خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل کیسانیه، افسانه یا حقیقت؟!(۱)

مقدمه:

در عالم بشری، حقایق و اوهام، سخت در هم آمیخته اند و حق و باطل به شدت با هم مشتبه شده اند و احیانا به واسطه انگیزه هایی، حق باطل قلمداد شده و چنان که مواردی نه اندک، بر اندام باطل جامه حق پوشانده اند.

در کتب تاریخ ملل و نحل، از مذاهب و نحله هایی سخن به میان آمده و افکار و عقایدی به کسانی نسبت داده اند که امروزه از آنچه در آن کتب و آثار، آمده،اثری نیست.

در بدو نظر گفته می شود که آن مذاهب ونحله ها و فرقه ها، از بین رفته و پیروان آنها به کلی، منقرض گشته اند. این احتمال را شیخ مفیدرحمه الله ابراز کرده است. ^(۱)

ولی با دقت نظر بیشتر و مقایسه جریان های مشابه تاریخی و فرهنگی در پرتو تحلیل منطقی، نظری دقیقتر می توان ارایه داد و آن این که از کجا معلوم که چنان اشخاص و چنان افکار، حقیقتا وجود داشته اند؟ بلکه به احتمال معقول و قابل اثبات، آنها افسانه ای بیش نیستند که بازیگران صحنه های عصری و تشنگان حکومت و پست های سیاسی دینی، چنان چیزها را آفریده و به قصد مخدوش کردن چهره جبهه مخالف خود در پشت پرده های توطئه، مقوله های کذایی را خلق کرده و به خلق الله منسوب داشته اند و بدان وسیله خود را به هدفشان که همانا سلطه و مطامع دنیوی است، گام هایی نزدیکتر دیده اند.

حقیقت آن است که پیکار و جنگ گرم، همواره با نوعی نبرد وجنگ سرد، توام بوده است. جویندگان قدرت وحاکمیت، در کنار میدان های رزم که در آنها نفرات و ساز برگ نظامی و تسلیحاتی، کارساز است جبهه ای دیگر گشوده اند و آن را اصطلاحا جنگ سرد روانی تبلیغاتی و تهاجم فرهنگی می نامیم و هم چنان که سلاح جنگی در اطوار تاریخ متحول بوده، ابزار این تهاجم نیز همواره در تحول و دگرگونی بوده است لیکن ماهیت هر دو در دراز نای تاریخ همان است که بود.

اگر در میدان های کارزار نظامی رزمی، عناصر خدمتکار، جنگجویان و سربازان خشن و دوره دیده و آشنای با انواع سلاحها و کاربرد آنها هستند اما گردانندگان این جبهه، بر عکس چهره های به ظاهر آرام و آراسته ای اند که خود را در پوشش علم و ادب و تاریخ جلوه گر می سازند و ناآشنای با این نوع جریانات شوم و ناروا به این گونه شگردهای نامبارک به سادگی نمی تواند آنان را شناسایی کند.

اینان قلم به مزدانی هستند که با دریافت ثمن بخس در کنار طاغوت قرار گرفته و از رهگذر صلح ریایی و به شیوه بازیگری های ابلیسی جاده دشوار سیاسی نظامی را برای قدرت طلبان، هموار ساخته اند.

آیا کیسانیه به آن شکلی که در کتب تاریخ و ملل و نحل آمده، حقیقتا وجود داشته اند و آیا آن عقاید و افکار کلامی که به اشخاصی نسبت داده شده، واقعیت داشته است؟ و یا همه آنها افسانه ای بیش نیستند که دست پلید سیاست آنها را آفریده است وگرنه در ورای وهم و خیال، دارای حقیقت و واقعیت نیستند!؟

آیا جریان کلامی سیاسی کیسانیه همانند ماجرای رسوای سبائیه است که سالها ناآگاهان را فریفته و کتابها و رساله هایی را از آن سلسله اراجیف پر کرده اند تا این که در قرن حاضر، استادن زبردست تاریخ و ادب و حدیث آستین بالا زده، با تحقیقی عادلانه و درخور تحسین و تمجید اظهار داشتند که نه، ابن السوادیی وجود داشته و نه عبد الله سبا با آن ویژگیها و فضاحت ها، حقیقت تاریخی داشته است بلکه آن، افسانه ای است که دشمنان شیعه دوازده امامی به نفع جریان مخالف، آن را ساخته و پرداخته اند و احیانا اذهان بی خبرانی را قرنها به خود مشغول کرده و ملعنت هایی را در میان امت اسلامی به وجود آورده اند.

