خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل عاشورا، اخلاق و قدرت

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل عاشورا، اخلاق و قدرت :

نسیم صبا ، ۱ و ۲/۲/۸۲

چکیده: چالش اخلاق و قدرت یکی از نمادهای نهضت عاشوراست که آن را از اغلب نهضت ها جدا می سازد . این چالش، نهضت عاشورا را فراتر از پدیده های عادی سیاسی برده و از آن الگویی آرمانی، معنوی و اخلاقی ساخته است . الگویی که هم هدف و هم وسیله آن اخلاقی است، بر خلاف ماکیاولیسم که برای دست یابی به هدف، استفاده از وسایل غیراخلاقی را نیز مجاز می شمرد .

یکی از نماها و نمودهای نهضت حسینی، چالش اخلاق و قدرت، فضیلت و سیاست است و همین چالش، خود یکی از ویژگی های منحصر به فردی است که پدیده کربلا، عاشورا، را از پدیده ای سیاسی فراتر می برد و آن را در ساحت الگویی آرمانی، معنوی و اخلاقی می نشاند و بدان خصلتی فراتاریخی می بخشد .

۱ . اخلاق یا اتیک ^(۱) – متفاوت و متمایز از اخلاقیات ^(۲) – اصول و ارزش های جاودانه و متعالی مطلقی است که به مثابه اموری بالذات و لنفسه، از قداست برخوردارند; مطلوبیتشان ابزاری، آلی و مقدماتی نیست، بلکه ذاتی است . در واقع، اصول و ارزش های اخلاقی، موضوعیت دارند; نه طریقیت .

این اصول و ارزش ها توجیهشان را از منبعی دیگر اخذ نمی کنند و معیار سنجش آنها در خارج از آنها نیست، بلکه اموری خودموجه، خودمعیار و خودبنیاد هستند و شاید بتوان گفت ریشه در حقیقت، فطرت و ذات انسان به عنوان انسان دارند; ذاتی که از جنس روح خداست و انسانی که خویشاوند خداست . برخلاف اخلاقیات که چیزی جز عرف، عادت، سنن و رسوم قومی، ملی، طبقاتی، نژادی و … نیست و همبسته و وابسته زمان و مکان و تابعی از متغیر ظرف تاریخ و جغرافیا و مظروف اجتماعی اقتصادی آنها می باشد .

۲ . یکی از جنبه های مسئله آفرین و چالش زای اخلاق، در نسبت و رابطه آن با قدرت نهفته است . کوشش بسیاری از حکیمان، مصلحان و فیلسوفان اخلاق و سیاست معطوف بدان بوده است که منطقه ای مشترک را شناسایی یا تاسیس کنند که اخلاق و قدرت، فضیلت و سیاست در آن وحدت یابند و به همزیستی بپردازند، سیاست و قدرت عرفی، لباس اخلاق قدسی به تن کند، میان هدف ها، غایات و آرمان های اخلاقی با ابزار، وسایل و روش های سیاسی یا بالعکس، تناسب، هماهنگی و همجنسی برقرار گردد و در نهایت، سیاست، اخلاقی شود و اخلاق، سیاسی گردد .

تاریخ کمتر نمونه ای را در توفیق چنین تلفیق و ترکیبی به دست داده است; زیرا اخلاق به اقلیم آرمان تعلق داشته و دارد، ولی قدرت سوار بر مرکب واقعیت است و برداشتن فاصله واقعیت و آرمان، در تحقق خارجی، عینی و واقعی، دستخوش امتناع و عدم امکان بوده است .

۳ . به طور کلی میان ابزار، وسایل و روش ها با اهداف، غایات و مقاصد – از حیث نسبتشان با نیکی، خیر، زیبایی و حقیقت – چهار نوع رابطه محتمل و قابل تصور است:

الف . وسیله غیراخلاقی، هدف غیراخلاقی; ب . وسیله اخلاقی، هدف اخلاقی; ج . وسیله غیراخلاقی، هدف اخلاقی; د . وسیله اخلاقی، هدف غیراخلاقی .

