خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل سیر اندیشه تبلیغ از امام خمینی رحمت الله علیه تا آیت ا… خامنه ای

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل سیر اندیشه تبلیغ از امام خمینی رحمت الله علیه تا آیت ا… خامنه ای – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل سیر اندیشه تبلیغ از امام خمینی رحمت الله علیه تا آیت ا… خامنه ای شامل 120 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل سیر اندیشه تبلیغ از امام خمینی رحمت الله علیه تا آیت ا… خامنه ای گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل سیر اندیشه تبلیغ از امام خمینی رحمت الله علیه تا آیت ا… خامنه ای با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل سیر اندیشه تبلیغ از امام خمینی رحمت الله علیه تا آیت ا… خامنه ای از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل سیر اندیشه تبلیغ از امام خمینی رحمت الله علیه تا آیت ا… خامنه ای با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل سیر اندیشه تبلیغ از امام خمینی رحمت الله علیه تا آیت ا… خامنه ای را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل سیر اندیشه تبلیغ از امام خمینی رحمت الله علیه تا آیت ا… خامنه ای :

چکیده : موضوع تبلیغ و دعوت از جمله موضوعات مهمی است که پس از انقلاب اسلامی ایران ، به دلیل ماهیت تبلیغی آن ، مورد توجه اندیشمندان بسیاری در حوزه و دانشگاه قرار گرفته است . نکته ای که در این خصوص شایان توجه می نماید، این است که رهبران نظام جمهوری اسلامی علاوه بر شأن رهبری و تصدی بالاترین جایگاه در هرم سیاستگذاری کشور، در خصوص این موضوع خاص نیز همواره از اندیشمندان بزرگ و صاحبان رأی به شمار می رفته اند. در رأس این رهبران و اندیشمندان، دو شخصیت پرفروغ حضرت امام خمینی قدس ا.. نفسه الزکیه و حضرت آیت ا.. خامنه ای دام ظله قرار دارند. بررسی سیر اندیشه تبلیغ از امام خمینی (ره) تا آیت ا.. خامنه ای به ویژه در زمان تصدی مسؤولیت رهبری انقلاب اسلامی، می تواند ما را به بسیاری از زوایای تاریک این پدیده از دیدگاه اسلامی رهنمون باشد. در پژوهش حاضر، پس از بیان دیدگاههای هر دو رهبر عظیم الشان در مورد کلیاتی مانند تعریف، اهداف و اهمیت تبلیغ، دو مسأله اساسی در خصوص این پدیده، یعنی «تأثیر» و «مبلغ» به شکل تطبیقی بررسی می شود.

مقدمه

با وقوع انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ در ایران، بسیاری از مفاهیم اسلامی که پیش از این مورد مداقه قرار نگرفته بود- یا دست کم در نوع نگاه به آن، حکومت و مسائل آن در نظر گرفته نشده بود – پس از برهه ای بسیار طولانی، دوباره در معرض نقد و نظر اندیشمندان قرار گرفت. در این میان و پیش از تمامی دیگر اندیشمندان مسلمان و غیرمسلمان, امام خمینی (ره) به عنوان نظریه پرداز این انقلاب، با کوله باری از معرفت حوزوی و آشنایی عمیق با مسائل جامعه و حکومت – که وی را شایسته رهبری انقلاب ساخته بود – نقش بسیار مهمی در تبیین این گونه مفاهیم در طول حیات خویش داشت؛ به ویژه ۱۱ سال پایانی آن که پس از پیروزی انقلاب قرار گرفته بود و امکان تماس مستقیم تری را با مسائل عینی جهانی و همچنین امکان تجربه واقعی اندیشیده ها را در سطحی وسیعتر برای وی فراهم ساخته بود.

