خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل چشم اندازی نوین به دنیای جبران خلیل جبران (قسمت سوم)

دفع دخل مقدر
سومین بخش از سلسله مقالات “چشم اندازی نوین به دنیای جبران خلیل جبران” به نقد و بررسی پاره ای از دیدگاههای ناموزون این ادیب لبنانی اختصاص دارد.
گرچه این مقاله در پس بیان نقطه نظرهای بیشتر از این نویسنده جدال برانگیز می باشد اما از آنجا که گمان می رود شاید امر بر برخی از خوانندگان محترم مشتبه شده; تصور نمایند که نگارنده در مقام دفاع از همه آرا و افکار جبرانی برخاسته و درصدد است تا وی را به عنوان صاحب نظری بی مثیل و شایسته تمثیل یا مصون از هر اشتباه و گناه به جامعه ادب دوستان معرفی نماید، بر آن شدیم با نقدی گذرا و با برپایی ترازوی عقل و شرع ، همه قیل و قالهای مقدر را دفع کرده ، اندیشه های این ادیب مهجری را نیز محک زنیم.
بدیهی است که هدف از ارائه چنین مقالاتی، رسیدن به قضاوتی عدالت جویانه و به دور از تعصبهای بی اساس و جاهل مآبانه می باشد.
از آغاز قرن نوزدهم میلادی، جامعه جهانی شاهد قیامی اصلاح طلبانه در جهت ایجاد تحولی همه جانبه در شرق عربی بوده است. رهبران این نهضت دریافته اند که باید به زن به عنوان عامل سازنده اجتماع نگریست و باید در عرصه تعلیم و تربیت، وی را محور امور قرار داده حقایق و معرفت را به او آموخت تا آن را به نسلها انتقال دهد و باید وی را آماده و پذیرای مسئولیت اجتماعی اش نمود.
واقع گرایان دیده اند که این عنصر در جامعه، بسیار نقش آفرین، و ستم به او ستم به بشریت است.
رمانتیستها نیز او را نماد مهر ورزی دانسته، پناه بردن به او را چاره دردها می دانند که با رنگ محبت ، همه چیز زیبا به نظر می رسد.
در دورانی که امانیسم ^(۱) در تدارک نهضت فمنیسم ^(۲) بود رهبران دینی – سیاسی جامعه عرب ، شعار برابری فکری زن و مرد را مطرح می کنند.
سید جمال الدین اسد آبادی (۱۸۳۹-۱۸۹۷م) سکاندار نهضت شرق می گوید که زن و مرد هر دو از رشد عقلی یکسان برخوردارند اما عواملی دست اندرکار است تا نگذارد زن به اندازه مرد از نعمت وجود بهره برد. ^(۳) این گفته سید جمال با شعار غربیان در این زمینه همسان نیست. او فراخوانی غربی را با حکمت و درایت بشری همتراز ندانسته می گوید که زن عهده دار امور منزل و تربیت نسل جدید است و این مسؤولیت وی بسیار بالاتر و والاتر از اعمال و وظایف مردان است. ^(۴) شیخ محمد عبده (۱۸۴۹-۱۹۰۵م) شاگرد خلف سید نیز به پیروی از استاد، مساله اصلاح امور زنان و تعلیم و بهبود اوضاع آنها را زیر بنای برنامه های ساختار اجتماعی می شمارد; به این دلیل مادران اولین آموزگار نسل بشری اند و اولین کلنگ بنای خدمت به میهن را آنان بر خاک انسانیت می زنند. ^(۵) ادبا در این زمینه دو دیدگاه دارند: عده ای می کوشند چهره ای نزدیک به واقع از ظاهر او ترسیم کنند که بسیاری از مغازلات بر همین پایه استوار است. اما ادبای متعهد می کوشند با دیدگاه اصلاح گرانه، نقطه نظرهای خود را برای ساختن زن نمونه و بر طرف کردن آلام و رنجهای او بیان دارند. توجه دادن به لطافت روحی، بعد سازندگی و نقش تعیین کننده زن پیام مشترک ادبای واقع گرای معاصر است. مساله آزادی زن نکته قابل توجه چنین اندیشمندانی است.
در همین راستا از دید جبران بیشترین باری که بر دوش زنان جامعه سنگینی می کند، عرف و سنتی است که بر او ناخواسته ها را تحمیل می نماید. ازدواج اجباری، به نظر او سرنوشت قریب به اتفاق همه دختران شرقی است. ^(۶) تاثر و خشم از وجود این معضل او را به سرحد جنون می کشاند و برای چاره جویی از خارستان و شوره زارهای گمراهی سر در آورده که شایان نقد و بررسی است.
پذیرش عرف تحمیلی ازجانب بسیاری از متفکران محکوم می گردد اما چرا تنها اندیشه جبرانی با اعتراض مواجه می شود؟
روح شورشگر جبران، راه حلی خلاف عقل و فطرت را پیش پای زنان می نهد. او زنان را به سرپیچی از دستور پدر و مادر ترغیب نمی کند بلکه آنها را در منزل شوهر و در پس پذیرش مسؤولیت همسری، به قیام و پشت پا زدن به قانون الهی و بشری فرا می خواند.
با یک نگاه اجمالی به کتاب “الاجنحه المتکسره” در می یابیم که جبران، این اولین ثمره ادبی خود را با آمیزه ای از مکتب رمانتیسم و بینش خاص خود پدید آورده است. گوینده داستان که در حقیقت خود نویسنده است، روند رنج کشیدن و دم بر نیاوردن را پی می گیرد. سنت اجتماعی به وی مجال رسیدن به محبوب را نمی دهد اما او به جای مقابله، از طرف مقابل انتظار شورشی کور را دارد. او ابتدا