خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل عرفان و تصوف اسلامی در یک نگاه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل عرفان و تصوف اسلامی در یک نگاه :

عرفان اسلامی تا چه حد اصالت و ارزش دارد؟در حقیقت عرفان اسلامی کمال عملی خویش را در تصوف یافت.با اینهمه، تصوف که از زهد وپشمینه پوشی شروع شد بسبب پیوند با دعوی و ریای بعضی صوفیه که تن زدن از فرمان شریعت و دم زدن از اتحاد و حلول غالبا با آن همراه بود،نزد فقها و متشرعه منفور شد.اصحاب صفه-فقراء قدیم صحابه-باآنکه بهر حال لفظ صوفی با نام آنها ارتباط ندارد ظاهرا از خیلی قدیم زهدیا فقرشان سرمشق بعضی زهاد مسلمین شد.ابوذر غفاری یک نوع سوسیالیست اسلامی،سلمان فارسی یک درون گرای اهل فقر،مالک دیناریک راهب عرب،حسن بصری یک واعظ پارسا و رابعه عدویه یک زن دلسوخته از محبت الهی از قدیمترین کسانی بودند که راه صوفیه را با قدمهای نخستین کوبیدند. بعدها،با ابراهیم ادهم تاثیر بودائی وارد تصوف شد،با ذوالنون تاثیر مسیحی و نو افلاطونی.حارث محاسبی محاسبه نفس رامدار کار خویش کرد و با یزید دم از حلول یا اتحاد زد.وقتی نوبت به حلاج رسید تصوف مبلغی از حدود شریعت خارج شده بود و محافظه کاری امثال جنید هم نتوانست باز حیثیت آن را اعاده کند.چنانکه مساعی امام قشیری،ابو نصر سراج، غزالی و شیخ شهاب الدین سهروردی اگر چه آن را با شریعت تا حدی دوباره سازش داد لیکن مخالفت فقها و متشرعه را از بین نبرد.محیی الدین بن عربی و صدر الدین قونوی تصوف را از مسیرعملی خویش وارد قلمرو مباحث نظری کردند-و با آثار آنها تصوف اسلامی نوعی متافیزیک اشراقی شد.ابن فارض،عطار،مولوی و شیخ شبستری شعر راجلوه گاه این فلسفه تازه کردند و مخصوصا در کلام مولوی بود که تصوف اسلامی به اوج بیان رسید.ابن سبعین به آن تمایلات فلسفی داد، وعبد الکریم جیلی تمایلات گنوسی.وجود خانقاه ها و سلسله های فقر واخوت صوفیه هم تصوف را در بین عامه رواج داد و هم از ارتباط با عیاران و پهلوانان،اهل فتوت را از آن بوجود آورد-و طریقه جوانمردی را.

طریقه صوفیه مبتنی بود بر فقر و عزلت.نزد آنها توبه و زهد مدخلی بشمار آمد برای تصفیه باطن که آنرا منشا معرفت واقعی می شمردندذکر،خاصه ذکر خفی،وسیله یی بود برای اتصال دائم به حق،و غفلت از آن اگر از بی خودی ناشی نبود نشانه حرمان محسوب می شد و حجاب.

مراقبت ذکر،خاصه در خلوت خانقاه،رهروی را که تحت رهبری یک شیخ-پیر مرشد-به این طریقت وارد می شد در مقامات سلوک رهنمون می گشت و عروض «احوال »و تکرار و استمرار آنها وی را درین «مقامات »ترقی می داد تا جائی که وجود وی از تاب تجلی حق-تجلی ذات وصفات-مثل طور سینا که در جلوه خداوند فرو می ریخت،فانی می شد.

فنای اوصاف-اوصاف بشری-نقطه اتصال به حق بود و وصول به بقاء که در واقع هدف یگانه هر عرفان انسانی است.طی کردن این مراحل و مقامات نزد صوفیه حاجت به درس فقه یا بحث کلام نداشت.دفتر صوفی سواد وحرف را بر نمی تافت و وی می خواست در معرفت بی آنکه به وسوسه قیل وقال اهل مدرسه افتاده باشد به جائی رسد که فی المثل ابو سعید میهنه اش در قیاس با شیخ الرئیس بتواند آنچه را شیخ می داند وی ببیند-حکایتی که در باب ملاقات شیخ الرئیس و ابو سعید نقل کرده اند حاکی است ازین دعوی یا آرزوی آن.نزد صوفی قلبی که با توبه و ذکر تصفیه یافته باشد،در حکم آن دیوار افسانه یی است که می گویند چینیها آن را صیقل دادندتا بمدد روشنی و درخشندگی خویش تمام نقوش زیبایی را که رومیها بردیوار مقابل طرح کرده بودند تصویر کنند.درینصورت همان معرفت را که حکیم از راه تفکر و استدلال بدست می آورد صوفی می کوشید تا از طریق عزلت و زهد و مراقبت حاصل کند.همین بی اعتنایی به علم و استدلال نیزاز مواردی بود که صوفی را نزد فقها و متکلمین مستحق طعن می داشت.

نزاع بین صوفیه و متشرعه مکرر منجر به رد و طرد و حتی قتل صوفیه گشت و امثال حلاج و عین القضاه درین منازعات قربانی شدند.صوفی عقل فلسفی را تحقیر می کند و او را چون می خواهد وجود بی حقیقت «غیر»و«ماسوی »را دلیل و راهنمای وصول به اثبات وجود حق،که وجودی غیر از آن نیست قرار دهد گمراه می یابد و سرگشته. بدینگونه «طریقت »صوفی که از«شریعت »آغاز می شود جز در«حقیقت »مجال درنگ نمی یابداما درین سیرنه در منزل متشرعه توقف می کند نه در منزلگاه فلاسفه.

معرفت واقعی نزد صوفی از حق شروع می شود و هم به او ختم می شودچنانکه وجود وی هم که در سیر و سلوک خویش از حق آغاز می کندهم به حق بازگردد.

باری عرفان اسلامی با وجود عناصر غیر اسلامی که دارد همچنان اسلامی است،نه زهد و فقر آن رنگ رهبانیت نصارا دارد نه فنای آن بانیروانای هندوان که بعضی بخطا آنرا اصل نظریه فنا شمرده اند،هیچ مناسبت دارد.اگر از فیض و اشراق و کشف و شهود هم صحبت می کند آن را ازقرآن و خبر نیز بیگانه نمی یابد و بهر حال صوفی در قرآن و سنت برای طرزفکر و کار خویش تکیه گاه بسیار می تواند یافت و خطاست که بخواهندمنشا تصوف را خارج از قلمرو شریعت اسلامی و تنها در آیین مسیح، مانویث،مذاهب هندوان یا حکمت نو افلاطونی بجویند.

بعلاوه،آیا تصوف اسلامی که خود از عرفان مسیحی و هندی واز حکمت نو افلاطونی تاثیر پذیرفته است در دنیای مجاور خویش بی