خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل منطقُ الطّیر

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل منطقُ الطّیر :

منطق الطیر، عطّار نیشابوری، مقدمه و تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی، انتشارات سخن، چ اول، ۱۳۸۳.

اهمّیت کتاب

منطق الطیر عطار از منظومه های ممتاز عرفانی در ادب فارسی است. در نیم قرنِ اخیر، کوشش برای تصحیح انتقادی این شاهکار عرفانی ایران، هر روز بیشتر شده است. نخستین تصحیح انتقادی از این کتاب به وسیله زنده یاد استاد دکتر سید صادق گوهرین صورت گرفت و در سال ۱۳۴۲ از سوی بنگاه ترجمه و نشر کتاب انتشار یافت. چاپ جدید منطق الطیر به کوشش دکتر شفیعی کدکنی مبتنی بر کهن ترین نسخه های خطی و شیوه تصحیح علمی است.

درباره شاعر

عطار حدود سال ۵۴۰ ق در کَدْکَنْ نیشابور به دنیا آمد. پدر و مادرش تا جوانیِ او زنده بودند. تحصیلات مقدماتی را در زادگاه خود آموخت و پیشه پدر را که عطاری یا دارو فروشی بود، برگزید. میل و علاقه به عرفان در دل او آتشِ بی توجّهی به دنیا و وابستگی های آن را برافروخت. پس، از دارو فروشی و کسب و کار به خرقه پوشی و شعر روی آورد. نیمه دوم زندگی عطار به تألیف و سرودن گذشت.

سال مرگ او به طور دقیق معلوم نیست؛ با این حال، سال ۶۱۷ ق بیشتر پذیرفته شده است. برخی نوشته اند که او در حمله خانمانسوز مغول به نیشابور شهید شد.

آثار عطّار

۱. مجموعه قصاید و غزلیات عطار که بیشتر آن ها عرفانی و دارای مضمون های بلند صوفیانه است. (به کوشش دکتر تقی تفضّلی)

۲. الهی نامه: این منظومه مجموعه ای است از قصّه های گوناگونِ کوتاه به صورتِ گفت وگوی پدری با پسرانِ جوانِ خود که در پیِ یافتنِ چیزهایی برآمده اند که حقیقت آن ها با آن چه عموم مردم دریافته اند، تفاوت دارد. (به کوشش هلموت ریتر)

۳. مصیبت نامه: در این منظومه از گرفتاری های روحانی سالکان سخن می رود و مشتمل بر حکایت های فرعی بسیار است که هر یک فواید خاص دارد. (به کوشش عبدالوهاب نورانی وصال)

۴. مختارنامه: مجموعه رباعیّات اوست که خود عطار از میان رباعیاتِ فراوانِ خود برگزیده و بقیّه را از بین برده است. (به کوشش دکتر محمد رضا شفیعی کلینی)

۵. تذکره الاولیاء: شرح زندگی و نقلِ سخنان نود و هفت تن از شاعران و عارفان و اولیای بزرگ. این کتاب با امام محمد باقر علیه السلام آغاز و با امام جعفر صادق علیه السلام تمام می شود. (به کوشش دکتر محمد استعلامی)

۶. منطق الطیر.

موضوع منطق الطیر

این مثنوی که حدود ۴۶۰۰ بیت دارد، برجسته ترین مثنوی عطار و یکی از آثارِ مشهور تمثیلی است. گروهی از پرندگان به پیشواییِ «هُدهُد» برای یافتنِ «سیمرغ» که پادشاه آن هاست به پرواز درمی آیند. آنان باید از هفت مرحله خطرناک بگذرند. در هر مرحله، گروهی از مرغان از راه باز می مانند و به بهانه هایی از ادامه سفر عذر می خواهند. سرانجام پس از پشت سر گذاشتنِ هفتمین مرحله فقط «سی مرغ» به مقصد می رسند و درمی یابند که «سیمرغْ» خود آنان بوده است. آن هفت مرحله عبارتند از: طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت و فنا.

بدین گونه، عطار نشان می دهد که خودشناسی مقدّمه خداشناسی است: «مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ»

سبک عطّار

عطار از شاعرانِ مربوط به سبک عراقی است که از اواخر قرن ششم تا قرنِ دهم در ادب فارسی رایج بود. زبان عطار بسیار ساده و روان است و بیشتر شعرهای او نیازی به شرح و معنا کردن ندارد. برای نمونه:

گفت مجنون:

;«گر همه روی زمین ;هر زمان بر من کنندی آفرین

;من نخواهم آفرینِ هیچ کس ;مدحِ من، دشنامِ لیلی باد و بس

;خوش تر از صد مدح، یک دشنامِ او ;بهتر از مُلکِ دو عالم، نامِ او»

داستان شیخ صنعان

طولانی ترین داستانِ منطق الطیر، حکایتِ «شیخ صنعان» است. این قصّه، بیانِ سلوکِ زاهدی است که طعمِ عشق را نچشیده است. بدونِ چشیدنِ حلاوتِ عشق، آدمی به کمالِ معنوی دست نمی یابد. پس، زاهدِ پیر در پایانِ زندگی به دختری ترسا دل می بندد. شیخ در گیر و دار این عشق می آموزد که اوج انسانیت در ترکِ همه آن چیزهایی است که آدمی را در خودخواهی و وابستگی به دنیا نگه می دارد. چند بیت از این داستانِ شیوا و دلکش نقل می شود:

;عشقِ دختر کرد غارت جانِ او ;کفر ریخت از زلف بر ایمانِ او

;عشق بر جان و دل او چیره گشت ;تا ز دل نومید وَز جان سیر گشت

;یک دَمَش نه خواب بود و نه قرار ;می تپید از عشق و می نالید زار

;گفت: یا رب امشبم را روز نیست ;یا مگر شمع فلک را سوز نیست

;کارِ من روزی که می پرداختند ;از برای این شبم می ساختند

;می بسوزم امشب از سودای عشق ;می ندارم طاقتِ غوغای عشق

;عمر کو تا وصفِ غمخواری کنم؟ ;یا به کامِ خویشتن زاری کنم

;بخت کو تا عزمِ بیداری کند؟ ;یا مرا در عشق او یاری کند

;پای کو تا باز جویم کوی یار؟ ;چشم کو تا باز بینم روی یار؟

;یار کو تا دل دهد در یک غمم؟ ;دوست کو تا دست گیرد یک دَمَم؟

;رفت عقل و رفت صبر و رفت یار ;این چه عشق است این چه درد است این چه کار؟

;جمله یاران به دلداریّ او ;جمع گشتند آن شب از زاریّ او