خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل زندگی در پرتو اخلاق

ایمان و ثبات شخصیت

مساله مهم و بسیار سازنده، رابطه ی ایمان با ابعاد زندگی انسان و «شخصیت » او است. اگر، ایمان را فضای «گرایش به مطلق و غایت » بدانیم، دیگر امیال و گرایشهای انسان، تحت کنترل و احاطه آن، قرار می گیرند. میل «گرایش به مطلق » به دیگر امیال و گرایشها، عمق، جهت و وحدت می بخشد و مجموعا به «شخصیت » او تعین می دهد.

یک زندگی شخصی که این خصوصیات و کیفیتها را دارد، یک مجموعه ی منسجم می باشد، این انسجام و ثبات شخصیت تنها در پرتو «ایمان » پدید می آید.

باید، صریحا به این نکته اشاره شود که چنین ادعایی، بسیار مبهم و گیج کننده خواهد بود. اگر مفهوم ایمان، شفاف و روشن نباشد و یک مفهوم انحرافی و تحریف شده از آن، در نظر داشته باشیم; به عبارت دیگر: چیزی را ادعا کنیم که چندان شاهد گویایی بر اثبات آن، در دست نداریم; آری، این ادعا، ادعایی روشن و قابل اثبات است. «گرایش به مطلق » به همه ی جوانب واقعیت و به همه ی ابعاد شخصیت انسان، ارتباط دارد و به تمامی وجود انسان نفوذ داشته و ثبات می بخشد.

میل به مطلق و «غایت گرایی » یک موضوع در کنار دیگر موضوعات است، ولی اساس و پایه دیگر امیال و گرایشهاست. چون «میل به مطلق » پایه ی همه چیز است، در نتیجه نقطه ارتکاز و ثبات دهنده ی شخصیت انسانی است. وجود و هستی آن، یک هستی بی معنی و پوچ است.

دستیابی به چنین فضا و قلمروی قابل دسترسی است اما نه در حد کامل و تمام. به علت این که اگر انسان از داشتن یک نقطه ی ارتکاز، خالی باشد، موجود بودن و هستی خود را از دست می دهد. به این علت، اصلا قابل تصور و پذیرش نیست که انسانی باشد بدون «میل به مطلق » یا بدون «ایمان » .

نقطه ی ارتکاز در هستی انسان

این نقطه ی مرکزی [نقطه ی ارتکاز] همه ی عناصر شخصیت انسان را وحدت و انسجام می بخشد و همه ی عناصر جسمی، روحی، خود آگاه، یا ناخود آگاه او یک نوع وحدت و انسجام به وجود می آورد.

در عملکرد ایمان، اعصاب جسم آدمی، تلاش و کوشش جان انسان و اعمال و فعالیت روح آدمی، سهیم هستند. اما جسم، جان و روح، سه بخش مجزا و منفک از وجود آدمی نیستند، بلکه آنها ابعاد هستی آدم اند و همواره در همدیگر عجین و ممزوج و ترکیب یافته اند.

انسان، وحدتی دارد، اما این وحدت، یک وحدت روحی است نه این که اجزا و عناصر جداگانه داشته باشد. در نتیجه، ایمان، یک ماده و عنصر جدا و منفک از مغز و دماغ آدمی نیست و نه بخشی از روح آدمی است که در مقایسه با مغز و جسم قابل طرح و بررسی باشد، (چنانچه درباره حیوانات چنین است) بلکه دایره ی تمرکز جنبش و پویایی همه شخصیت انسانی است که هستی آدمی را به سمت «غایه الغایات » جهت می دهد.

ایمان یک عشق است

میل به «مطلق و غایت » یک میل شوق و عشق است، یک اشتیاق با محدود و بی انتها. طبیعی است که شوق و عشق بدون یک پایه ی جسمانی، تبلور و تجلی نمی یابد. حتی، یک شوق و عشق و اشتیاق روحی باشد، چنین اشتیاق هم در ترکیب جسم و روح نمودار می شود.

در عملکرد ایمان خالص و اصیل، بدن نیز سهیم می باشد; زیرا ایمان خالص یک عمل جاذبه ای و شوقی است. راهی که ایمان فعالیت دارد، چند بعدی است. جسم نیز می تواند در دو جهت: جذبه جسمانی و حیاتی و جذبه روحی فعالیت و عملکرد داشته باشد.

