خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل توسعه علمی، توسعه سیاسی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل توسعه علمی، توسعه سیاسی :

چکیده:

این مقاله بحث تقدم گونه های مختلف توسعه را از حیث نظری مطرح ساخته است و بر آن است که باید به توسعه علمی و پژوهشهای تجربی توجه ویژه ای مبذول داشت. به گمان مؤلف، هر الگویی از توسعه، ناگزیر است توسعه در بستر علم را مفروض بگیرد و به این ترتیب توسعه علمی، مبنای اصناف گوناگون توسعه خواهد شد. وی بر آن است که مسیر محتوم مدرنیته را باید پیمود و برای طی این مسیر ابتدا باید «شناخت » سپس «عمل کرد».

من همیشه وقتی به قصه «سنت و مدرنیسم » می اندیشم، تصویری در برابر چشمانم می آید. جاده بلندی را تصور کنید که قطاری از ماشینها در این جاده به دنبال یک تریلی بزرگ دودزا و کندرو در حرکتند. سرنشینان ماشینهای پشت سر مجبورند کندی حرکت و دود و دم تریلی را تحمل کنند و هیچ راه برون شوی از این مخمصه ندارند. برخی تلاش می کنند تا از آن سبقت بگیرند اما نمی توانند. برخی در انتظار پایان یافتن سوخت تریلی هستند تا به کناری بکشد و راه را باز کند و برخی در تلاش برای از کار انداختن آن هستند. عده ای دیگر معتقدند باید جاده را دور بزنند و برگردند، باید به گذشته بازگشت. عده ای نیز معتقدند پیش از اینکه دست به هر کار بزنیم، باید بنشینیم و لختی با خود بیندیشیم که چرا به این وضعیت رسیده ایم؟ چرا ما صاحبان و رانندگان آن تریلی پیشرو نیستیم و در پشت سر آن قرار داریم؟

مثل ما و مدرنیته، مثل ماشینهای پشت سر تریلی است. ما اینک دود و دم تمدن جدید و مدرنیته را هر روز استنشاق می کنیم و باید برای این معضل، راه برون شوی پیدا کنیم. من با آن گروهی موافقم که می گوید: «اول شناخت، بعد عمل ». اینک چند مقدمه و یک نتیجه گیری ساده را بیان می کنم.

۱. معیشت آدمی به قامت معرفت اوست. ما پای معیشتمان را به اندازه گلیم معرفتمان دراز می کنیم. زندگی ما، با دانایی ها و نادانی های ما تناسب دارد. حتی عواطف ما نیز با دانایی ها و نادانی های ما تناسب دارد.

۲. کسی که ذهن پیچیده ای دارد، زندگی پیچیده ای می کند و روابط پیچیده تری با آدمیان و طبیعت برقرار می سازد. کسی که ذهن ساده ای دارد، زندگی ساده ای می کند و روابط ساده تری با آدمیان و طبیعت دارد. همه چیز در گرو این ذهنیت است. آن بخش از اندیشه مارکس که توسط کارشناسان و اقتصاددانان و مورخان پذیرفته شده، این است که در تاریخ بشر دو دوره بزرگ وجود دارد: دوران ما قبل صنعتی و دوران صنعتی. حال اگر شکاف میان زندگی صنعتی و زندگی ما قبل صنعتی را قبول کنیم، به موازات این شکاف در معرفت بشر هم می توانیم شکافی پیدا کنیم: دانایی های ماقبل دوران صنعتی و دانایی های دوران صنعتی. اگر نکته اول را پذیرفته باشیم، باید مقدمه دوم را نیز بپذیریم; این نکته لازمه و نتیجه منطقی آن مقدمه نخست است، آن نوع دانشی که انسان ماقبل صنعتی داشت، یک نحوه معیشت را برای او اقتضا می کرد و این نوع دانش که انسان دوران صنعتی دارد یک نحوه معیشت دیگر را پیش رو می نهد.

