خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی عهدنامه امام علی(ع) به مالک اشتر

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی عهدنامه امام علی(ع) به مالک اشتر :

در جای جای دوران حکومت امام علی(ع) اوراق زرّینی یافت می شود که اگر زمامداران حکومت اسلامی بخواهند به آن عمل کنند می توانند راه صلاح و سعادت خود و جامعه را به دست آورند، بدون اینکه به روشهای حکومتی غرب نیاز پیدا کنند.
یکی از برگهای زرّین و ارزشمند دوران حکومت امام علی(ع) نامه ای است که حضرت هنگام اعطای فرمانروایی مصر به مالک اشتر در قالب عهدنامه ای به وی می نویسد. این عهدنامه که بهترین آیین و دستورالعمل برای حاکمان حکومت اسلامی در همه اعصار است، در قرون متمادی مورد اهتمام دانشمندان و علما قرار گرفته، به گونه ای که به شرح و ترجمه آن پرداخته اند. عهدنامه مالک اشتر به طرق مختلف در منابع شیعه به صورت مستقل و غیر مستقل نقل شده است. همچنین ترجمه های مختلفی از آن منتشر گردیده که از آن میان وجود دهها ترجمه فارسی قابل توجه است، چنانکه ترجمه آن به زبانهای ترکی، فرانسوی و انگلیسی قابل توجه است.
به دلیل اهمیت آن، برخی از شاعران هم در این راه دریغ نکرده و عهدنامه را به نظم در آورده اند.
مهمتر آنکه شرحهای ارزشمندی به زبانهای فارسی و عربی بر عهدنامه نگاشته شده است.
با عنایت به این نکات، کتاب نامه حاضر در سه بخش زیر تهیه و ارائه می شود:
الف) نسخه های متن عهدنامه؛
ب) ترجمه های عهدنامه؛
ج) شرحها و تفسیرهای عهدنامه.

در تهیه این مقاله از فهرست نسخه های خطی مجلس شورای اسلامی، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی و دانشگاه تهران و کتابهای الذریعه، فهرست کتابهای چاپی مربوط و تحقیق آقای محمدتقی دانش پژوه بر عهدنامه مالک اشتر بهره گرفته شده که امید است مورد قبول حق و برای پژوهشگران مفید واقع گردد.

الف) نسخه های متن عهدنامه

۱ نسخه های مستقل

المجاشعی التمیمی الحنظلی، ابی القاسم الأصبغ بن نباته، عهد امیرالمؤمنین الی مالک الأشتر النخعی حین ولّاه المصر. نقل شده از: آغابزرگ تهرانی، الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج۱۵، ص۳۶۲، ش۲۳۰۲.
ابن عتبه بن وقاص، هشام، عهدنامه امیرالمؤمنین، دیرحزقیل، ۴۰ ه….ق. نقل شده از: آغابزرگ تهرانی، همان، ص۳۶۳، ش۲۳۰۴. نویسنده یادآوری کرده است که این نسخه در محضر امام(ع) در دیرحزقیل نزدیک کوفه نگارش یافته و در ۱۹ صفحه در تهران، سال ۱۳۲۷ به وسیله سردار اسعد به چاپ رسیده است. شایان ذکر است که یادآوری نشده آیا این همان عهدنامه مالک است یا خیر؟
کاتب، محمد، عهدنامه امام علی(ع) مالک اشتر، ۸۵۸ ه….ق. نقل شده از: دانش پژوه، محمدتقی، دیباچه کتاب فرمان مالک اشتر، چاپ اول: تهران، بنیاد نهج البلاغه، ۱۳۵۹. یادآوری می گردد که این نسخه اکنون در کتابخانه «سلطان بایزید» موجود است و با نامه موجود در نهج البلاغه اندکی تفاوت دارد (همان، ص۳۳).
المستعصمی، یاقوت، عهدنامه امیرالمؤمنین الی مالک الأشتر، ۶۸۰ ه….ق. نقل شده از: آغابزرگ تهرانی، همان، ص۳۶۲، ش۲۳۰۲. این نسخه در کتابخانه «الخدیویه» مصر نگهداری می شود.