استاد طه حسین در کتاب «علی و بنوه » ^(۲) واستاد عسکری در کتاب «عبد الله سبا» ^(۳) در آن زمینه عالمانه ترین سخن را گفته و سالمترین روش تحقیق را در پیش گرفته اند.

به نظر نگارنده، جریان علویان سوریه وجز آن، و ماجرای فاطمیان مصر وامثال آنان که در تاریخ در باره آنان، مطالبی مطرح است وبا واقعیت اهای موجود تطابق ندارد و با آنچه که علمای بزرگ این جمعیت که امروز از آزادی قابل توجهی برخوردارند اظهار می دارند، وفق نمی دهد از همان مقوله است و تحقیق و بررسی علمی بیشتری را می طلبد.

به صراحت باید گفت: علی اللهی بودن علویان و یا باطنی گری فاطمیان به آن شکل که مطرح است، چندان مسئله روشنی نیست; زیرا رقابت تند و تیز عباسیان با فاطمیان مصر وتلاش شبانه روزی زمامداران و خلیفگان عباسی در از میان بردن فاطمیان که در شمال آفریقا ومصر حاکمیت نیرومندی داشته اند از نقطه نظرهایی است که هیچ پژوهشگری از آن نباید غفلت داشته باشد. تنظیم طوماری علیه فاطمیان و به قصد خدشه وارد کردن به نسب ایشان و امضای آن توسط بسیاری ازمعاریف زمان وتحت فشارحکومت عباسیان در بغداد و امتناع سید شریف رضی از امضای آن ازمسلمات تاریخ است. ^(۴) وبا خواندن آن ماجرای تاریخی به حقایق پشت پرده می توان پی برد.

این نص تاریخی را نادیده نتوان گرفت که سید شریف رضی، حکومت فاطمیان را خوش داشت و اقامت در بغداد و در زیر سلطه عباسیان بغداد را ذلت می انگاشت.

ما مقامی علی الهوان و عندی

مقول صارم و انف حمی

البس الذل فی دیار الاعادی

و بمصر الخلیفه العلوی

چرا تن به ذلت و خواری دهم؟ که من شمشیری آخته و شرف و فضیلت غیر قابل انکار دارم. من همانند آن پرنده بلند پروازم که از دسترس تجاوزگران حرمت شکن، بدورم. انسانی با آن شمشیر آهیخته، چه عذری دارد اگر از جستجوی مجد و شرف بیشتر، باز نشیند؟! آن کس که پدر او و پدر من سرور او سرور من، یکی است آنگاه که بیگانگان قصد ظلم و ستم، کنند. رگ و پی من به رگ و پی او پیچیده است و آن رگ و پی محمد وعلی صلی الله علیهما و آلهما است. من اگر در دیار دوست و زیر سایه حکومت ایشان، ذلیل هم باشم، عزیز و برخوردار هستم و در آنجا در عین تشنگی، سیرابم. ^(۵)

با این وجود، آیا می توان باور داشت سید شریف رضی با آن سلامت فکر وعلو اندیشه تمایل به خلفایی داشته باشد که تفکرات خاص باطنی گری دارند و آیا می توان اذعان کرد که حکیم ناصر خسرو با آن کیاست و فطانت و با آن تعالی اندیشه که در آثارش هویدا می باشد از آن چنان جریانات، پیروی می کرده است؟!

حقیقت آن است که عباسیان تشنه قدرت همانند همپالگی های خود در طول تاریخ برای رسیدن به مقاصد شوم سیاسی و سلطانی، از هیچ عملی، فروگذار نمی کردند چنان که در همین زمینه، علاوه بر دست به کار شدن در ایجاد تردید در نسب فاطمیان در نسبت های ناروای دیگر، غوغا راه انداخته و صفحات تاریخ را جدا تیره و تار کردند.

ما در این مقال راجع به کیسانیه سخن خواهیم گفت و در طرح اصل مطلب از کتاب و ابتکار نویسنده و پژوهشگر ارجمند عبدالواحد انصاری بهره خواهیم گرفت و گزارش گونه ای از کتاب ایشان، ارائه خواهیم داد و در صورت امکان به منابع دست اول استناد کرده و در این راستا مواردی از آن کتاب را اصلاح کرده ایم.

