خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل مثل های زیبای قرآن (۲۱)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مثل های زیبای قرآن (۲۱) :

مثل شانزدهم:

دانشمند بد فرجام

تنها «بلعم باعورا» نبود که بر اثر هواپرستی بدفرجام شد، بلکه همه
کسانی که با داشتن دانش و حکمت، و برخورداری از الطاف الهی، به دنبال مادیات و
هواپرستی بروند، طعمه شیطان می شوند و فرجامشان تلخ و تاریک خواهد بود . از این رو
در داوری در مورد اشخاص، باید کارنامه تمام عمر آنها را در نظر گرفت .

هماهنگی گفتار و رفتار

درست است هر کس که دانشی را بیاموزد، او را دانشمند می نامند، ولی
از نظر امام صادق علیه السلام دانشمند کسی است که رفتارش، گفتار او را تصدیق کند،
در غیر این صورت یک چنین دانش، وبال هر گردن است چنانکه می فرماید:

«العالم من صدق فعله قوله و من لم یصدق فعله قوله فلیس بعالم » .

«دانشمند کسی است که رفتار او گفتارش را تایید کند، آن کس کردارش،
گفتار او را تایید نکند، او عالم نیست » .

قرآن مجید با شدیدترین لحن، چنین گروه را توبیخ می کند و می فرماید:

«یا ایها الذین آمنوا لم تقولون ما لا تفعلون » .

«ای افراد با ایمان چرا چیزی را که انجام نمی دهید، به مردم
می گویید» .

«کبر مقتا عند الله ان تقولوا ما لا تفعلون » ^(۱) .

«در نزد خدا مبغوض و گناه بزرگ است که کاری را که خود انجام
نمی دهید، به دیگران بگویید» .

ترسیمی گویا از گفتار بی کردار

مثل معروفی است که با گفتن حلوا، حلوا، دهن شیرین نمی شود،
همچنانکه پهنه تار یک شب با نام چراغ روشن نمی شود، و با گفتن گل، گلستان پدید نمی آید
و به قول گوینده:

نام فروردین نیارد گل به باغ

شب نگردد روشن از اسم چراغ

اسم گفتی رو مسمی را بجوی

ماه در بالاست نی در آب جوی

هیچ اسم بی مسمی دیده ای

یار «گاف » و «لام » گل چیده ای

تا قیامت عارف ار می می کند

تا ننوشد باده مستی کی کند

«واتل علیهم نبا الذی آتیناه آیاتنا فانسلخ منها فاتبعه الشیطان
فکان من الغاوین » ^(۲) .

«برای آنان سرگذشت کسی را بخوان که آیات خود [و معارف و دانشهای
الهی] را به او دادیم ولی سرانجام او از آنها برهنه گشت و شیطان او را پیرو خود
ساخت و از گمراهان گشت » .

«و لو شئنا لرفعناه بها و لکنه اخلد الی الارض واتبع هواه فمثله
کمثل الکلب ان تحمل علیه یلهث او تترکه یلهث ذلک مثل القوم الذین کذبوا بآیاتنا
فاقصص القصص لعلهم یتفکرون » ^(۳) .

«اگر می خواستیم مقام او را با این آیات بالا می بردیم، اما او به
پستی گرایید و از هوای نفس پیروی کرد، مثل او همچون سگی است که اگر به او حمله کنی
زبانش را بیرون می آورد و اگر او را رها کنی باز هم این کار را انجام می دهد .
این، مثل گروهی است که آیات ما را تکذیب کردند . [ای پیامبر] این داستانها را برای
آنان بازگو کن شاید بیندیشند» .

«ساء مثلا القوم الذین کذبوا بآیاتنا و انفسهم کانوا یظلمون » ^(۴)
.

«چه بد مثلی دارند گروهی که آیات ما را تکذیب کردند ولی آنها به
خود ستم می کنند» .