روشن است که تاکنون، هیچ کس در عالم سیاست و قدرت، خود را مدعی و طرفدار گونه اول و چهارم نسبت های چهارگانه مذکور معرفی نکرده است . آنان که مدافع وسیله غیراخلاقی در عرصه قدرت و سیاست بوده اند، پیوسته کوشیده اند آن را با هدف اخلاقی، قصد خیر و غایت نیک مورد ادعا، توجیه و مشروع سازند .

ماکیاولیسم، مکتب و نظریه ای سیاسی و نوعی فلسفه قدرت است که هدف و غایت را مباح و توجیه کننده وسایل و روش های غیراخلاقی می داند . این نظریه در طول تاریخ، در واقعیت سیاست سیاستمداران و قدرت صاحبان قدرت و حکومت وجود داشته است، هر چند که افتخار جمع بندی و انتزاع تئوری از واقعیت، در به نام ماکیاولی قرن شانزدهم میلادی به ثبت رسیده است! یزید و ابن زیاد و عمال قدرت اموی که نقش های سیاه نمایشنامه کربلا را ایفا کردند، همگی نمونه های عینی و برجسته ماکیاولیست های ماقبل ماکیاولی در تاریخ اسلام و عرب هستند .

اما یزید و ابن زیاد، حتی هدف و قصد نیکی نداشتند . آنان قدرت و سیاست را معطوف به حقیقت، زیبایی و خیر نکرده بودند، بلکه دشمنان حسین علیه السلام، هم در هدف و هم در وسیله، پشت به حق و عدل و روی در باطل و ستم داشتند . نهضت حسین علیه السلام، از این منظر چه پیامی برای شیعیان حسین علیه السلام دارد؟ آیا می توان در هدف، «حسینی » و در روش، «یزیدی » بود؟

تجربه تاریخی بارها به اثبات رسانده است که ابزار، وسایل و روش ها، در نهایت، اهداف و غایات را نیز از سنخ و جنس خود می کنند و نمی توان با «نهضت خشونت » ، «نظام عطوفت » ، ساخت; با دیوار «کج » ، کاخ «راست » بنا کرد; با مرکب ظلم به منزل عدل رسید و در یک کلمه، بهشت را بر بنیاد جهنم برافراشت! مقصد جدای از مسیر نیست .

نمی توان در آخرین منزل قبل از هدف، ناگهان ماهیت و گوهر روان شناختی، جامعه شناختی و هستی شناختی آدم و عالم قدرت و سیاست و جامعه و … را، با «نفخه کن فیکونی » دگرگون ساخت و از دل آدم و عالم جهنمی، نوزادی بهشتی را به ظهور رساند، کل یعمل علی شاکلته … .

۴ . کربلا و عاشورا، از یک منظر، عرصه تقابل «اخلاق » و «قدرت » است . نهضت حسینی، فراتر از سیاست – به معنای مصطلح و بالفعل کلمه – نهضتی آیاتی، معنوی و اخلاقی است . اخلاق نهضت حسین علیه السلام رویه دیگری از اخلاق نظام علی علیه السلام را به نمایش می گذارد: نهضت فضیلت!

همان گونه که علی علیه السلام در نظام خود، اعمال «زور» گرگی و «تزویر» روباهی را روا نمی دانست، حسین علیه السلام نیز در نهضت خویش، چراغ اخلاق و فضیلت را پیشاپیش سیاست و قدرت راه می برد و به دلیل همین خصلت ویژه است که نمی توان نهضت حسینی را به سطح سایر نهضت های سیاسی – نظامی تاریخ تقلیل داد .

نهضت کربلا، عاشورای حسینی، خود یک تیپ ایده آل ^(۳) است، الگو و سرمشقی که قابل مقایسه با نمونه های به ظاهر مشابه و همسان نیست . خلوص آرمانی، اخلاقی و معنوی نهضت حسین آن گاه آشکار می گردد که آن را در مقایسه با دو نمونه «دشمن » و «رقیب » ، مورد بررسی و مطالعه تطبیقی و تحلیل قرار دهیم . «نظام » یزیدی «دشمن » و «نهضت » عبدالله بن زبیر «رقیب » هضت حسینی و هم روزگار آن ا