خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل نماز جمعه در قرآن

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نماز جمعه در قرآن :

ترجمه آیات ۱۱-۹ سوره جمعه

هان ای کسانی که ایمان آوردید هنگامی که در روز جمعه برای نماز جمعه اذان داده می شود به سوی ذکر خدا بشتابید و دادوستد را رها کنید، اگر بفهمید این برای شما بهتر است(۹).

و چون نماز به پایان رسید در زمین پراکنده شوید و از فضل خدا طلب کنید و خدا را بسیار یاد کنیدتا شاید رستگار گردید(۱۰).

و چون در بین نماز از تجارت و لهوی با خبر می شوند به سوی آن متفرق گشته تو را در حال خطبه سرپا رها می کنند بگو آنچه نزد خدا است از لهو و تجارت بهتر است و خدا بهترین رازقان است(۱۱).

بیان آیات

بیان آیات مربوط به نماز جمعه، امر به شتاب بدان و رها کردن هر کاری باز دارنده از آن

این آیات وجوب نماز جمعه و حرمت معامله را در هنگام حضور نماز تاکید نموده، در ضمن کسانی را که در حال خطبه نماز آن را رها نموده، به دنبال لهو و تجارت می روند عتاب نموده، عملشان را عمل بسیار ناپسند می داند.

“یا ایها الذین امنوا اذا نودی للصلوه من یوم الجمعه فاسعوا الی ذکر الله و ذروا البیع…”

منظور از نداء برای نماز جمعه، همان اذان ظهر روز جمعه است، همچنان که در آیه

“و اذا نادیتم الی الصلوه اتخذوها هزوا” ^(۱)

نیز مراد همین است.

کلمه”جمعه” – به ضم حرف جیم و میم، یا به ضم جیم و سکون میم – به معنای یک روز از هفته است، که عرب قدیم آن را”یوم العروبه”می گفته اند، و سپس آن را جمعه خوانده اند، و این نام بیشتر مورد استعمال قرار گرفت.و منظور از”نماز روز جمعه”همان نمازی است که مخصوص روز جمعه تشریع شده.و منظور از”سعی به سوی ذکر خدا”دویدن به سوی نماز جمعه است.و مراد از”ذکر خدا”همان نماز است، همچنان که در آیه”و لذکر الله اکبر” ^(۲) به طوری که گفته اند مراد نماز است.

ولی بعضی ^(۳) گفته اند: منظور از”ذکر خدا”در خصوص آیه مورد بحث خطبه های قبل از نماز است.و جمله”و ذروا البیع”امر به ترک بیع است، و به طوری که از سیاق برمی آیددر حقیقت نهی از هر عملی است که انسان را از نماز باز بدارد، حال چه خرید و فروش باشد،و چه عملی دیگر.و اگر نهی را مخصوص به خرید و فروش کرد، از این باب بوده که خرید وفروش روشن ترین مصداق اعمالی است که آدمی را از نماز باز می دارد.

و معنای آیه این است که: ای کسانی که ایمان آورده اید!وقتی در روز جمعه برای نماز جمعه اذان می گویند، تندتر بدوید، و برای رسیدن به نماز از خرید و فروش و هر عملی که شما را از نماز باز می دارد دست بردارید.

و جمله “ذلکم خیر لکم ان کنتم تعلمون”تشویق و تحریک مسلمانها به نماز و ترک بیعی است که بدان مامور شده اند.

“فاذا قضیت الصلوه فانتشروا فی الارض و ابتغوا من فضل الله…”

منظور از”قضاء صلوه”اقامه نماز جمعه، و تمام شدن آن است.و مراد از”انتشار درارض” متفرق شدن مردم در زمین و مشغول شدن در کارهای روزانه برای به دست آوردن فضل خدا – یعنی رزق و روزی – است.و اگر در میان همه کارهای روزانه فقط طلب رزق را نام برد، برای این بود که مقابل ترک بیع در آیه قبلی واقع شود، لیکن از آنجایی که ما در آیه قبلی گفتیم که منظور از ترک بیع همه کارهایی است که آدمی را از نماز باز می دارد، لاجرم بایدبگوییم منظور از طلب رزق هم همه کارهایی است که عطیه خدای تعالی را در پی دارد، چه طلب رزق و چه عیادت مریض، و یا سعی در برآوردن حاجت مسلمان، و یا زیارت برادر دینی یا حضور در مجلس علم، و یا کارهایی دیگر از این قبیل.

جمله”فانتشروا فی الارض”امری است که بعد از نهی قرار گرفته، و از نظر ادبی و قواعدعلم اصول تنها جواز و اباحه را افاده می کند، هر چند که امر همیشه برای افاده وجوب است،و همچنین جمله”و ابتغوا”و جمله”و اذکروا”.

