خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل سرچشمه عصمت انبیاء

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل سرچشمه عصمت انبیاء :

“و انزل الله علیک الکتاب و الحکمه و علمک ما لم تکن تعلم…”همانطور که قبلا نیز اشاره کردیم از ظاهر کلام بر می آید که این جمله در مقام تعلیل جمله: “و ما یضرونک من شی ء”و یا روی هم جملات: “و ما یضلون الا انفسهم و مایضرونک من شی ء”است، هر چه باشد می فهماند علت اینکه مردم نمی توانند رسول خدا(ص)را گمراه کنند و یا ضرری به آن جناب برسانند.همین انزال کتاب و تعلیم حکمت است که ملاک در عصمت آن حضرت است.

گفتاری پیرامون معنای عصمت

از ظاهر این آیه بر می آید، آن چیزی که عصمت به وسیله آن تحقق می یابد و شخص معصوم به وسیله آن معصوم می شود نوعی از علم است.علمی است که نمی گذارد صاحبش مرتکب معصیت و خطا گردد.

و به عبارتی دیگر علمی است که مانع از ضلالت می شود.همچنانکه(در جای خودمسلم شده)که سایر اخلاق پسندیده از قبیل شجاعت و عفت و سخاء نیز هر کدامش صورتی است علمی که در نفس صاحبش راسخ شده و باعث می شود آثار آن بروز کند.و مانع می شود از اینکه صاحبش متصف به ضد آن صفات گردد.مثلا آثار جبن و تهور و خمود و شره و بخل و تبذیر از اوبروز کند.

در اینجا این سؤال پیش می آید که اگر علم نافع و حکمت بالغه باعث می شود که صاحبش از وقوع در مهلکه ها و رذایل، مصون و از آلوده شدن به پلیدیهای معاصی محفوظ باشد، باید همه علما این چنین معصوم باشند و حال آنکه اینطور نیستند.

در پاسخ می گوئیم: بله، علم نافع و حکمت بالغه چنین اثری دارد، همچنانکه در بین رجال علم و حکمت و فضلای از اهل تقوا و دین مشاهده می کنیم.و لیکن این سببیت مانند سایراسبابی که موجود در این عالم مادی و طبیعی دست در کارند سبب غالبی است نه دائمی.به شهادت اینکه هیچ دارنده کمالی را نمی بینی که کمال او بطور دائم او را از نواقص حفظ کند.

و هیچگاه تخلف نکند.بلکه هر قدر هم آن کمال قوی باشد جلوگیری اش از نقص غالبی است نه دائمی و این خود سنتی است جاری در همه اسبابی که می بینیم دست در کارند.

و علت این دائمی نبودن اثر این است که قوای شعوری مختلفی که در انسان هست، بعضی باعث می شوند آدمی از حکم بعضی دیگر غفلت کند، و یا حد اقل توجهش به آن ضعیف گردد.مثلا کسی که دارای ملکه تقوا است ما دام که به فضیلت تقوای خود توجه دارد.هرگز به شهوات ناپسند و حرام میل نمی کند، بلکه به مقتضای تقوای خود رفتار می کند.اما گاه می شودکه آتش شهوت آنچنان شعله ور می شود و هوای نفس آنقدر تحت جاذبه شهوت قرار می گیرد که چه بسا مانع آن می شود که آن شخص متوجه فضیلت تقوای خود شود و یا حد اقل توجه و شعورش نسبت به تقوایش ضعیف می شود و معلوم است که در چنین فرضی بدون درنگ عملی که نبایدانجام دهد، می دهد، و ننگ شره و شهوت رانی را بخود می خرد.

سایر اسباب شعوری که در انسان هست نیز همین حکم را دارند و اگر این غفلت نبودو سبب سببیت خود را از دست نمی داد، آدمی هرگز از حکم هیچیک از این اسباب منحرف نمی شد، و هیچ چیزی از تاثیر آن سبب جلوگیر نمی شد.پس هر چه تخلف می بینیم ریشه و علتش برخورد و نبرد اسباب با یکدیگرند و غالب شدن یک سبب بر سبب دیگر است.

منشا عصمت نوعی از علم است، غیر از علوم معمول و عادی که تاثیر غالبی دارند نه دائمی از اینجا روشن می شود که آن نیروئی که نامش نیروی عصمت است، یک سبب علمی و معمولی نیست بلکه سببی است علمی و شعوری که به هیچ وجه مغلوب هیچ سبب دیگرنمی شود.و اگر از این قبیل سبب های شعوری معمولی بود بطور یقین تخلف در آن راه می یافت و احیانا بی اثر می شد.

پس معلوم می شود این علم از غیر سنخ سایر علوم و ادراکات متعارفه است که از راه اکتساب و تعلم عاید می شود.

و در آیه مورد بحث می بینیم که خدای تعالی در خطابش به شخص رسول خدا(ص)می فرماید: “و انزل علیک الکتاب و الحکمه و علمک ما لم تکن تعلم””کتاب و حکمت بر تو نازل کرد، و علمی به تو تعلیم داد که خودت از راه اکتساب هرگز آن رانمی آموختی”و گو اینکه معنای این جمله را بدان جهت که خطابی است خاص، آنطور که بایدنمی فهمیم.زیرا ما انسانهای معمولی آن ذوقی که حقیقت این علم را درک بکند نداریم و لیکن اینقدر هست که از سایر کلمات خدای تعالی در این باب تا حدودی مطلب برای ما روشن می شود، مانند آیه: “قل من کان عدوا لجبریل فانه نزله علی قلبک” ^(۱) و آیه شریفه: “نزل به الروح الامین علی قلبک لتکون من المنذرین بلسان عربی مبین” ^(۲).

از این آیات می فهمیم که نازل کردن هر چه بوده از سنخ علم بوده، چون محل نزول آن قلب شریف آن جناب بوده و از جهتی دیگر معلوم می شود که این انزال از قبیل وحی و تکلیم بوده، چون در جای دیگر در باره نوح و ابراهیم و موسی و عیسی(علیهم السلام)فرموده: “شرع لکم من الدین ما وصی به نوحا و الذی اوحینا الیک و ما وصینا به ابراهیم و موسی و عیسی” ^(۳).

و نیز فرموده: “انا اوحینا الیک کما اوحینا الی نوح و النبیین من بعده” ^(۴).

و نیز فرموده: “ان اتبع الا ما یوحی الی…” ^(۵).و نیز فرموده: “انما اتبع ما یوحی الی…” ^(۶).

از این آیات مختلف استفاده می شود که مراد از انزال همان وحی است و وحی کتاب و حکمت خود نوعی تعلیم الهی است. که خدای تعالی پیامبرش را به آن اختصاص داده.چیزی که هست از آیه مورد بحث که می فرماید: “و خدا کتاب و حکمت بر تو نازل کرد و علمی به توتعلیم داد که هرگز از راه اکتساب به دست نمی آوردی”استفاده می شود که این تعلیم الهی تنها وحی کتاب و حکمت نیست.چون مورد آیه شریفه، داوری رسول خدا(ص)در حوادثی است که پیش آمده، و آن جناب برای رفع اختلاف از رای خاص به خود استفاده فرموده، و معلوم است که این علم، یعنی رای و نظریه خاص آن جناب غیر علم کتاب و حکمت است، هر چند که متوقف بر آن