خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل سیستم هوشمند سندشناسی، فرضیه یا واقعیت؟

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل سیستم هوشمند سندشناسی، فرضیه یا واقعیت؟ :

اشاره^(۱)

فرهنگ دینی شیعه و علوم حوزوی، خاصه دانش هایی نظیر فقه، اصول، تفسیر، عقائد، تاریخ، سیره و حتی علم رجال به شدّت وابسته به احادیث و سخنان گهربار پیامبر گرامی اسلام(ص) و ائمه بزرگوار(ع) می باشد. بدیهی است که برای درستی انتساب این سخنان ایشان ناچار از بررسی سندی احادیث می باشیم.

برای رسیدن به این هدف ناگزیریم که روش های سنتی را کنار گذاشته و روش های نوین را جایگزین آنها کنیم تا در کمترین زمان بتوانیم به نتایج پژوهشی بیشتری دست یابیم.

یکی از پهنه هایی که رایانه می تواند در آن کارساز و راه گشا باشد، مباحث رجالی است؛ زیرا علم رجال دارای قواعد و دستورات معینی است که به وسیله آن می توان وثاقت و ضعف راوی را به دست آورد و این چنین، با جرح و تعدیل راوی و کنار گذاشتن راویان یک سند، صحت یا ضعف سند استنباط می شود^(۲).

از دو زاویه متفاوت و یا مکمل می توان به کار رایانه در علم رجال نگریست:

۱. از دیدگاه پایگاه اطلاعاتی علم رجال؛

۲. از منظر سیستم خبره و هوشمند علم رجال.

از نظر گاه اوّل، هدف، تهیه معجم های رایانه ای لفظی از کتب رجال و منابع مورد نیاز در این علم است که امکان جستجوی لفظی و ترکیبی، و نمایش صفحه ای متن را داشته باشد^(۳).

اما از نظر گاه دوم، هدف، ایجاد سیستم خبره و هوشمندی است که بتواند قوانین علم رجال را در خود شبیه سازی نماید و بتواند بهعنوان دستیار و مشاور در خدمت پژوهشگران حدیث و رجال قرار گیرد و هویت موجود در اسانید را تشخیص دهد و اسناد مشکل دار مانند: معلقات، طرق و حیلوله ها را بازسازی کند.

اگر چه این شیوه را می توان در علوم اسلامی دیگر هم به کار برد^(۴)، اما در علم رجال امکانات و ویژگی هایی وجود دارد که تحقق این هدف را به سرعت عملی می سازد و آرزوی دیرینه پژوهشگران علوم اسلامی را تحقق می بخشد.

امکانات و ویژگی های موجود

* حداقل ۱۰۳۳ راوی توثیق شده^(۵)؛

* توثیقات عامه در باره حداقل ۱۱۲۵ راوی^(۶)؛

* مدایح رسیده در باره حدود ۱۰۲۳ راوی^(۷)؛

* معلوم بودن ضعف عده ای از راویان^(۸)؛

* وجود قواعد و دستورات روشن در علم رجال و درایه بهخصوص در نتیجه گیری^(۹)؛

* وجود کتب رجالی مانند: معجم رجال الحدیث، جامع الرواه، تنقیح المقال، الجامع فی الرجال و الموسوعه الرجالیه، که کمک زیادی در روشن شدن مکانت، مشترکات و مترادفات، طرق و معلّقات می کند؛

* وجود نرم افزارهای رجالی همچون: درایه النور، کشف الرجال، معجم الفقهیه، موسوعه الحدیث الشریف و مکتبه الالفیه للسنه النبویه، که با افزودن و تلفیق آنها به برنامه، کار پر هزینه و زمان بر حروف چینی و نمایه زنی را تا حدود زیادی تقلیل می بخشد.