کیسان کیست؟

در باره شناخت شخصی و شخصیتی کیسان به اختلاف نظر شدید برمی خوریم و با تفحص منابع تاریخی وکلامی به چند قول دست می یابیم.

۱. کیسان لقب خود مختار بن ابی عبیده ثقفی است و از اول این نام را داشته است و گفته اند آن هنگامی که پدر او نوزاد خانواده را حضور علی امیر مؤمنان علیه السلام آورد و آن حضرت دست مهر و محبت بر سر او کشیده و فرمود: «کیس، کیس » زیرک است، با هوش است و از همین زمان او کیسان لقب گرفت.

و برخی هم گفته اند: محمد بن حنفیه، این لقب کیسان را به مختار داد آنگاه که او را برای گرفتن خون امام حسین به عراق اعزام کرد و هوشیاری و فراست لازم را در او دید. ^(۶)

۲. کیسان، غلام امیر المؤمنان علی علیه السلام بوده و همو مؤسس کیسانیه می باشد. ^(۷)

۳. کیسان غلام و خدمتکار محمد بن حنفیه بوده است.

۴. کیسان، شاگر محمد بن حنفیه بوده و یا شاگرد هر دو امیر مؤمنان علی و پسرش محمد بن حنفیه و او از آن پدر و فرزند علم تاویل و باطن و دانش اسرار آفاق و انفس آموخته است.

۵. پاسدار و به اصطلاح آجودان مختار، شخصی بوده به نام ابوعمره کیسان، و مختار این عنوان را از پاسدارخود گرفته و لقب خویش کرده است. ^(۸)

۶. کیسان، مردی از اهالی کوفه بوده و کشندگان امام حسین علیه السلام را به مختار می شناسانده است. او مردی دلیر و نسبت به انتقام خون امام سید الشهداء علیه السلام، بسیار حساس و فعال بوده است. ^(۹)

۷. کیسان، مردی از پیرامونیان مختار بوده نه غلام و نه شاگرد او، بلکه به عنوان امین و مستشار در دستگاه مختار حضور داشته است و مختار در تمام کارها و تصمیم گیری ها، نظر و رای او را جویا می شده است. ^(۱۰)

چنان که ملاحظه می کنید درباره شخص و شخصیت کیسان، نقلها مختلف و متفاوت است که اگر برخی با بعض دیگر قابل جمع باشد جمع با بعض دیگر ناممکن است و همین نشانگر آن است که او همانند عبدالله سبا، شخصیتی موهوم، خیالی و افسانه ای است ^(۱۱) و شایدخداوند، همچون آدمی نیافریده است و او فقط در ذهن وخیال جعالان و تحریفگران تاریخ آفریده شده است و بس.

کیسانیه کیستند؟

ملل و نحل نویسان مذهب کیسانیه را از ملل اسلامی و از فرقه های شیعه برشمرده اند که به امامت محمد بن حنفیه عقیده مند بوده اند و بعدا تا پانزده فرقه انشعاب پیدا کرده اند چنان که محققان در علم کلام که درباره کیسانیه، سخن گفته اند رجال کیسانی را متجاوز از دوازده تن ندانسته اند که مختار، فقط یکی از آنان است.

شایان ذکر است همه کسانی که درباره این کیش و مذهب و رجال آن سخن گفته اند مانند نوبختی که نخست نویسنده و صاحب اثر در موضوع ملل و نحل و از بزرگان علمای شیعه است، و مثل شیخ مفید ^(۱۲) که از استوانه های عالم اسلام و باز ماندگان علم کلام می باشد و دیگر نویسندگان و محققان، هیچ کدام، سندی برای گفتار خود ذکر نکرده اند و همگی اعتراف دارند: درباره قومی سخن می گویند که انقراض یافته اند و احدی از ایشان باقی نمانده است.