۳. معارف انسانی با یکدیگر ارتباط وثیق دارند و همدیگر را صدا می زنند. دانشها و از جمله دانش دین همه با هم به تعادل و تلائم می رسند. مجموعه دانش بشری در دوران ما قبل صنعتی، دارای تعادلی بود. با دررسیدن دانشهای تجربی جدید، تعادل نوینی به جای تعادل پیشین نشست. دانش تجربی جدید سؤالاتی مطرح کرد که هیچ فیلسوفی نتوانست از آنها بگریزد و آنها را نادیده بگیرد. مولود هم آغوش شدن آن دانش تجربی با تعقل فلسفی، فرزندی به نام معرفت شناسی بود. با این تغییر حتی دانش دین نیز دچار تحول شد. بحران مدرنیته یعنی از دست دادن تعادل پیشین و به دست نیامدن تعادل جدید. «بحران گذار» یا «دوران گذار» نیز همین است.

۴. سؤال اصلی این است که چرا منظومه معرفتی پیشین عوض شد و جای خود را به منظومه معرفتی دیگری داد؟ چرا آن منظومه ادامه نیافت؟ دو دسته پاسخ به این پرسش داده شده است که من آنها را ۱) جوابهای فلسفی – نیمه فلسفی و ۲) جوابهای علمی – تجربی می نامم.

یک پاسخ فلسفی این است که: آدمیان درک تازه ای از وجود پیدا کرده اند و «وجود» به منزله یک دریا موج تازه ای زده و آدمیان تازه ای با ماهیت و هویت تازه ای به منصه ظهور رسانده است، که همه چیز دگرگون شده است و نسبتها تغییر کرده است و ما دست بسته ایم و باید به انتظار موج تازه ای بنشینیم تا آدمیان دیگری پدید آیند و نسبتها و روابط جدیدی حاصل شود. باید خود را با این فکر دلداری داد که ان شاءالله سوخت آن تریلی تمام می شود و ما دیرباز از شرش رها می شویم.

این تحلیل نوعی جبر تاریخی را القاء می کند و حداکثر بیانگر عجز و ناتوانی ماست و از دل آن چند لعن و نفرین و آه و افسوس بیشتر به در نمی آید.

جواب نیمه فلسفی دیگر از یورگن هابرماس است. از نظر او آنچه موجب این تحول شده است و آدمیان را به رهاکردن منظومه معرفتی پیشین و پی افکن منظومه معرفتی جدید کشانده است، تفاوت یافتن تعلقات و شیفتگی های آدمیان است. آدمیان ماقبل صنعتی تعلق خاطری به استخدام طبیعت و سواری گرفتن از آن نداشتند، اما وقتی این تعلق خاطر پدید آمد، دانشهای تجربی رشد و شکوفایی پیدا کرد. نه تفکر دینی به استخدام و استثمار طبیعت فتوا داده است و نه اندیشه فلسفی. اما همین که دانش تجربی به این سو روان شد، سایر معارف نظیر فلسفه، سیاست و اخلاق هم کوشیدند تا خود را با آن متوازن کنند. حال اگر بپرسیم چرا تعلق خاطر بشر عوض شد، حقیقتا پاسخ روشنی عرضه نمی شود.

اما پاسخ علمی – تجربی بیشتر از منظر جامعه شناسی معرفت عرضه شده است. از این منظر تحولات اجتماعی باعث جهت گیری جدید علم شده است. کسانی که با تاریخ علم آشنایی دارند، می دانند که هر علمی در هر گونه شرایط اجتماعی نمی روید. شرایط اجتماعی، اقتصادی، روانی و سیاسی در رویش و پیشرفت علوم دخیلند. مثلا جای هیچ شک و شبهه ای نیست که رشد علم در محیط غیرآزاد، غیرممکن است. آزادی نیز از مبارزات مردم علیه دیکتاتوری، سلاطین و کلیسا و از انباشت سرمایه و رواج تجارت آزاد و غیره می آید. این یکی از بدیهیات جامعه است که عناصر اقتصادی بدون شک در شرایط اجتماعی پیشرفت علم مؤثر است.

۵ . نتیجه بحث این است که مدرنیته با ابزارها و تکنولوژی مدرن تعریف نمی شود. اینها میوه های مدرنیته هستند. جهان و زندگی مدرن با معرفت مدرن تعریف می شود. یکی از مهمترین اجزا