیخنا البهائی فی الاصول، فرد رحمه اللّه شهادته من أجل ذلک[۸] و مما نقل أیضا من شده ذکائه، ما نقله المحبی فی خلاصه الأثر أنه قال:
قدم مکه فی سنه ۱۰۸۷ أو ۱۰۸۸، و فی الثانیه منها قتلت الأتراک بمکه جماعهمن الفرس لما اتّهموهم بتلویث البیت الشریف حین وجد ملوثا بالعذره، و کان صاحب الترجمه قد أنذرهم قبل الواقعه بیومین و أمرهم بلزوم بیوتهم، فلمّا حصلت المقتله فیهم خاف علی نفسه فالتجأ إلی السید موسی بن سلیمان أحد اشراف مکهالحسنیین، و سأله أن یخرجه من مکه إلی نواحی الیمن، فأخرجه مع أحد رجاله إلیهافنجا [۹]
79

أقوال العلماء فیه و ثناؤهم علیه:
لقد عرفنا من خلال مامر أنّ الشیخ الحر أحد الشخصیات العلمیهالکبیره، التی أغدقت علی الطائفه الکثیر من العطاء. و ترکت فی سجلاتها الواسعهآثارا تستحق الثناء و التقدیر .
فقد تمکن شیخنا المترجم بفضل ثقته العالیه بنفسه و بعقیدته، و تبحره فی العلوم أن یخلّف آثارا عظمی، فکان حلقه من حلقات مشایخ الاجازات التی تصل الخلف بالسلف، إلی أن تصل إلی أهل البیت علیهم السلام.
و تمکن أیضا من تدوین مؤلفات کانت غررا فی جبین الدهر، حفظ بهاحدیث النبی الأکرم و آله المیامین صلوات اللّه علیه و علیهم أجمعین، منها کتابنا هذاو الذی أصبح منذ عهد مؤلفه إلی الآن مورد اعتماد الفقهاء، و مرجع استنباطهم للأحکام.
و لذا فقد حظی الشیخ الحر بثناء الکثیرین من الأعلام البارعین الذین یعتبرثناؤهم شهاده علمیه راقیه لم ینالها إلاّ القلیل، و هذا الأمر لیس بمستغرب لشیخناالحر، و هو الذی سهر علی حفظ آثار المعصومین علیهم السلام، و ضحی بکل غال و رخیص فی سبیل عقیدته و مبدئه .
فآثاره ماثله للعیان، و لأیادیه البیضاء مآثر خالده تذکر و یذکر معها صاحبهاو یتحرم علیه، و ما عند اللّه خیر.
و ممن أثنی علیه معاصره، السید علی خان شارح الصحیفه السجادیه حیث قال فی السلافه:
الشیخ محمد بن الحسن بن علی بن محمد الحر الشامی العاملی، علم علم لاتباریه الأعلام، و هضبه فضل لا یفصح عن وصفها الکلام، أرّجت أنفاس فوائده أرجاء الأقطار، و أحیت کل أرض نزلت بها فکأنها لبقاع الأرض أمطار. تصانیفه فی جبهات الأیام غرر، و کلماته فی عقود السطور درر.
80