“و اذکروا الله کثیرا لعلکم تفلحون”

– منظور از ذکر در اینجا اعم از ذکر زبانی وقلبی است، در نتیجه شامل توجه باطنی به خدا نیز می شود.و کلمه”فلاح”به معنای نجات از هر نوع بدبختی و شقاء است که در مورد آیه با در نظر گرفتن مطالب قبلی، یعنی مساله تزکیه و تعلیم، و مطالب بعدی، یعنی توبیخ و عتاب شدید، منظور همان زکات و علم خواهد بود،چون وقتی انسان زیاد به یاد خدا باشد، این یاد خدا در نفس آدمی رسوخ می کند، و در ذهن نقش می بندد، و عوامل غفلت را از دل ریشه کن ساخته، باعث تقوای دینی می شود که خودمظنه فلاح است، همچنان که فرموده: “و اتقوا الله لعلکم تفلحون” ^(۴).

“و اذا راوا تجاره او لهوا انفضوا الیها و ترکوک قائما…”

کلمه”انفضاض”که مصدر”انفضوا”است – به طوری که راغب ^(۵) گفته – به معنای شکسته شدن چیزی، و متلاشی شدن اجزای آن است، و در مورد آیه استعاره شده برای متفرق شدن مردم از محل نماز ^(۶).

(ع)و از طرق اهل سنت ^(۸) متفقند در اینکه معنای اینکه فرمود: “بگو آنچه نزد خدا است بهتر از لهو و تجارت است…” کاروانی از تجار وارد مدینه شد، و آن روز روز جمعه بود، و مردم در نماز جمعه شرکت کرده بودند.رسول خدا(ص)مشغول خطبه نماز بود.کاروانیان به منظور اعلام آمدن خود، طبل و دائره کوبیدند، مردم داخل مسجد، نماز و رسول خدا(ص)

را رها نموده، به طرف کاروانیان متفرق شدند.این آیه شریفه بدین مناسبت نازل شد. وبنا بر این منظور از”لهو”همان استعمال طبل و دائره و سایر آلات طرب به منظور جمع شدن مردم است.و ضمیر در”الیها”به تجارت برمی گردد، چون مقصود اصلی مردم از متفرق شدن همان رسیدن به تجارت بود، و طبل و دائره وسیله ای برای تجارت بوده، نه مقصود اصلی.

بعضی از مفسرین ^(۹) گفته اند: ضمیر”الیها”به کلمه”احدهما – یکی از لهو یاتجارت”که در تقدیر است برمی گردد، گویا فرموده: “انفضوا الی اللهو”، و”انفضوا الی التجاره”یعنی: یا به طرف سر و صدای طبل متفرق شدند، و یا به طرف تجارت، چون هر یک از این دو عامل سبب جداگانه ای بود، برای متفرق شدن مردم.و به همین جهت در آیه شریفه با آوردن کلمه”او”بین آن دو تردید انداخت، و نفرمود”تجاره و لهوا”، و ضمیر مذکور هم صلاحیت برای برگشتن به هر دو عامل را دارد.خواهی گفت: باید ضمیر با مرجعش از نظرمذکر و مؤنث بودن مطابق باشد، و کلمه”لهو”مذکر، و ضمیر”الیها”مؤنث است.جواب می گوییم: بله، قاعده همین است، لیکن کلمه”لهو”چون در اصل مصدر است، لذا هم می شود ضمیر مذکر به آن برگردانید و هم مؤنث.

و باز به همین جهت است که”ما عند الله”را بهتر از هر دو دانسته، و فرموده: ” خیرمن اللهو و من التجاره”و آن دو را جدا جدا ذکر کرد، و نفرموده: “خیر من اللهو و التجاره”.

“قل ما عند الله خیر من اللهو و من التجاره و الله خیر الرازقین” – در این قسمت از آیه به رسول خدا(ص)امر می کند که مردم را به خطایی که مرتکب شدندمتنبه کند، و بفهماند که کارشان چقدر زشت بوده.و مراد از جمله”ما عند الله”ثوابی است که خدای تعالی در برابر شنیدن خطبه و موعظه در نماز جمعه عطاء می فرماید.

و معنای جمله این است که: به ایشان بگو آنچه نزد خدا است از لهو و تجارت بهتراست، برای اینکه ثواب خدای تعالی خیر حقیقی و دائمی، و بدون انقطاع است، و اما آنچه در لهو و تجارت است اگر خیر باشد خیری خیالی و غیر دائمی و باطل است. و علاوه بر این،چه بسا خشم خدا را در پی داشته باشد، همچنان که لهو همیشه خشم خدای تعالی را در پی دارد.

بعضی از مفسرین گفته اند: کلمه”خیر”که در آیه استعمال شده معنای افعل التفضیل را ندارد(یعنی کلمه”خیر”به معنای”بهتر”نیست بلکه به معنای”خوب”است)،همچنان که در آیه”ء ارباب متفرقون خیر ام الله الواحد القه