خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل اسماء و صفات خدا در قرآن

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اسماء و صفات خدا در قرآن :

(

حرف غ و فاء

)

۸۶ –

غافر الذنب

این اسم در قرآن یک بار آمده، و همراه با اسم های دیگر وصف خدا قرار گرفته است، چنان که می فرماید

:

تنزیل الکتاب من الله العزیز العلیم غافر الذنب و قابل التوب شدید العقاب ذی الطول لا اله الا هو الیه المصیر(غافر، ۲

– ۳)

ترجمه: کتاب نازل شده از جانب خدای نیرومند و دانا، آمرزنده گناه، پذیرنده توبه، سخت عقوبت، صاحب مکنت، خدائی

جز او نیست، بازگشت به سوی خدا است

.

«

غافر» به صورت جمع همراه باکلمه «خیر» یک بار در قرآن آمده است آن هم وصف خدا قرار گرفته است چنان که

می فرماید

:

فاغفر لنا وارحمنا و انت خیر الغافرین(اعراف، ۱۵۵

).

ما را ببخش و بر ما رحم کن تو بهترین آمرزندگانی

.

از ماده «غفر» که به معنی ستر است، سه اسم برای خدا در قرآن مشتق شده است

:

۱ –

غافر; «غافرالذنب » (غافر،۳): بخشنده گناه

.

۲ –

غفور; «ربک الغفور ذوالرحمه…»(کهف، ۵۸): پروردگار تو بخشنده و صاحب رحمت است

.

۳ –

غفار; «و انی لغفار لمن تاب…»(طه، ۸۲): ومن کسی را که توبه کند، می آمرزم

.

و شگفت این است که برای انسان گنهکار سه اسم معادل اسم غفار، از ماده ظلم یا معادل آن به کار رفته است

.

۱ –

ظالم; «فمنهم ظالم لنفسه »(فاطر، ۳۲: برخی از آنها بر خویش ستمگرند

.

۲ –

ظلوم;«…انه کان ظلوما جهولا»(احزاب، ۷۲): او ستم پیشه و نادان است

.

۳ –

ظلام;«قل یا عبادی الذین اسرفوا علی انفسهم لا تقنطوا من رحمه الله…»(زمر، ۵۳): ای بندگان من که در حق من

اسراف کرده اید، از رحمت خدا مایوس نباشید

.

و اسراف بر نفس در حقیقت عبارت دیگری از «ظلام » است

.

با توجه به سه اسمی که خدا در قرآن وانسان نیز دارد می توان چنین گفت: خدا می خواهد برساند که بنده من تو در اثر

گناه سه اسم داری، و من هم که از آن جهت که مبدا رحمت و مغفرت هستم، سه اسم دارم

:

اگر تو ظالمی من غافرم

.

اگر تو ظلومی من غفورم

.

واگر تو ظلامی من غفارم

. ^(۱)

در گذشته در معنای «غفر» سخن گفتیم و یادآور شدیم که معنای لغوی آن ستر و پوشاندن است. توگوئی خدا گناهان

بنده را می پوشاند. واگر هم به کلاه خود «مغفر» می گویند، چون سر را پوشانده از آسیب حفظ می کند

.

و تفاوت «غفور» با «عفو» به هنگام بحث از اسم «عفو» بیان گردید

.

۸۷ –

الغالب

لفظ «غالب » سه بار در قرآن آمده و در یک مورد وصف خدا قرار گرفته است. چنان که می فرماید

:

و کذلک مکنا لیوسف فی الارض و لنعلمه من تاویل الاحادیث والله غالب علی امره و لکن اکثر الناس لا یعلمون(یوسف، ۲۱

) .

این چنین یوسف را متمکن ساختیم تا تعبیر خواب را به او بیاموزیم، خداوند بر کار خویش چیره است ولی اکثر مردم

نمی دانند

.

مقصود از جمله «والله غالب علی امره » چیست؟ در این جمله دو احتمال وجود دارد: یکی این که ضمیر در کلمه «امره » به

یوسف برگردد. دیگری این که به خدا برگردد

.

بنابر احتمال نخست مقصود این است که خدا در امور مربوط به یوسف توانا است، او را حفظ می کند، روزی می دهد و از

قعر چاه به نهایت قدرت می رساند و زعامت یوسف به این شکل جلوه گاه اسم «غالب بودن » است

.