و هو الآن قاطن بأرض العجم، ینشد لسان حاله:
أنا إبن الذی لم یخزنی فی حیاته*و لم أخزه لمّا تغیب فی الرجم
و یحیی بفضله مآثر أسلافه، و ینتشی مصطحبا و مغتبقا برحیق الأدب و سلافه، و له شعر مستعذب الجنی، بدیع المجتلی و المجتنی[۱۰] ثم ذکر قطعه من شعره التی تلوح فیه آثار التدین و الحث علی مکارم الأخلاق.
و قال صاحب مقابس الأنوار: العالم الفاضل، الأدیب الفقیه، المحدث الکامل، الأدیب الوجیه، الجامع لشتات الأخبار و الآثار، المرتب لأبواب تلک الأنوارو الأسرار، الشیخ محمد بن الحسن الحر العاملی المشغری الطوسی، عامله اللّه بفضله القدوسی[۱۱] و قال العلامه الأمینی فی کتابه الغدیر بعد کلام طویل فی ترجمته:
فشیخنا المترجم له دره علی تاج الزمن، و غره علی جبهه الفضیله، متی استکنهته تجد له فی کل قدر مغرفه، و بکل فن معرفه، و لقد تقاصرت عنه جمل المدح و زمر الثناء، فکأنه عاد جثمان العلم و هیکل الأدب و شخصیه الکمال البارزه، و إن من آثاره أو من مآثره تدوینه لأحادیث أئمه أهل البیت علیهم السلام فی مجلدات کثیره، و تألیفه لهم بإثبات إمامتهم و نشر فضائلهم، و الاشاده بذکرهم، و جمع شتات أحکامهم و حکمهم، و نظم عقود القریض فی إطرائهم، و إفراغ سبائک المدح فی بوتقه الثناءعلیهم، و لقد ابقت له الذکر الخالد کتبه القیمه[۱۲] و ممن أثنی علیه أیضا، ثله من أفاضل العلماء من الطائفتین الشیعه و السنّه
81

و من هؤلاء الأعلام: الافندی فی ریاض العلماء[۱۳]، و الأردبیلی فی جامع الرواه[۱۴]، و النوری فی خاتمه مستدرکه[۱۵]، و البغدادی فی هدیه العارفین[۱۶]، و الزرکلی فی الأعلام[۱۷]، و کحاله فی معجم المؤلفین[۱۸]، و غیرهم.
شعره:
امتلک شیخنا الحر عده الشاعر و سلاحه، فمن خلفیه فکریه استوعبت القرآن الکریم و الحدیث الشریف الی مشاعر قلب نابض و فیاض ترکّز بحب النبی و آله علیهم السلام الی لسان اتقن لغه الضاد، فانطلق شاعرا مبرزا یجول فی میادین الشعر المختلفه فتجمعت لدیه ما یقارب عشرین الف بیت ضمّها دیوانه و اکثرها فی مدح أو رثاء النبی و الائمه علیهم السلام. و یحتوی دیوانه ایضا منظومه فی المواریث و الزکاه و الهندسه، و تواریخ النبی و الأئمه علیهم السلام. و یتمیز شعره بطول النفس فی النظم بحیث تجد له قصائد کثیره فی مدح النبی و آله علیهم السلام جاوزت کل منها مائه بیت، و منها همزیّته التی نیفت علی الأربعمائه بیت، و منها قوله:
کیف تحظی بمجدک الاوصیاء*و به قد توسل الأنبیاء
ما لخلق سوی النبی و سبطیه*السعیدین هذه العلیاء
فبکم آدم استغاث و قد مسّ*ته بعد المسره الضراء
یوم أمسی فی الأرض فردا غریبا*و نأت عنه عرسه حواء
………………………………………………………………………….
۷ (. . . در ص ۸۲ جاش مشخص نشد) أمل الآمل ۱: .۱۴۵
82

و بکی نادما علی ما بدا من*ه وجهد الصب الکئیب البکاء
فتلقی من ربه کلمات*شرفتها من ذکرکم أسماء
و قد حوت هذه الهمزیه معاجز جمه من معاجز النبی صلّی اللّه علیه و آله، و جملهوافره من فضائل أهل البیت علیهم السلام التی نطق بها القرآن الکریم أو جاء ذکرهافی الحدیث الشریف .
و کذا طرق فنونا من الشعر صعبه المرتقی قل أن یبرز فیها غیر الشاعرالمجید، فمن ذلک تسع و عشرون قصیده محبوکه الطرفین علی ترتیب حروف المعجم فی مدح الآل (علیهم السلام) ، فمن أحداها و هی فی قافیه الهمزه.
أغیر أمیر المؤمنین الذی به*تجمع شمل الدین بعد ثناء
أبانت به الأیام کل عجیبه*فنیران بأس فی بحور عطاء
و من اخری محبوکه الأطراف الأربعه یقول:
فإن تخف فی لوصف من اسراف*فلذ بمدح الساده الأشراف
فخر لهاشمی أو منافی*فضل سما مراتب الآلاف
فعلمهم للجهل شاف کافی*فضلهم علی الأنام وافی
فاقوا الوری منتعلا و حافی*فضل به العدو ذو اعتراف
فهاکها محبوکه الأطراف*فن غریب ما قفاه قاف
و له من قصیده (ثمانین بیتا) خالیه من الألف فی مدحهم علیهم السلام:
ولیی علیّ حیث کنت ولیه*و مخلصه بل عبد عبد لعبده
لعمرک قلبی مغرم بمحبتی*له طول عمری ثم بعد لولده
و هم مهجتی هم منیتی هم ذخیرتی*و قلبی بحبهم مصیب لرشده
و کل کبیر منهم شمس منیر*و کل صغیر منهم شمس مهده
و کل کمی منهم لیث حربه*و کل کریم منهم غیث وهده
بذلت له جهدی بمدح. مهذب*بلیغ و مثلی حسبه بذل جهده
83