اگر دوران پس از انقلاب اسلامی را در ایران به ۲ نیمه تقسیم کنیم، تقریباً می توان ادعا کرد که دوره اول آن در زمان رهبری امام خمینی (ره) و نیمه دوم در زمان رهبری آیت ا… خامنه ای – که وی از شاگردان بی واسطه امام خمینی (ره) و طبیعتاً در اصول اندیشه ها با وی مشترک است – قرار گرفته است. این اشتراک در اصول در طول حیات مشترک این دو فرزانه متأله و همچنین پس از وفات امام خمینی (ره) و به دست گرفتن مسئولیت رهبری توسط آیت ا… خامنه ای؛ تا حدود بسیار زیادی بوضوح نمایان است.

اما آنچه در این میان می تواند برای ما مهم باشد و پرسشی را برای پژوهش طرح نماید، این واقعیت است که نیمه نخست دوران انقلاب که رهبری آن بر عهده امام خمینی (ره) قرار داشت، اتفاقاً نیمه ای بوده که در آن با بحرانهای حساس پس از انقلاب مانند پاکسازی آثار رژیم پیشین، قیامهای مسلحانه گروه های مخالف، اختلافات شدید داخلی حتی در سطح رئیس جمهور و نخست وزیر و در نهایت بحران مهمی به نام جنگ ایران و عراق روبرو هستیم. در مقابل، آنچه انقلاب اسلامی در زمان رهبری آیت ا… خامنه ای با آن مواجه است، مسائلی است که اگر چه از لحاظ اهمیت و ایجاد شرایطی دشوار برای رهبری نمی توان آن را کمتر از نیمه نخست دانست ولی به هر حال با آن متفاوت است. از جمله این مسائل می توان به امور ذیل اشاره کرد: مشکلات دوران بازسازی، قرار گرفتن در جریان دو برنامه توسعه، پدیدار شدن دیدگاههای تازه فرهنگی و سیاسی در میان اندیشمندان جامعه و نوع جدیدی از فعالیت در صحنه دیپلماسی بین المللی.

از میان موضوعاتی که همواره پیش از انقلاب اسلامی و پس از آن در هر دو دوره رهبری به صورت جدی در میان اندیشمندان مسلمان بویژه در حوزه های علمیه مطرح بوده، مسئله “تبلیغ” است. تبلیغ که به اشتباه “Propaganda

” ترجمه می شود، در مفهوم دینی و اسلامی آن، تبلیغاتی است که هدف گسترش دین را پیش روی مبلغان خود قرار می دهد. شاید به کاربردن واژه “Proselytizing

” در این مفهوم رساتر باشد، اما به هر حال استفاده از واژه “دعوت” (Dawa

) برای این امر مناسبتر از هر واژه دیگری به نظر می رسد. بدین معنا که برای جستجوی مسائل آن در متون اسلامی، ناچاریم به این واژه مراجعه نماییم و برای رساندن مقصود خود با هر زبان دیگری می توانیم این واژه را در آن زبان قرارداد نماییم. به هر صورت، واژه ای که در زبان فارسی بیشتر برای این مفهوم به کار رفته است، واژه “تبلیغ” یا “تبلیغات” – در این صورت اخیر معمولاً همراه با قید دینی یا اسلامی – می باشد که در این تحقیق نیز ملاک قرار گرفته است.

اگر چه پس از انقلاب اسلامی بسیاری از اندیشمندان به طور کلی و شماری چند نیز به صورت بسیار جدی در حوزه و دانشگاه به بررسی این مفهوم علاقه مند شدند، اما اندیشه ای که در نهایت به سیاست جمهوری اسلامی تبدیل می شد، اندیشه رهبران این نظام بود که در رأس آنان امام خمینی (ره) و پس از ایشان آیت ا… خامنه ای قرار دارند. از این رو، بررسی سیر اندیشه تبلیغ از امام خمینی تا آیت ا… خامنه ای بویژه در زمان تصدی مسئولیت رهبری انقلاب اسلامی، می تواند ما را به بسیاری از زوایای تاریک این پدیده از دیدگاه اسلامی رهنمون باشد؛ بویژه آنچنانکه در جمهوری اسلامی به آن نگریسته می شود.