و بنابر احتمال دوم مقصود این است که خدا در امور مربوط به خویش توانا است. جهان را می آفریند و آن را تدبیر می کند،

و مغلوب کسی نمی شود و آنجا که اراده کند، احدی را یارای تمرد و تکبر نیست. در آیه دیگر می فرماید

:

…

ان الله بالغ امره…(طلاق، ۳). خدا مشیت و تدبیر خود را به پایان می رساند

.

سر انجام خدا موجود قاهری است که قدرتی بالاتر از آن نیست، و مشیت او نافذ و پایدار است

.

۸۸ –

الغفار

اسم غفار در قرآن به صورت معرفه و نکره پنج بار آمده است چنان که می فرماید

:

و انی لغفار لمن تاب و آمن و عمل صالحا ثم اهتدی(طه، ۸۲

).

من آمرزنده کسی هستم که توبه کند و ایمان بیاورد و عمل صالح انجام دهد

.

و نیز می فرماید

:

فقلت استغفروا ربکم انه کان غفارا(نوح، ۱۰

).

نوح می گوید به قوم خود گفتم از پروردگارتان طلب آمرزش کنید، او آمرزنده گناهان است

.

ودر سه مورد دیگر این اسم همراه با اسم «عزیز» آمده است چنان که می فرماید

:

رب السموات والارض و ما بینهما العزیز الغفار(ص، ۶۶

).

پروردگار آسمانها و زمین و آنچه که در میان آنها قرار دارد که توانا و آمرزنده است

.

و نیز می فرماید

:

کل یجری لاجل مسمی الا هو العزیز الغفار(زمر، ۵

).

هر یک از این اجرام سماوی تا زمان معینی در حرکتند، آگاه باش که او قدرتمند و بخشنده است

.

و در جای دیگر می فرماید

:

و انا ادعوکم الی العزیز الغفار(غافر، ۶۲

).

من شما را به سوی خدای توانا و آمرزنده دعوت می کنم

.

شاید علت این که غفار همراه عزیز آمده است، این است که بخشایندگی او به خاطر عجز و ناتوانی نیست، بلکه او در عین

قدرت می بخشد و این خود کمال است

.

نمایش این اسم در زندگی بشر این است که در مواردی که مصلحت ایجاب می کند در عین قدرت از تقصیر دیگران

درگذریم، و در برخی از روایات آمده است از صفات کمال گذشت در عین قدرت است

.

۸۹ –

الغنی

اسم «غنی » در قرآن به صورت مرفوع و منصوب بیست بار آمده و در هیجده مورد وصف خدا قرار گرفته است و با

اسم هائی مانند «حمید، حلیم، کریم » همراه می باشد چنان که می فرماید

:

۱ –

واعلموا ان الله غنی حمید(بقره، ۲۶۷): بدانید که خدا بی نیاز و ستوده است

.

۲ –

قول معروف و مغفره خیر من صدقه یتبعها اذی والله غنی حلیم(بقره، ۲۶۳

):

زبان خوش و گذشت، بهتر از صدقه ای است که آزادی به دنبال داشته باشد خداوند بی نیاز و بردبار است

.

۳ –

و من کفر فان ربی غنی کریم(نمل، ۴۰

):

هرکس کفر ورزد، (شکر نعمت را به جای نیاورد) پروردگار من بی نیاز و بزرگوار در احسان است

.

اما معنی لغوی «کریم »; ابن فارس می گوید: دو معنی اصلی دارد: یکی از کفایت و بی نیازی و دیگری حاکی از نوعی صدا

است

.

راغب می گوید: غنا اقسامی دارد

:

۱ –

بی نیازی مطلق و این مخصوص خدا است، چنان که می فرماید: ان الله لهو الغنی الحمید

.

۲ –

بی نیازی نسبی چنان که می فرماید: و وجدک عائلا فاغنی تو را فقیر یافت بی نیاز کرد

.

ولی بهتر است بگوئیم «غنا» یک معنا بیش ندارد و این تفاوت مربوط به مصداق است برخی از مصادیق آن به خاطر وجوب

وجود، بی نیازی مطلق است، ولی غیر آن به خاطر امکان، فقیر مطلق بوده و احیانا در سایه ارتباط با مبدا بی نیاز، غنا و

بی نیازی عرضی و نسبی پیدا می کند

.

این مطلب در همه صفات خدا جاری است، مثلا خدا جمیل و زیبا است، و آفرینش نیز سهمی از جمال دارد، ولی در این