و یدلک علی شده تعلقه بأهل البیت علیهم السلام قوله:
أنا حرّ عبد لهم فإذا ما*شرفونی بالعتق عدت رقیقا
إنا عبد لهم فلو اعتقونی*ألف عتق ما صرت یوما عتیقا
و من لطیف شعره مزجه المدح بالغزل حیث یقول:
لئن طاب لی ذکر الحبائب إننی*أری مدح أهل البیت أحلی و اطیبا
فهن سلبن العلم و الحلم فی الصبا*و هم وهبونا العلم و الحلم فی الصبا
هواهن لی داء هواهم دواؤه*و من پک ذا داء یرد متطببا
لئن کان ذاک الحسن یعجب ناظرا*فانّا رأینا ذلک الفضل أعجبا
و له یصور صدق التوکل علی اللّه تعالی:
کم حازم لیس له مطمع*إلاّ من اللّه کما قد یجب
لأجل هذا قد غدا رزقه*جمیعه من حیث لا یحتسب
و هو یشیر بهذا الی قوله تعالی (و من یتق اللّه یجعل له مخرجا و یرزقه من حیث لا یحتسب)[۱۹] و هو کما تری تضمین بدیع.
و من حکمیاته اللطیفه قوله:
یا صاحب الجاه کن علی حذر*لا تک ممن یغتر بالجاه
فان عزّ الدنیا کذلتها*لا عزّ إلاّ بطاعه اللّه
و نکتفی بهذا المقدار من أشعاره، و من شاء الزیاده فلیراجع دیوانه الذی سیطبع قریبا إن شاء اللّه تعالی.
مؤلّفاته:
کان الشیخ الحر قدس سره عالما عاملا دأب طول عمره الشریف علی خدمه الشریعه الغراء، فمع المشاغل التی تتطلبها منه مشیخته للاسلام، و مع انشغاله
84

بالتدریس و تربیه العلماء، فقد أثری المکتبه الاسلامیه بکتب کثیره یکفیک أن أحدها، وسائل الشیعه الذی أصبح بعد تألیفه إلی الآن مورد استنباط الاحکام عند فقهاءأهل البیت علیهم السلام.
و لنذکر کتبه کما ذکرها هو رحمه اللّه فی أمل الآمل، و کما ذکرها المترجمون له:
۱ تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه: و هو کتابنا الذی نقدم له و سیأتی الکلام حوله مفصلا.
۲ فهرست وسائل الشیعه: یشتمل علی عناوین الأبواب، و عدد أحادیث کل باب، و مضمون الأحادیث، و لاشتماله علی جمیع ما روی من فتاواهم (علیهم السلام) سماه کتاب من لا یحضره الامام .
۳ هدایه الامه إلی أحکام الأئمه (علیهم السلام) : منتخب من وسائل الشیعه الکبیر مع حذف الأسانید و المکررات.
۴ الفوائد الطوسیه: مجموع فوائد بلغت المائه فائده فی مطالب متفرقه. ۵ إثبات الهداه بالنصوص و المعجزات: و یبحث فی الدلائل علی النبوهالخاصه و الامامه لکل إمام إمام حتی الامام الثانی عشر عجل اللّه فرجه، بلغت مصادره من کتب الشیعه و السنه اکثر من أربعمائه و تسعه و ثلاثین مصدرا.
۶ أمل الآمل فی علماء جبل عامل: قسمه إلی قسمین: الأول خاص بعلماءجبل عامل، و الثانی عام لعلماء الشیعه فی سائر الأقطار.
۷ الفصول المهمه فی اصول الأئمه (علیهم السلام) : یشتمل علی القواعدالکلیه المنصوصه فی اصول الدین و اصول الفقه و فروع الفقه. . . ۸ العربیه العلویه و اللغه المرویه .
۹ «الایقاظ من الهجعه بالبرهان علی الرجعه»: فیها أکثر من ستمائه حدیث و أربع و ستین آیه. . .
۱۰ رساله الاثنی عشریه فی الرد علی الصوفیه: فیها نحو ألف حدیث فی الرد علیهم عموما و خصوصا فی کل ما اختص بهم.
85