اما در محدوده ی حیاتی و مادی، بدن در حیات ایمانی دخالت دارد و همین طور در زمینه ی تلاش ضمیر ناخودآگاه، بدن و جسم دخیل است. ما می توانیم آن بعد ناخودآگاهی انسانی را «غریزه های روان انسان » بنامیم.

این دو بعد و جهت، گزینش سمبلها و شکلها و نمودهای ایمان را، مشخص می سازند لذا هر جامعه ایمانی (مذهبی) تلاشهای ناخودآگاهانه افراد و اعضای خود را شکل می دهد. به ویژه در نسل های جدید، نسلی که شخصیت مذهبی و روانی خود را از میراثهای فرهنگی و مذهبی نسل پیشین دریافت می کند.

اگر ایمان کسی، خود را در سمبلهایی که نشان از کوششهای ضمیر ناخودآگاه اوست تبیین کند، قطعا این تلاشها و حرکتها، بی حساب و نامنظم و هرج و مرجی نیستند. این حرکتها و تلاشها، نیاز ندارند که سرکوب شوند، به جهت این که، آنها تعالی یافته اند و با تلاشها و فعالیتهای آگاهانه ی شخص یکی شده اند.

همین طور، ایمان، زندگی آگاهانه و هوشمندانه انسان را با تمرکز داشتن به یک نقطه ی مرکزی، هدایت می کند. علایق انقطاعی و گسستن آگاهی انسان، یکی از معضلات بزرگ و مشکلات مهم زندگی شخصی است. اگر کسی در زندگی انسان، یک نقطه ی ارتکاز، حضور نداشته باشد، مشکلات نامحدود زمان و جهان معاصر و حرکتهای درونی اندیشه و تفکر انسانی، به خوبی می توانند تزلزل و عدم ثبات شخصیت را در انسان پدید آورند. این نقطه ی ارتکازی که بتواند استحکام و ثبات شخصیت آدمی را تضمین کند، به جز «یاد خدا» وجود بی نهایت و «غایت مطلق » در اندیشه انسان نیست [به تعبیر قرآن کریم: «الا بذکرالله تطمئن القلوب » ] .

آثار ایمان

قطعا راههای گونه گون و متعددی وجود دارد که ایمان، زندگی ذهنی و فکری انسان را ثبات و وحدت بخشد و یک نقطه ی ارتکاز حاکم و فایق عطا کند. این راه می تواند، راه انضباطی باشد که زندگی روزانه را تنظیم و تنسیق نماید; این راه می تواند، تفکر، تعمق و غور و بررسی «آیات هستی » باشد.

این راه، می تواند ارتکاز در زندگی عادی، یا در یک هدف مشخص و معین، یا درباره ی موجودات دیگر باشد.

در هر صورت، ایمان در همه ی این موارد، یک موضوع مسلم و «پیش فرضی » است بدون آن، هیچ عملکردی صورت نمی گیرد. کارکرد روحی و روانی انسان، خلاقیت و آفرینش هنری، معلومات علمی، شکل بندی اخلاقی، سازمان و تشکیلات سیاسی آگاهانه، یا ناآگاهانه، از یک میل به «بی نهایت » حکایت می کند که به حیات انسانی حرارت و گرما می بخشد و عشق می آفریند، آنها را عمیق و ژرفانی، پایدار و خستگی ناپذیر، با اهداف و آرمانها، اتحاد و یکپارچگی می بخشد.

آفات ایمان

ما به طور روشن، نشان دادیم که چگونه ایمان، همه عناصر شخصی آدمی را تعین داده و وحدت می بخشد، چگونه و به چه علت این ثبات و وحدت بخشی، از ویژگی های نیروی ایمان است. ما تصویر کلی از عملکرد ایمان را ترسیم کردیم و نشان دادیم که آثار ایمان در زندگی چیست و چه اطمینان و اعتماد به نفسی را ایجاد می کند. اما، ما در این تصویر، از نیروهای تخریبی و آفات ویرانگر که ایمان را از آفرینش ثبات باز می دارد، هرگز بحث نکردیم، حتی در مورد حامیان ایمان به مانند پدران روحانی، عارفان بزرگ، پیامبران، این شخصیتها با این که از رجال بزرگ با تقوا و وارسته می باشند، اما، حتی اینها هم از آفات ویرانگر در حریم ایمان، مصون نیستند. انسان، به طور نسبی و در بخشی از حیات خویش، ثبات دارد، اما حتما عناصری از انقطاع و آفات ، همواره همه ابعاد وجود او را تهدید می کند.