در حالی که همه آنان نیک می دانستند که چگونه دروغ و دروغپردازی وجعل و تحریف به تاریخ وحدیث راه یافته است و حتی در عصر خود رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم حدیث های کذب به او منسوب داشتند با این وجود چگونه این همه روایت های بی سند ویا فاقد سلسله راوی معتبر، بدون توجه و دقت، در کتب آورده شده و حتی تکرار گردیده است. منصفانه اقرار باید کرد که شیخ مفید رضوان الله تعالی علیه پس از اشاره به اسم کیسان با سخنی کوتاه، به حقیقت امر اشاره ای عالمانه کرده است او می نویسد:

«هذه الحکایات فی معنی اسمه عن الکیسانیه خاصه فاما نحن فلا نعرف…»: این ها حکایت هایی در معنای نام او در باره کیسانیه است فقط و ما نمی شناسیم جز این که او به این نام نامیده شده اما حقیقت معنای آن چیست نمی دانیم.

و در جای دیگر می نویسد: با این وجود چیزی از کیسانیه باقی نمانده است و آنها همگی منقرض شده اند و در زمان ما احدی از ایشان شناخته نیست جز آنچه حکایت می شود و صحت آن معلوم نیست. ^(۱۳)

پس، فرقه کیسانیه را مانند فرقه سبائیه باید تلقی کرد با این فرق که کیسانیه در ادوار مختلف آن و در فرقه های گوناگونش به آن شکل که در کتب تاریخ و ملل و نحل آمده است از مردمانی سخن به میان آورده و از اهدافی حکایت می کند که در دراز مدت برای شیعه دوازده امامی آثار مخرب و زیانباری، همراه دارد.

ما به اختصار به سه دور از این سناریوی نه چندان ناشیانه، اشاره می کنیم وبعدا به تفصیل قهرمانان اصلی و بازی گران جنبی این نمایشنامه سیاسی کلامی، را شناسانده و اهداف سیاست بازان حرفه ای را روشن و مشت آنان را باز می کنیم.

دور نخست

در دور نخست ماجرای کیسانیه، بازیگران اصلی نمایش نامه، امویان،زبیریان و هواداران آنها هستند و هدفشان از آن سناریو، از میان برداشتن و به بن بست رساندن قیام مختار بن ابی عبیده ثقفی بوده است. آنان می خواستند شیعه را دچار تفرقه کنند و محبان اهل بیت را که طالب و خواستار بازگشت خلافت به آل بیت پیغمبر بودند، پراکنده سازند. این نمایش و صحنه سازی با قیام مختار آغاز گردید. دو گروه اموی و زبیری و پیروان و هواداران آنها، از نهضت مختار ناخرسند و اراحت بودند; زیرا امویان می دیدند که مختار ثقفی دست پروردگان و جیره خواران آنان را در کوفه از دم تیغ می گذراند و بویژه کشندگان حسین بن علی علیمها السلام را که تحکیم کنندگان حکومت امویان مروانی بودند، از پا در می آورد.

و اما زبیریان!آنان نیز از قیام مختار دلخون بودند که پیشتر مردم کوفه با عبد الله زبیر بیعت کرده بودند ولی مختار عامل او را از کوفه بیرون کرده و دعوتش را بر اساس رضای آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم مطرح ساخت.پس شعار مختار مبنی بر رضای آل محمد و بازگشت خلافت به آل بیت، تنها شعاری بود که هر دو گروه اموی و زبیری را می آزرد و با وجود تضاد در این دو جریان نسبت به هم، مبارزه و محاربه با شعار مختار نقطه مشترک این دو گروه صرفا سیاسی شد آنان به اشتراک با نهضت مختار درافتادند.

در این دور از بازی کیسانی گری، افتراهاو دروغهای وسیعی به مختار ثقفی زده شد: او به امامت محمد حنفیه معتقد است; خود را نماینده او در کوفه می شناساند و از سوی او مامور قتل و قلع و قمع قاتلان حسین شهید علیه السلام می باشد; مختار مدعی است که بر او وحی نازل می شود; او قایل به رجعت و بداء است و از تخت علی بن ابی طالب علیه السلام چیزی مانند تابوت بنی اسرائیل پرداخته که پیشاپیش لشکر حمل می شود. و گفتند: مختار در حقیقت، نمی خواهد انتقام خون امام حسین علیه السلام را بگیرد بلکه هدفش تقرب به شیعه می باشد. و او به حب آخرت تظاهر می کند و در دل و باطن خویش، به دنبال دنیاست!!!

امویان و زبیریان با این تهاجم ناجوانمردانه و با آن دورغپردازی های وقیحانه بذر شک و تردید در دلها افشادند و جماعت از پ