البته، باید دقت داشت آنچه در این نوشتار بررسی می گردد، فقط گفته های این دو شخصیت در مورد تبلیغ است و به بخش مهمی از آن؛ یعنی گفتار و کردار تبلیغی خود آنان چه در سطح مدیریت و چه در سطح اجرا، پرداخته نشده است؛ که این خود تحقیق دیگری را می طلبد.

خرده دیگری که به این پژوهش می توان گرفت، این است که اگر چه مجموعه سخنان و نوشته های امام خمینی (ره) به صورت مجموعه ای مدون انتشار یافته است، اما درباره آیت ا… خامنه ای اینچنین نیست. هنوز نه سخنان و نوشته های ایشان به پایان رسیده و نه آنچه در حال حاضر وجود دارد به صورت منظم انتشار یافته است. لذا، در نسبت دادن بعضی مطالب به ایشان نمی توان ادعای قطعیت داشت، بویژه آن هنگام که سخن از نایافته ها می رود.

به هر حال، در این پژوهش پس از بیان دیدگاه های هر دو رهبر در مورد کلیاتی مانند تعریف، هدف و اهمیت تبلیغ، دو مسئله اساسی در تبلیغ؛ یعنی تأثیر و مبلغ، به شکل تطبیقی بررسی می شود. توضیح هر یک از این مسائل نیز در جای خود خواهد آمد.

۱- کلیات

۱-۱- تعریف

طبیعی است مهمترین و خلاصه ترین چیزی که اختلاف یا تشابه میان دیدگاه دو متفکر در مورد پدیده ای مانند تبلیغ را نشان می دهد، تعریف ایشان از این پدیده است. لذا، شایسته است نخست به بررسی تعریف هر یک از این دو اندیشمند از تبلیغ و نقاط اشتراک یا اختلاف آنان بپردازیم و ببینیم در نظر این دو متفکر چه جنبه هایی از این پدیده نسبت به دیگر جوانب آن از اهمیت بیشتری برخوردار است. امام خمینی (ره) در آخرین روزهای زندگی، طی حکمی به آیت ا… جنتی تعریف تبلیغات را این گونه ارائه کردند: “تبلیغات که همان شناساندن خوبیها و تشویق به انجام آن و ترسیم بدیها و نشان دادن راه گریز و منع از آن است، از اصول بسیار مهم اسلام عزیز است.”( رسالت ،۱۳۶۸)

پیش از پرداختن به نقطه ابهامی که در این تعریف وجود دارد، دو نکته ای را که از این تعریف استنباط می گردد، به طور خلاصه ذکر می کنیم.

نخست، به کار بردن واژه های “خوبی” و “بدی”، نشانگر یکی از اساسی ترین شرایط تبلیغات اسلامی است. این واژه ها نمایندگان چارچوبی ارزشی و اخلاقی به شمار می روند که تبلیغ در داخل آن عمل می کند. در واقع، نقطه اساسی اختلاف تبلیغات اسلامی با تبلیغات مدرن، همین مسئله است.

دوم، استفاده از واژه “تشویق” پس از “شناساندن”، دلالت بر این دارد که تبلیغات اسلامی تنها رساندن پیام به هر شکلی به گوش مخاطبان نیست. تبلیغ از ابتدا برای تأثیرگذاری طراحی می شود و مبلغ باید نهایت تلاش خویش را برای تأثیرگذاری بر مخاطب به کار بندد.

و اما ابهامی که در این تعریف وجود دارد، از قسمت دوم آن ناشی می شود؛ یعنی “ترسیم بدیها و نشان دادن راه گریز و منع از آن”. بسته به اینکه “منع” را عطف به چه واژه ای بگیریم، دو معنای متفاوت از این تعریف برداشت می شود.