نکات آیات

سلخ در لغت عرب به معنی کنارنهادن پوشش است . از این جهت پوست کندن
گوسفند را سلخ می گویند ^(۵) ، چنان که به کنار نهادن چادر یا لباس زن
را سلخ می نامند ^(۶) .

قرآن در مورد این شخص واژه «انسلخ » به کار برده، تا برساند که
آیات و معارف، بسان لباسی است که سراپای او را پوشانیده بود، ولی متاسفانه پیروی
از شیطان سبب شد که از پوشش بیرون آید، و از شیطان پیروی کند .

۲ . «اخلد الی الارض » ، واژه اخلد به معنای میل و گرایش است و
گرایش به زمین به معنای آن است که شخص یادشده، به مادیات چسبید و از معنویات که
جنبه آسمانی دارند، باز ماند .

۳ . «یلهث »: لهث در لغت عرب به معنی بیرون آوردن زبان سگ است .

تا اینجا با لغات آیات آشنا شدیم، اکنون باید دید این فردی که آیات
الهی به او داده شده بود، خدا او را چگونه معرفی می کند؟ قرآن درباره او، این
جمله ها را به کار برده است:

۱ . سرگذشت او یک سرگذشت بزرگ و عظیم بوده است به گونه ای که
درباره او کلمه «نبا» را به کار برده و می گوید: «واتل علیهم نبا الذی آتیناه
آیاتنا» ، و نبا به خبر بزرگ و بااهمیت گفته می شود، نه هر خبر، حتی در آیه مبارکه
«ان جاءکم فاسق بنبا» ^(۷) ، مقصود از «نبا» ، خبر عظیم و بااهمیت است،
نه هر خبر; هر چند جزئی و پیش پا افتاده باشد .

۲ . این فرد، از نظر علم و دانش به پایه ای رسیده بود که بر حجج و
بینات الهی احاطه داشت، تو گویی آیات الهی بسان لباسی بود که بر اندام او پوشانیده
شده و سراپای بدن او را فراگرفته بود .

۳ . «فانسلخ منها» ، این آیات که بسان جلد یا پوشاک بر بدن او بود
که بر اثر پیروی از شیطان، از این کمالات برهنه گشت، تو گویی علم و دانش و تقوا
لباسی است بر اندام انسان، و لذا قرآن درباره تقوا می گوید: «… و لباس التقوی
ذلک خیر» ^(۸) . «اما لباس پرهیزگاری بهتر است!» .

۴ . «فاتبعه الشیطان »: این جمله حاکی از آن است که شیطان از
گمراه کردن او به حد یاس و نومیدی رسیده بود . ولی آنگاه که از هوا و هوس پیروی
کرد، شیطان به او رسید و او را پیرو خود ساخت .

تا اینجا از تفسیر آیه نخست فارغ شدیم . این آیه می رساند که این
فرد مقام بزرگی از علم و دانش در امتهای پیشین را دارا بوده است . مفسران
می گویند: مقصود، بلعم بن باعورا است که از علمای بنی اسرائیل به شمار می رفت .
برخی می گویند: او یکی از علمای کنعانی است که به او علم کتاب داده شده بود . برخی
می گویند: مقصود امیه بن ابی الصلت ثقفی است که کتاب های پیشینیان را خوانده بود و
می دانست که خدا پیامبری را می فرستد و امید آن داشت که او همان رسول نوید داده
شده باشد . آنگاه که پیامبر صلی الله علیه و آله به امر الهی برانگیخته شد، او به
رسالت پیامبر کفر ورزید .

در هر حال، آیات قرآنی با مرور زمان کهنه و فرسوده نمی شود و در هر
زمان مصداقی دارد، و اگر شان نزول خاصی داشته باشد، هرگز مقید به آن فرد نیست .

امام باقر علیه السلام بسیار سخن نیکویی در این مورد دارد، و
می فرماید: «الاصل فی ذلک بلعم، ثم ضربه الله مثلا لکل مؤثر هواه علی هدی الله من
اهل القبله » ^(۹) .