ممکن است، کسی بگوید: همچنین که نیروی ثبات دهنده ی ایمان، عامل التیام بخشی و بهینه سازی دارد (healing Power) این تعبیر مقداری به توضیح نیاز دارد که آن را از نظر زبان شناسی و تحریفهای واقعی در زمینه رابطه ایمان و بهینه سازی (شفابخشی) توضیح می دهیم.

از نظر زبان شناسی «مادی » باید میان نیروی ثبات بخش ایمان و آنچه آن را بهینه سازی (healing Power) می خوانیم، تمایز و تفاوت قایل شد. بهسازی ایمان، چنانچه عبارت آن را افاده می کند، در واقع، تلاشی است در بهسازی دیگران یا خودی، از طریق تمرکز بخشی ذهنی، در نیروی بهسازی دیگران یا خودی این چنین بهینه سازی، هم در طبیعت و هم در انسان وجود دارد، و ممکن است که آن را با فعالیتهای فکری و ذهنی تقویت کرد.

البته از موضع تنزل و ناچیز شماری، کسی می تواند از استعمال نیروی سحر و افسون، نیز سخن بگوید که احیانا سحر و افسون مفید و نیروی بهینه سازی سحری در روابط انسان میان خود و دیگران، دیده می شود، و احیانا ساحران نیز همین بهبود روابط میان انسانها را، ممکن است ایجاد کنند.

اما هیچ کس نباید واژه ی ایمان را بر این تاثیر ساحری، به کار ببرد. و آن را با نیروی ثبات دهنده ی ایمان در ارتباط با خداوند، مخلوط سازد و اشتباه نماید.

نیروی استحکام بخش و ثبات دهنده ی ایمان، در یک وضع واقعی وابسته به عوامل فاعلی و انفعالی (تاثیرگذار و تاثیر پذیر) می باشد.

دوسویه بودن ایمان

عامل فاعلی و تاثیر گذار این است که چه مقدار و به چه درجه، یک شخص پذیرای نیروی ایمان و گرایش به خداوند است و این نیروی ایمان و میل به خداوند، چه مقدار قوی و گرما و حرارت دارد؟ چنین پذیرش و آمادگی [Openness] در اصطلاح مذهبی «فیض » ، «برکت » [grace] خوانده می شود.

این فیض، چیزی موهبتی است نه اکتسابی و تحصیلی و تولیدی.

اما، عامل انفعالی و تاثیر پذیر، این است که چه مقدار نیروی ایمان به عناصر شرک آلود و انحرافی خود تسلط یافته و آنها را نابود کرده و آدمی را به سوی خداوند رهنمون ساخته است.

ایمان شرک آلود، قطعا یک حرکت معین و روشن دارد. ایمان شرک آلود، می تواند حرارت افراطی و تعصب شدید و نیروی ثبات دهنده ی ابتدایی و سطحی را ایجاد کند.

آن هم می تواند بهسازی ایجاد کند، شخصیت را وحدت بخشد که شامل روح و جسم نیز باشد اما انحرافی!

خدایان شرک Poly Theism نیروی التیام بخش از خود نشان داده اند البته نه از طریق سحرآمیز و اما خصوصیتی مربوط به خود.

موفقیت و شهرت طلبی Success و در نتیجه ناسیونالیسم و معروفیت و شهرت طلبی راز خود، نیروی التیام دهنده ی نشان داده نه فقط از راه جذبه سحر آمیز یک رهبر سیاسی ملی، یا یک شعار یا یک وعده ، بلکه از طریق به اتمام رساندن حرکتهای ناتمام برای یک زندگی با معنی و هدفدار.

اما پایه استحکام بخشی این نوع ایمان های شرک آلود، بسیار باریک و ضعیف است، دیر یا زود، ایمان شرک آلود، شکست خواهد خورد و آفت چنین ایمانهایی به شدت از وضع پیشین، خطرناکتر است.