اگر “منع” راعطف به “گریز” بگیریم، می توانیم بگوییم حضرت امام (ره) به دو نوع بدی اعتقاد داشته و تبلیغ را مسئول نشان دادن راه گریز و راه منع از آن دو نوع دانسته اند. تبلیغات، درباره بدیهایی که فرد یا جامعه به آن مبتلا هستند و با آن دست به گریبانند، راه گریز از آن را به مخاطبان خویش نشان می دهد. همچنین درباره بدیهایی که فرد یا جامعه را تهدید می کند بدون آنکه به آن مبتلا باشند و هر لحظه احتمال نفوذ این مفاسد به درون فرد یا جامعه می رود، تبلیغات راه منع و جلوگیری از این نفوذ را به مخاطبان خویش می نمایاند. همچنین، می توانیم گریز و منع را به ترتیب مربوط به بدیهایی بدانیم که انسان در برابر آن توان ایستادگی ندارد و لذا لازم است از نزدیک شدن به مقدمات آن نیز اجتناب ورزد و نیز به بدیهایی نسبت دهیم که تقوا می تواند به عنوان سلاحی برای مقابله با آن به کار رود.

ولی اگر “منع” را همراه با واژه “نشان دادن” عطف به “ترسیم” بگیریم، در مورد بدیها از دیدگاه امام سه مسئولیت برای تبلیغ قائل شده ایم. تبلیغات باید علاوه بر آنکه بدیها را ترسیم می کند و به مخاطبان خویش می شناساند، راه گریز و جلوگیری از ابتلا به آن را نیز به ایشان بنمایاند. می توانیم در این مورد هر دو نوع بدی ذکر شده را نیز در اینجا وارد کنیم و گریز را نیز به هر دو معنای ارائه شده بگیریم.

مسئولیت سوم تبلیغات – با این تفسیر – تا حدودی از مرزهای متعارف تبلیغات فراتر می رود و به مقام اجرا یا به عبارتی اعمال مکمل تبلیغات نزدیک می شود. یعنی، تبلیغات علاوه بر آنکه لازم است بدیها و راه گریز از آن را به مخاطبان خویش نشان دهد، در مقام اجرا نیز باید جلوی ارتکاب این بدیها را بگیرد و فرد و جامعه را از ابتلا به آن نجات بخشد.

در یکی از معانی ای که برای هدایت آمده است، نزدیک به این معنا یافت می شود. هدایت گاهی به معنای “ارائه طریق” و صرف نشان دادن راه می باشد و گاه به معنای همراهی و رساندن فرد به مقصد یا “ایصال الی المطلوب” است. در این معنای دوم است که چیزی فراتر از پیام رسانی مطرح می شود و به مقوله عمل وارد می شویم. در بررسی دیدگاههای ایشان در مورد جلوه های تبلیغ نیز به این نتیجه می رسیم که هدایت، یکی از این جلوه هاست(همایون،۱۳۷۴،ص۵۰) که خود سبب قدرت بخشیدن به این تفسیر از عملکرد تبلیغات می شود.

همچنین، امام خمینی (ره) معتقد به تأثیر زیاد عمل خارجی ای هستند که مکمل تبلیغات باشد. در واقع، نقش عمل در تبلیغات آنقدر زیاد است که از دیدگاه ایشان، تبلیغی که فقط در آن حرف زده شود و هیچ عمل خارجی مکمل آن نباشد، محکوم به شکست است. (چاوشیان ،۱۳۶۸،صص۱۰۶-۱۰۷)

آخرین تأییدی که بر ارجحیت این تفسیر وجود دارد – که در واقع روشن ترین دلیل نیز هست -، امر به معروف و نهی از منکر است که از دیدگاه ایشان همانند هدایت، یکی از جلوه های تبلیغات اسلامی به شمار می آید. (همایون،۱۳۷۴،ص۵۵) همه مجتهدان به اتفاق آرا معتقدند در صورتی که مراحل نخست امر به معروف و نهی از منکر – یعنی تغییر در روابط و برخورد و همچنین تذکر لفظی – مؤثر واقع نشود، امر به معروف و نهی از منکر به مرحله عمل وارد می شود و بر همه مکلفان واجب کفایی است با هر وسیله ممکن و مشروع از ارتکاب آن منکر جلوگیری کنند یا فرد مکلف را به انجام دادن آن معروف وادار سازند. در این مسئله نیز بخش نهی از منکر می تواند دلیل خوبی بر اثبات مدعای ما باشد.

