خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل دوران هارون اوج قدرت عباسیان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل دوران هارون اوج قدرت عباسیان :

هادی عباسی دوامی نیاورد و پس از یکسال و اندی در سال ۱۷۰ هجری درگذشت.پس از وی، هارون ملقب به رشید، فرزند دیگر مهدی عباسی که از مادری با نام خیزران زاده شده بود، به خلافت رسید.هارون، مقتدرترین خلیفه عباسی و عصر وی، دوران اقتدار این دولت است.در عین حال، این دوران، آغاز مرحله ای است که پس از آن به دلایل مختلف زوال نسبی عباسیان شروع می شود .

شهرت هارون بیش از آن که به خودش مربوط شود به برمکیان باز می گردد که اداره امور حکومت را تا زمان سرنگونی در اختیار خویش داشتند.خاندان برمکی، ریشه در نژاد خراسانی داشتند و تحقیقات جدید نشان داده که کلمه برمک به نوعی کاهن یا پرده دار در معابد گفته می شده است.خبر حضور این خاندان در عرصه سیاست از اواخر دوره اموی و بیشتر در اوایل دوره عباسی است.

یحیی بن خالد برمکی به عنوان دستیار هارون از سوی مهدی عباسی و هادی تعیین شد و هارون او را پدر خطاب می کرد.زمانی که هادی قصد خلع برادرش هارون را داشت، یحیی مخالف بود و به زندان افتاد.هارون که به قدرت رسید وی را آزاد کرد و دست او و فرزندانش را در اداره امور بازگذاشت.یحیی از همان سال ۱۷۰ کار وزارت هارون را عهده دار شد.

یکی از مهم ترین رخدادهای زندگی هارون، جنگ های طولانی وی با رومیان بیزنطی است که مرکزشان در قسطنطنیه (استانبول فعلی) بود.در دوران خلافت وی این جنگ ها به شکل گسترده ای ادامه داشت.دل مشغولی های سیاسی وی به طور عمده در شام، افریقیه و خراسان بود.وی به طور مداوم در این مناطق با بحران سیاسی روبه رو بود و مجبور می شد تا حکمرانان این مناطق را تغییر دهد.

یکی از دشواری های هارون، نفوذ علویان و گسترش مذهب تشیع بود.وی سختگیری زیادی بر علویان کرده بسیاری از آنها را کشت یا به زندان افکند.وی در همان سال های نخست حکومت خود علویان را که در بغداد قدرتی به هم رسانیده بودند، بیرون کرد و آنها را به مدینه بازگرداند .ابن طباطبای علوی از همان سال نخست وی سر به شورش برداشت.در سال ۱۷۶ یحیی بن عبد الله بن حسن در دیلم قیام کرد که با مکر فضل بن یحیی برمکی تسلیم شد.

خوارج نیز که محل نفوذ سنتی شان در جزیره حد فاصل دجله و فرات بود، بارها بر هارون شوریدند .در سال ۱۷۱ هجری صحصح خارجی در آن ناحیه شورید که پس از کشتاری در موصل گرفتار سپاه اعزامی هارون گشته و کشته شد.بار دیگر در سال ۱۷۸ هجری ولید بن طریف خارجی در همان منطقه شورش کرد.خوارج در سیستان و بخشی از افغانستان امروزی هم حضور داشتند.خوارج در سال ۱۸۵ هجری در بادغیس و کابل به رهبری حمزه خارجی شوریدند که مورد حمله سپاه عباسی قرار گرفته، شکست خوردند.

قدرت هارون در سرکوبی این شورش ها، به رغم گستردگی آنها، نشان از اقتداری داشت که ویژه دوران وی بود.

مشکل عمده هارون، بیعت مردم با دو فرزندش امین و مأمون بود.مأمون از امین بزرگ تر بود، اما به دلیل آن که مادرش کنیز بود باید در مرتبه بعد قرار می گرفت.خود هارون گرفتار توطئه دو بیعتی از سوی پدرش مهدی درباره هادی و خودش قرار گرفت.وی حتی با وجود این تجربه برای دو فرزندش بیعت گرفت و عباسیان را در آستانه یک بحران سیاسی قرار داد.او ایران را به مأمون سپردو عراق و شام را به امین.سپردن ایران به دست مأمون آغازی بر استقلال نسبی این منطقه از بغداد بود.