۱۱ رساله فی خلق الکافر و ما یناسبه.
۱۲ «کشف التعمیه فی حکم التسمیه». و هی رساله فی تسمیه المهدی علیه السلام.
۱۳ رساله الجمعه: و هی جواب من ردّ أدله الشهید الثانی فی رسالته فی الجمعه.
۱۴ رساله«نزهه الأسماع فی حکم الاجماع».
۱۵ رساله تواتر القرآن.
۱۶ رساله الرجال.
۱۷ رساله أحوال الصحابه.
۱۸ تنزیه المعصوم عن السهو و النسیان.
۱۹ رساله بدایه الهدایه فی الواجبات و المحرمات المنصوصه من أول الفقه الی آخره، و هی فی غایه الاختصار، انتهی فیها إلی أن الواجبات (۱۵۳۵) و المحرمات (۱۴۴۸) .
۲۰ الجواهر السنیه فی الأحادیث القدسیه، و هو أول من جمع هذه الاحادیث کما یقول صاحب الاعیان[۲۰] ۲۱ الصحیفه السجادیه الثانیه، جمع فیها الأدعیه المنسوبه إلی الامام السجاد علیه السلام، و التی لا توجد فی الصحیفه الکامله.
۲۲ دیوان شعر یقارب عشرین ألف بیت، أکثره فی النبی صلّی اللّه علیه و آله و الأئمه المعصومین علیهم السلام. و یتضمن کذلک بالاضافه الی الشعر النظم التعلیمی، ففیه:
منظومه فی المواریث،
منظومه فی الزکاه.
86

منظومه فی الهندسه.
منظومه فی تواریخ النبی صلّی اللّه علیه و آله و الأئمه علیهم السلام.
۲۳ إجازات کثیره لتلامذته.
۲۴ کان عازما علی أن یشرح وسائل الشیعه بکتاب اسمه تحریر وسائل الشیعه و تحبیر مسائل الشریعه[۲۱]، و لکن الأجل لم یمهله لتنفیذ ما عزم علیه فلم یصدرمنه إلاّ جزء واحد.
وفاته:
قال أخوه الشیخ أحمد الحر فی کتابه الدر المسلوک:
فی الیوم الحادی و العشرین، من شهر رمضان، سنه ۱۱۰۴ ه کان مغرب شمس الفضیله و الافاضه و الافاده، و محاق بدر العلم و العمل و العباده، شیخ الاسلام و المسلمین، و بقیه الفقهاء و المحدثین، الناطق بهدایه الامه و بدایه الشریعه، الصادق فی النصوص و المعجزات و وسائل الشیعه، الامام الخطیب الشاعر الادیب، عبد ربه العظیم العلی، الشیخ أبو جعفر محمد بن الحسن الحر العاملی، المنتقل الی رحمه باریه عند ثامن موالیه:
فی لیله القدر الوسطی و کان بها*وفاه حیدر الکرار ذی الغیر
یا من له جنه المأوی غدت نزلا*ارقد هناک فقلبی منک فی سعر
طویت عنا بساط العلم معتلیا*فاهنأ بمقع