با توجه به ادله ای که ذکر شد، چنین به نظر می رسد که از دیدگاه حضرت امام (ره) به آن بخش از مقابله با بدیها نیز که فراتر از تبلیغات لفظی و مشابه آن است و به مرحله عمل وارد می گردد، تبلیغات گفته می شود. البته، پذیرش تفسیر فوق از کلام حضرت امام (ره) به معنای رد تفسیر نخست نیست. همان طور که دیدیم، این تفسیر نیز تا حدودی می تواند مقبول و پذیرفته شده باشد.

اما در مورد تعریف آیت ا… خامنه ای از تبلیغ باید بگوییم که متأسفانه در بررسی اسناد مربوط به ایشان، به موردی بر نخوردیم که بروشنی بر وجود تعریفی از ایشان در مورد تبلیغ دلالت نماید. اما در توضیحات ایشان درباره اختلاف تبلیغ جمهوری اسلامی و تبلیغاتی که در جهان شناخته شده است به مواردی بر می خوریم که شاید بتوان از آن استنباط تعریف کرد. ایشان در این مورد می فرمایند: “آنچه ما به آن اعتقاد داریم، معنای واقعی تبلیغ است؛ یعنی رساندن حقایق و واقعیتها به گوش مردم جهان”. (رزاقی،۱۳۷۰،ص۱۶)

آگاهی دادن و اظهار حقایق، از مواردی است که در کلام امام (ره) نیز شواهد زیادی بر آن می توان یافت، اما این مسئله در اندیشه ایشان در مبحث جلوه های تبلیغ جای می گیرد.(همایون،۱۳۷۴،ص۵۰) با این فرض، می توان تعریف اخیر را تعریف تبلیغ، به یکی از جلوه های آن دانست.

به هر حال، مسلم این است که هر دو رهبر، در این برداشت از تبلیغ مشترک بوده اند. البته در مباحث آینده – به ویژه آنجا که مسئله تأثیر بررسی می شود – شواهدی را از کلام آیت ا… خامنه ای ارائه خواهیم کرد که بر اجزای تعریف امام خمینی (ره) تا حدود زیادی منطبق است و می تواند این مشکل را حل کند.

۲-۱- هدف تبلیغ

در جای جای کلام حضرت امام (ره) به اهداف بسیار زیادی جهت تبلیغ بر می خوریم. مهمترین این اهداف عبارت است از: معرفت ا…، بسط توحید و شناخت مردم از عالم، انسان سازی و ارشاد، زدودن ظلم از جامعه و اقامه عدل در آن، تعلیم و تربیت بشر، اخراج انسان از ظلمت به نور و توجه دادن وی به معنویات و برتری دادن انسان بر ملائک.

با اندکی تأمل می توانیم دریابیم که بیشتر این اهداف، یا اهداف اولیه و مقطعی تبلیغ قلمداد می شوند یا می توانند در یکدیگر ادغام گردند و هدفی نهایی را به وجود آورند. به عنوان مثال، بسط توحید و شناخت مردم از عالم، تعلیم و تربیت بشر، اخراج انسان از ظلمت به نور، توجه دادن وی به معنویات، برتری دادن انسان بر ملکوتیان، ساختن انسان و رشد دادن به وی، همه و همه می توانند یک هدف نهایی را تعقیب نمایند.

همچنین، اهدافی از قبیل: اصلاح جامعه، اقامه عدل، تجهیز مستضعفان ضد ستمگران، روشنگری و زدودن ظلم از جامعه، می توانند در دسته کلی دیگری جای گیرند. لذا، می توان چنین ادعا نمود که از نظر حضرت امام (ره)، تبلیغ دو هدف غایی و اساسی را دنبال می نماید که یکی مربوط به فرد است و دیگری مربوط به جامعه انسانی.