اما پیش از آن که این بحران آغاز شود، سرکوبی برامکه قدرت هارون را به شدت کاهش داد .توطئه بر ضد برامکه می توانست از ناحیه کسانی باشد که در رقابت با این خاندان بودند .در شایعات عمومی ارتباط جعفر برمکی با عباسه خواهر هارون، سبب این رخداد عنوان شد.اتهام زندقه نیز میان اتهاماتی که به خاندان برمکی نسبت داده شده، آمده است.

به هر روی برخورد سخت هارون با این خاندان، جدای از آن که وی را از درایت این خاندان بی بهره می کرد، جوی از بی اعتمادی را میان کارگزاران حکومت به وجود آورد.وی در سال ۱۸۷ دستور داد که جعفر بن یحیی را کشتند و یحیی پدر وی و نیز بسیاری از وابستگان او را به زندان افکندند.یکی از برجستگان این خاندان فضل بن یحیی است که به بخشندگی شهرت به سزائی داشت.او نیز زندانی شد و در سال ۱۹۳ چند ماه پیش از هارون و سه سال پس از درگذشت پدرش یحیی، در زندان درگذشت.گفته شده است که در این ماجرا بیش از هزار نفر از وابستگان این خاندان کشته شده خانه های آنها ویران گشت. ^(۱)

شورش های پی در پی خوارج در عراق و جنوب خراسان، شورش رافع بن لیث در خراسان و ناامنی آن ناحیه، هارون را مجبور کرد تا در اواخر سال ۱۹۲ به خراسان عزیمت کند.وی در جرجان بیمار شد و در سال ۱۹۳ در شهر طوس درگذشت.بعدها در نزدیکی قبر او، پیکر پاک امام رضا ع را به خاک سپردند.

پی نوشت:

۱ دکتر حسن ابراهیم حسن می گوید: برمک جد خاندان برمکیان در بلخ متولی آتشکده بود و به خدمت آن قیام می کرد همچنان که قصی و فرزندانش در ایام جاهلیت خادمان کعبه بودند، برمک و خاندان وی به آتش پرستی، دین ایرانیان قدیم، معتقد بودند و چون اسلام بیامد بعضیشان مسلمان شدند در آغاز کار عباسیان خالد بن برمک که وزارت سفاح و منصور یافت از این خاندان برخاست هارون الرشید پیش از خلافت یحیی بن خالد را دبیر خویش کرد و کارها را به رای و تدبیر وی می کرد و چون به خلافت رسید یحیی را وزیر خویش کرد و کار وی بالا گرفت و فرزندانش به مقامات بلند رسیدند.

خالد بن برمک مردی فاضل و جلیل و کریم و دوراندیش و بیدار دل بود. سفاح وی را تقرب داد و معتمد خویش کرد اما وی به تقرب خلیفه مغرور نبود و همچنان پای بند اخلاص و تواضع خویش بود و با آنکه کارهای وزارت بدست او بود عنوان وزیر نگرفت که بیم داشت آنچه بر ابوسلمه خلال معروف به وزیر آل محمد رسید که به فرمان سفاح کشته شد بدو نیز رسد.

گویند روزی سفاح به خالد گفت: «کار تو بجایی رسیده که مرا به خدمت کسان خود گرفته ای» .

خالد از این گفتار بیمناک شد و گفت: «ای امیرمؤمنان من خادم و بنده توام منظور چیست؟»

سفاح بخندید و گفت: «ریطه دختر من با دختر تو بیکجا می خوابند و من نیم شب بیدار می شوم و می بینم روپوش آنها پس رفته و دوباره رویشان را می پوشانم» .

خالد دست خلیفه را بوسید و گفت: «آقایی در رعایت بنده و کنیز خود پاداش خدا می جوید» .

درباره اصابت رأی و دقت نظر خالد این قصه معروفست که وقتی منصور بنای بغداد را آغاز کرد و دید که لوازم بنا گران است اطرافیانش بدو گفتند ایوان کسری را ویران کند و مصالح آن را بکار برد. منصور با خالد بن برمک مشورت کرد که گفت: چنین مکن که این ایوان نشان عظمت اسلام است و چون مردم آن را ببینند بدانند که چنین بنای با عظمت را جز اراده خدائی به سقوط نکشیده و هم ایوان کسری نمازگاه علی بن ابی طالب است به علاوه مخارج ویران کردن ایوان از قیمت مصالح آن بی