۲ نسخه های چاپ شده در ضمن کتابها

سیدرضی، نهج البلاغه، نامه ۵۳، ۴۰۰ ه….ق.
نعمان مغربی، قاضی ابوحنیفه، دعائم الاسلام فی ذکر الحلال و الحرام و القضایا و الأحکام عن اهل بیت رسول الله، قرن ۴ ه….ق.
عامری نیشابوری، ابوالحسن محمد بن ابی ذر یوسف، السعاده و الإسعاد، قرن ۴ ه….ق.
این نسخه با دو نسخه پیشین اندکی تفاوت دارد. مرحوم مینوی آن را چاپ کرده است.
عبشمی قرشی، علی بن محمد بن الولید الأنف. دامغ الباطل و حتف المناطل، قرن ۷ ه….ق.
ابن شعبه حرانی، ابومحمدحسن، تحف العقول فی ما جاء من الحکم و المواعظ عن آل الرسول، قرن ۴ ه….ق.
مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج ۳۳، ص ۵۹۹ به بعد.
علامه مجلسی عهدنامه را از روی نسخه تحف العقول نقل کرده است.
ابن حمدون کافی الکفاه بغدادی، ابوالمعالی بهاء الدین، التذکره الحمدونیه فی السیاسه و الأدب الملکیه.
نویری، شهاب الدین ابوالعباس احمد، نهایه الأرب فی فنون الأدب، عهد اشتر، ص۱۹،
قلقشندی، احمد بن علی، مآثر الاناقه فی معالم الخلافه،
این نسخه از روی نسخه تذکره حمدونیه نقل شده است.

ب) ترجمه های عهدنامه

۱ فارسی

ابن فاضل مشهدی، محمدجعفر، ترجمه عهدنامه مالک اشتر، ۱۱۰۶ ه….ق. نقل شده از: مجلس شورای اسلامی، فهرست نسخه های خطی، ج۳۸، ص۴۰۷، ش۱۴۲۸۲.
ابن اسماعیل خاتون آبادی، سیدمحمدباقر، ترجمه عهد اشتر، نقل شده از: کتابخانه ملی ملک، فهرست کتابهای خطی، ج۲، ص۱۳۸، ش۹۴۰.
مروزی، محمدصادق، ترجمه عهد اشتر، نقل شده از: همان، ش۱۹۳۷.
[؟]، ترجمه عهد اشتر، نقل شده از: همان، ج۶، ص۴۸۰.
بدایع نگار، ابراهیم، ترجمه عهدنامه مالک اشتر، ۱۲۳۷ ه….ق. نقل شده از: همان، ج۷، ص۳۳۷، ش۱۰۷۵؛ آغابزرگ تهرانی، همان، ج۴، ص۱۱۸ و کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، فهرست الفبایی کتابهای خطی، ص۴۱۳، ش۲۰۹۳.
این ترجمه در ضمن کتاب «مخزن الأشیا» به چاپ رسیده است.
نواب تهرانی، محمدابراهیم بن محمدمهدی و ابراهیم بدایع نگار، ترجمه عهدنامه مالک اشتر، چاپ سنگی، ۱۳۷۳ ه….ق. نقل شده از: آغابزرگ تهرانی، همان، ج۴، ص۱۳ و ۱۴؛ منزوی، احمد؛ دانش پژوه، محمدتقی، همان، ص۳۶ و خانبابا مشار، فهرست کتابهای چاپیِ فارسی، … .
این ترجمه به صورت ضمیمه کتاب «المآثر و الآثار» چاپ شده است.
ابن عبدالرحیم بردسیری، میرزا آقاخان عبدالحسین، ترجمه عهدنامه مالک اشتر، چاپ سنگی، تهران، ۱۳۲۱ ه….ش. نقل شده از: خانبابا مشار، همان.
ابن عبدالرحیم بردسیری، میرزا آقاخان عبدالحسین، دستور حکومت، تهران، ۱۳۲۱ ه….ق. نقل شده از: دانش پژوه، محمدتقی، همان، ص۳۷.
ابن حسین بیرجندی، شیخ محمدهادی، ترجمه عهدنامه مالک اشتر، تهران، مؤسسه خاور، نقل شده از: خانبابا مشار، همان.
فقیهی، علی اصغر، عهدنامه مالک اشتر، قم، ۱۳۴۱، نقل شده از: خانبابا مشار، همان و معجم ما کتب عن الرسول(ص) و اهل البیت(ع)، مجموعه ۶، ص۱۸۳.
برشیخ علی خان، علیرضا، ترجمه عهدنامه مالک اشتر، قرن ۱۲ ه….ق. نقل شده از: منزوی، احمد، فهرست نسخه های خطی گنج بخش، ج۲، ص۹۴۷. احتمال داده شده،