اما هدف از تبلیغاتی که مربوط به فرد است، چیزی نیست جز رساندن انسان دو بعدی به درجه “اعلی علیین” و دور نمودن وی از مرتبه “اسفل سافلین”. امام خمینی (ره) در این زمینه در وصیتنامه خویش چنین می فرمایند: “آنچه که شما ملت شریف و مجاهد برای آن به پا خاستید و دنبال می کنید و برای آن جان و مال نثار کرده و می کنید، والاترین و بالاترین و ارزشمندترین مقصدی است و مقصودی است که از صدر عالم در ازل و از پس این جهان تا ابد عرضه شده است و خواهد شد؛ و آن، مکتب الوهیت به معنی وسیع آن و ایده توحید با ابعاد رفیع آن است که اساس خلقت و غایت آن در پهناور وجود و در درجات و مراتب غیب و شهود است؛ و آن، در مکتب محمدی – صلی ا…علیه وآله وسلم – به تمام معنی و درجات و ابعاد متجلی شده و کوشش تمام انبیاء عظام – علیهم سلام ا… – و اولیاء معظم – سلام ا…علیهم – برای تحقق آن بوده و راهیابی به کمال مطلق و جلال و جمال بی نهایت جز با آن میسر نگردد، آن است که خاکیان را بر ملکوتیان و برتر از آنان شرافت داده و آنچه برای خاکیان از سیر در آن حاصل می شود برای هیچ موجودی در سراسر خلقت در سر و علن حاصل نشود.” (همایون،۱۳۷۴،ص۴۷)

و اما هدف دوم که مربوط به جامعه انسانهاست، همانا اصلاح آن به اقامه عدل و زدودن آثار ظلم از آن است. با اندکی تأمل می توان دریافت که این هدف نیز در صورتی که هدف نخست کاملاً حاصل شود، در ضمن آن مستتر است. بدین معنا که اگر انسانها به آن رشد لازم که خداوند برای آنان مقدر فرموده است برسند، طبیعتاً زمینه ای جهت وجود ظلم در جوامع انسانی باقی نخواهد ماند و عدالت خود به خود در این جوامع حکمفرما خواهد بود. به هر حال، حضرت امام (ره) درباره این دو هدف اصلی چنین می فرمایند:

“انبیاء هم که مبعوث شدند، برای این مبعوث شدند که معنویات مردم را و آن استعدادها را شکوفا کنند که در آن استعدادها بفهمند به این که چیزی نیستیم و علاوه بر آن مردم را، ضعفا را از تحت سلطه استکبار بیرون بیاورند. از اول، انبیاء این دو شغل را داشته اند؛ شغل معنوی که مردم را از اسارت نفس خارج کنند، از اسارت خودش خارج کنند که شیطان بزرگ است و مردم و ضعفا را از گیر ستمگران نجات بدهند… این دو شیوه را به عیان در قرآن و سنت و در عمل خود رسول ا… (ص) می بینیم؛ دعوت به معنویات الی حدی که بشر می تواند به او برسد و فوق او، و بعد هم اقامه عدل.” (امام خمینی، ۱۳۶۱،ج۱۸،صص۲۳-۳۳ )

در بررسی دیدگاههای آیت ا… خامنه ای نیز باز علی رغم تنوع ذکر اهداف، در یک جمعبندی کلی، به همین دو هدف اصلی و غایی می رسیم. آنچه در این خصوص شایان توجه است، تأکید بیشتر ایشان بر هدف اول و جای دادن هدف دوم در مقوله تحکیم انقلاب است که با اندکی تأمل همان معنای اقامه قسط و عدل از آن برداشت می شود. ایشان در مورد هدف نخست می فرمایند: “ما … باید به منقلب کردن دلها و روشن کردن ذهنها و تصحیح مسیرها و جهت گیریها و خالص کردن اعمال و تحول درونی مردم به یک مؤمن واقعی با اخلاق اسلامی همت گماریم.” (آیت ا…خامنه ای،۱۳۷۳،صص۲۸۳-۲۸۴)