ضرورت، اهمیت و کاربرد

سیستم هوشمند رجالی چه ضرورتی دارد؟ و از طرفی صرف وقت و هزینه برای ایجاد این سیستم در مقابل دستیابی به چه نتیجه ای است؟ در پاسخ به این سؤال می توان نتایج ذیل را برای چنین سیستمی برشمرد:

۱. بالا بردن سرعت و دقت در پژوهش

علوم حوزوی و تحقیق مسائل دینی بهشدت وابسته به احادیث است و تحقیق سندی احادیث مقدم بر فهم و درک حدیث است. وجود احادیث فراوان، وقت و هزینه زیادی را برای دستیاب ی به صحت سند به خود اختصاص می دهد. با استفاده از این سیستم هوشمند در زمان و هزینه صرفه جویی چشمگیری می شود.

۲. رفع اشتباهات

محققان و پژوهشگران بهعلت کثرت اشتغالات، تخصصی بودن علم رجال و زمان گیر بودن تحقیقات سندی از تحقیق مستقل صرف نظر کرده و گاهی به احادیثی استناد می کنند که ضعف سندی دارند. بنابراین، سیستم هوشمند رجالی می تواند دستیار خوبی در این زمینه باشد.

۳. استفاده همگانی از احادیث

این سیستم با مشخص کردن صحّت یا ضعف سند، استفاده از احادیث را برای تمامی پژوهشگران علوم اسلامی آسان می سازد.

۴. سهولت رسیدن به منابع متعدد

سیستم می تواند بعد از دریافت سند، راویان را تفکیک کرده، مشترکات و مترادفات آن را به نمایش گذاشته و مصادر ترجمه هر یک را با متن کامل به محقق ارائه نماید. در حالی که اگر برای رسیدن به این هدف بخواهیم از برنامه های نرم افزاری متنی یا فهرستی استفاده کنیم، زمان زیادی را باید صرف نماییم.

۵. نظام مند کردن مبانی رجالی و درایه الحدیث

از دیر زمان علماء و فقهای شیعه برای به دست آوردن نظر شرع در خصوص یک مسئله به روایات مراجعه می کرده اند. اگر به کتب فقهی شیعه همانند: جواهر، حدائق، مختلف الشیعه و مستند الشیعه مراجعه شود، می بینیم که ایشان برای بیان مبانی فقهی در بعضی موارد اصولی استناد به صحّت یک روایت و ضعف روایات متعارض می کرده اند و به صحت و سقم خبر اهمیّت فراوان می دادند.

ولی هرگز در بیان مبانی رجالی خود به شکل مدون اهتمام نداشته اند و کمتر به مبانی خود اشاره کرده اند. با ایجاد سیستم هوشمند رجالی می توان با قبول یا ردّ مبانی در مرحله تولید یا ایجاد مبانی در مراحل بعدی مانند جمع آوری مجموعه ای از مبانی رجالی اقدام نمود که در تحقیق رجالی سند بسیار مورد توجّه واقع می گردد.

مراحل تولید سیستم هوشمند

روند تولید سیستم هوشمند را می توان در چهار مرحله اساسی خلاصه کرد:

۱. تولید پایگاه اطلاعاتی (

Background

Knowledge

)

۲. ایجاد پردازشگر متنی (

Processor

)

۳. ایجاد رابط مناسب (

Term Weighting

)

۴. ایجاد موتور استنتاج مناسب (

Concl-ude

)

محله اوّل: تولید پایگاه اطلاعاتی

برای تهیه یک پایگاه اطلاعاتی باید مراحل متعددی را پشت سر گذاشت؛ زیرا تا این مراحل طی نشود، رسیدن به هدف مورد نظر میسر نخواهد بود.

الف در مرحله نخست باید نیازمندی ها مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

عمده نیازهای این مرحله را می توان در ۴ مورد ذکر کرد:

۱. حل مشترکات، مترادفات، کنیه ها و القاب که نخست باید کتب اربعه شیعه را مورد توجه قرار داد سپس با تعمیم آن به دیگر کتب روایی این مشکل را برطرف کرد.