خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل ابعاد اجتماعی و حکومت دینی

در این نشست سید محمد حسین فضل اللّه ابتدا در رابطه با این پرسش که میزان و محدوده دخالت دین در امور اجتماعی چیست، می گوید: یکی از اهداف مهم ارسال رسل و انزال کتب، اقامه عدل و قسط بوده است: «لَقَدْ أرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ أنْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَ الْمیزانَ لِیَقُومَ النّاسُ بِالْقِسْطِ». مفهوم کلی عدل می بایست در همه ابعاد حیات انسانی جریان یابد. در سنت پیامبر صلی الله علیه و آله برخی از مصادیق عدل ذکر شده است، مانند رعایت حقوق زن و شوهر نسبت به یکدیگر. فراتر از این، دین از کوچک ترین جزئیات حقوق اجتماعی مردم غفلت نورزیده و حتی به جریمه زخم سطحی هم توجه داشته و آن را معین کرده است. خداوند متعال در تشریع احکام، بسیاری از عناوین کلی را مطرح و تشخیص جزئیات آن را به عقل انسانی وا نهاده است، مانند نقش عقل در تشخیص عناوین ثانوی احکام.

ایشان در جواب به این پرسش که آیا دین به معنای رابطه انسان و خداوند است و کاری به امور معیشت و زندگی مردم ندارد، می گوید: هنگامی که منابع اساسی دین اسلام (کتاب و سنت) را بررسی می کنیم، درمی یابیم که دین، حقوق خداوند بر انسان، حقوق انسان بر انسان، حقوق حاکم بر محکوم و بالعکس و … را بیان کرده است. دین برای تمام روابط اجتماعی و فردی انسان ها، طرح و برنامه دارد. پس آنان که دین را در محدوده عبارات فردی و شخصی منحصر کرده اند، حقیقت دین اسلام را درک و مطالعه کامل نکرده اند و از بسیاری از احکام و برنامه های دین غافل اند. وی در پاسخ به این سؤال که رابطه دین با علوم انسانی چگونه است، می گوید: دین برای پی ریزی و پدیدآمدن علوم خاصی نیامده است؛ بلکه مفاهیم و شیوه هایی کلی را برای اصل کسب علم و دانش و آگاهی وضع کرده است. مثلاً دین به مسئله تأمل و ژرف نگری در آیات و پدیده ها و حوادث تأکید فراوان دارد: «یَتَفَکَّرُونَ فی خَلْقِ السَّماواتِ وَ اْلأَرْضِ…» و یا به مسئله عبرت آموزی و تجربه اندوزی دعوت کرده است: «فَاعْتَبِرُوا یا اُولی اْلأَبْصارِ». دین اسلام از انسان می خواهد که از تمام عقل و حواس و ادراکات خویش در جهت پی بردن به اسرار حیات و کشف رازهای نهفته هستی و موجودات عالم استفاده ببرد. بنابراین، دین قاعده و شیوه ای روشمند برای رسیدن به معرفت عرضه کرده است. اما هیچ گاه نیامده است تا علومی به عنوان علوم دینی را مستقلاً پایه گذاری کند. علوم را انسان ها پایه گذاری کرده اند. بنابراین، این علوم نه از لحاظ اینکه تجسم و نمود اسلام اند، بلکه از این جهت که مسائل و مفاهیم اسلامی را بیان می کنند و بر اساس اجتهاد اسلامی سخن می گویند می توان آنها را علوم اسلامی نامید.