یک عنصر محدود که به سوی خداوند، ترفیع یافته و ارتقا پیدا کرده است، مورد هجوم و حمله عناصر محدود دیگرند. به عبارت دیگر: در وجود انسانی بارقه ای از نور ایمان و خداوند وجود دارد که او را به سوی تعالی و تکامل سوق می دهد، همواره این نور باریک مورد هجوم عناصر شرک آلود دیگری به مانند ملت پرستی، شهرت طلبی، و دیگر خدایان عصر سکولاریسم قرار می گیرند. در این صورت، ذهن تفکیک شده، وحدت خود را از دست داده است، حتی اگر، هر یک از این عناصر، جایگزین یک ارزش والایی نیز باشند.

هنوز انجام وظیفه ی محرکهای ناخود آگاه، به اتمام نرسیده است، آنها، هنوز، مورد فشار و سرکوب شده و به طور نامنظم و هرج و مرجی منفجر هستند. نقطه ارتکاز ذهن، ضعیف شده و ناپدید می شود; زیرا عنصر تفکر کاراکتر متقاعد کننده خود را از دست داده است و خدایان شرک آلود عصر سکولاریسم، شفافیت و نورانیت ذهن را تیره و کدر ساخته است. خلاقیت روحی، یک کاراکتر خالی، کم عمق و سطحی را نشان می دهد; زیرا یک مفهوم و محتوی بی پایانی وجود ندارد که به آن عمق به بخشد. گرما و حرارت ایمان به یک قلمرو دردآلود، شک و تردید ، و نومیدی و احیانا به فرار و پناه بردن به اختلال اعصاب و روان، تبدیل شده است.

ایمان شرک آلود، نیروی گسستگی بیشتری از بی قیدی و بی تفاوتی دارد. دقیقا به این علت است که ایمان شرک آلود، ایمانی است که محصولش، یک انسجام ناپایدار و زودگذر است. این خطر بسیار شدید گمراهی و ضلالت و ایمان شرک است و به همین جهت و حقیقت است که در قاموس رسالت و پیامبری، چرا و به چه دلیل روح پیامبر و نبوت روح مافوقی است که بر ضد ایمان شرک آلود، وبت پرستی و تحریف می جنگد.

هنر دارویی

نیروی شفابخش و التیام دهنده ی ایمان، پرسشی را مطرح می کند که رابطه ی این ویژگی ایمان، با دیگر نمودها و چهره های التیام بخش و شفا دهنده چیست؟ ما، پیشاپیش، در مورد عنصر نفوذ سحر از ذهنی نسبت به ذهن دیگر، اشارتی داشتیم، بی آن که به هنر دارویی ، پیش فرض علمی آن، و روشهای علمی اش، ارجاع داده باشیم.

در اینجا، چهره های دو سویه و دو پهلویی از عناصر التیام بخش وجود دارد که هیچ یک از آنها، ارزش واقعی و انحصاری را ندارند. جز این که، از نظر مفهومی، ممکن است ما، هر یک از آنها را به قلمرو خاصی محدود نماییم.

شاید، کسی بگوید که نیروی التیام بخش و شفا دهنده ی ایمان، مربوط به همه شخصیت آدمی است، مستقل از هر آفت جسمی یا ذهنی و عامل مؤثر (مثبت یا منفی) در هر لحظه از حیات انسان، او سابق، همراه و لاحق همه فعالیتهای التیام بخش و شفا دهندگی است.

اما، آن، به تنهایی، در توسعه ی شخصیت، کافی نیست. در مورد انسان فانی و از خود بیگانه، همه ی وجود نیست، بلکه به عناصر مختلف وبخشهای گوناگون تجزیه و تقطیع شده است. هر یک از این عناصر، می تواند به طور مستقل، عنصر دیگری را شکست داده و منقطع سازد.

بخشی از بدن می تواند، مریض شود، بی آن که پس ماندگی و آفت ذهنی درست کند و مغز و ذهن می تواند بیمار شود، بی آن که شکست قابل مشاهده ای در بدن محسوس گردد.

در برخی اشکال امراض ذهنی، به ویژه اختلال اعصاب و در همه اشکال آفات و امراض جس