در مورد هدف دوم تبلیغ نیز – با توضیحی که ذکر شد -، به موارد بسیاری در کلام ایشان بر می خوریم، که از آن جمله این مطلب است: “صدا و سیما در رابطه با انقلاب هم بزرگترین وظیفه را دارد که آن وظیفه عبارت است از عمق بخشیدن به تفکر انقلابی در مردم، یادآوری کردن اصول انقلاب برای مردم، تبیین شعارها و مبانی انقلاب برای ذهنهای مردم و جهت دادن به حرکتهای عملی در صحنه های گوناگون در فعالیتهای مختلف در صحنه اجتماع در جهت حفظ انقلاب و دمیدن روحیه و انگیزه و تحرک انقلابی در مردم و جلوگیری از سرد و بی تفاوت شدن مردم از فعالیتها و تحریکات انقلابی که این وظایف یکی از بزرگترین وظایف صدا و سیما است. یعنی اگر رادیو و تلویزیون برای دمیدن و عمق دادن به روحیه انقلابی در مردم تلاش و فعالیت نکند، یقیناً آن وظیفه اساسی و مهم خودش را انجام نداده است.” (رزاقی،۱۳۷۰،صص۲۰، ۳۴-۳۵)

۳-۱- اهمیت تبلیغ

کثرت سخنان به جا مانده از حضرت امام (ره) و آیت ا… خامنه ای درباره تبلیغ و مسائل مربوط به آن، خود به تنهایی گویای اهمیت خاصی است که این پدیده سرنوشت ساز و تعیین کننده در جهان امروز در منظومه فکری آن بزرگواران داشته و دارد. این دو رهبر انقلاب اسلامی اهمیت این پدیده را از جهات مختلفی عنوان کرده اند که در اینجا اشاره مختصری به هر کدام از آنها خواهیم داشت.

حضرت امام (ره)، تبلیغات را در موارد متعددی از اصول اسلام و اساس فعالیت روحانیان و مجتهدان دانسته اند: “تبلیغات… از اصول بسیار مهم اسلام عزیز است.” (رسالت،۱۳۶۸)

آیت ا… خامنه ای نیز با تأکید بر نیاز اسلام به تبلیغ، اهمیت این پدیده را از طریقی دیگر گوشزد نموده اند: “نظام و اسلام به تبلیغ درست احتیاج دارد.” (رزاقی،۱۳۷۰ ،ص۸۹)

امام خمینی (ره) با توجه به روشن نگری خاصی که نسبت به مسائل جهان معاصر و تطبیق مقتضیات آن با اصول و احکام اسلام داشتند، مسئله تبلیغات را از مهمترین مسائل عصر حاضر دانسته اند: “مسئله تبلیغات یک امر مهمی است که می شود گفت که در دنیا در رأس همه امور قرار گرفته است و می توان گفت که دنیا بر دوش تبلیغات است.” (امام خمینی، ۱۳۶۱،ج۱۴ ، ص۴۱ )

آیت ا… خامنه ای نیز با پذیرش این مطلب، این حقیقت را نیز در کنار آن این گونه به مسئولان تبلیغ در کشور گوشزد می کنند که: “تبلیغ نه تنها ما را در جمع تبلیغاتچیهای دنیا قرار نمی دهد، بلکه نشانگر انجام یک تکلیف و یک واجب است که کوتاهی و غفلت در آن موجب پشیمانی است.” (رزاقی،۱۳۷۰، ص۲۰)

هر دو رهبر انقلاب اسلامی تبلیغات را پس از ذکر اهمیت آن در اسلام و در جهان معاصر به عنوان سلاح برنده ای به مراتب مهمتر از سلاحهای جنگی در دست دشمنان جمهوری اسلامی می دانند. امام خمینی (ره) در این زمینه می فرمایند: “ضرر رسانه های گروهی از خرابیهای توپ و تانکها و سلاحهای مخرب بالاتر و بدتر است، چه که ضررهای سلاحها گذرا است و ضررهای فرهنگی باقی و به نسلهای بعد انتقال پیدا می کند؛ چنانکه دیدید و می بینید.”(روزنامه جمهوری اسلامی،۱۳۶۳)

آیت ا… خامنه ای نیز در این باره معتقدند: “مهمترین وسیله فشار بر این انقلاب، تبلیغات است.” (رزاقی، ۱۳۷۰ ،ص۱۹، ۹۳-۱۱۳)

از آنجا که جمهوری اسلامی حکومتی است که در جهان امروز بر پایه قوانین اسلام شکل گرفته و به نبرد با زورگویان دنیا برخاسته است – و نیز با توجه به مطالبی که درباره اهمیت تبلیغات در اسلام در جهان معاصر و در نزد دشمنان جمهوری اسلامی گذشت – ، طبیعی است که تبلیغات از جایگاه ویژه ای در جمهوری اسلامی برخوردار باشد. حضرت امام (ره) این اهمیت را اینچنین تصویر می نمایند: “تبلیغات در رأس امور است و هر روز باید حجمش زیادتر گردد.” (امام خمینی ،۱۳۶۱ ،ج۱۸،ص۶۴)

آیت ا… خامنه ای نیز این مسئله را این گونه بیان می نمایند: “مسئله تبلیغات از مسائل بسیار مهم این کشور و انقلاب و موضوع آن اشرف موضوعات است.” (رزاقی،۱۳۷۰،ص۲۰)

تبلیغ، اگر چه در بعد داخلی هم مورد توجه این دو بزرگوار بوده است ولی باید اذعان نمود که آنچه در منظومه فکری ایشان اهمیت خاصی دارد، تبلیغات خارجی است. این مسئله با توجه به هجوم شدید تبلیغاتی رسانه های خارجی، قابل توجیه است. در این میان آنچه از امام خمینی (ره) باقی مانده، تأکید ایشان بر اهمیت تبلیغات خارجی و تشویق به تقویت آن است. همچنین آنچه مورد تأکید آیت ا… خامنه ای بوده است – با توجه به سابقه اجرایی ایشان پیش از رهبری و با فرض پذیرش این اهمیت -، ارائه راهکارها به کسانی است که به نحوی می توانند در تبلیغات خارجی نقش داشته باشند. به هر حال، امام خمینی (ره) در بیان اهمیت این مسئله چنین می فرمایند: “در یک همچو محیطی که تمام رسانه های گروهی به ضد اسلام واقعاً و به ضد جمهوری اسلامی تبلیغات می کنند، امروز تبلیغات یک ویژگی خاصی دارد و بر همه لازم است که تبلیغات کنند. تبلیغات داخلی برای این که که مبادا خدای نخواسته مردم تحت تأثیر تبلیغات سوء ابرقدرتها واقع بشوند و بالاتر از او تبلیغات در خارج باید بشود، ما تبلیغاتمان در خارج بسیار ناقص است.” (امام خمینی،۱۳۶۱ ،ج۱۶،ص۱۵۱-۱۵۲)

آیت ا… خامنه ای نیز می فرمایند: “تبلیغ دو طبیعت دارد؛ تبلیغ در داخل و تبلیغ در خارج، طبیعت تبلیغ در داخل با طبیعت تبلیغ در خارج متفاوت است… ما کسانی را که بتوانیم برای تبلیغ به خارج از کشور بفرستیم، متأسفانه کم داریم.” (آیت ا… خامنه ای،۱۳۷۳،ص۲۹۰)

۲- تاثیر

یکی از مهمترین بحثهایی که نقش مهم و مستقیمی را در ساختن پیکره اصلی هر نوع تبلیغات به عهده دارد، مسئله ملاک موفقیت در آن تبلیغات است. این مسئله بدان معناست که چه هدفی بر آن نوع خاص از تبلیغات حاکم است . به عنوان مثال اگر تبلیغات موفق شود بر قلوب مخاطبان وارد شود و طرز فکر آنان را عوض کند، موفق است. اما اگر تبلیغات بتواند کاری کند که مخاطبانش اگر چه برای مدتی موقت که منظور نظر مبلغ است به عمل یا طرز رفتار یا گرایشی خاص تن در دهند، باز هم موفق خواهد بود؟ آیا اصولاً تبلیغات، صرف برقراری ارتباط با مخاطب در رساندن پیام به وی است یا اینکه تبلیغات از ابتدا جهت تأثیرگذاری طراحی شده است و در غیر این صورت به هیچ وجه نام تبلیغات شایسته آن نیست؛ چه رسد به اینکه آن را تبلیغات موفق بنا