خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل مفهوم ولایت

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مفهوم ولایت :

“انما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا…”

راغب در کتاب مفردات گفته است”ولاء”(به صدای بالای واو)و همچنین”توالی”به این معنا است که حاصل شود دو چیز یا بیشتر، از یک جنس و بدون اینکه چیزی از غیر آن جنس حایل شود.این معنای لغوی ولاء و توالی است، و گاهی این لفظ به طور استعاره و مجازدر قربی استعمال می شود که آن قرب از جهات زیر حاصل می گردد.

۱ – قربی که از جهت مکان حاصل میشود و گفته میشود: “جلست مما یلیه – نشستیم نزدیکش”.

۲ – قرب از جهت نسبت.

۳ – قرب از جهت دوستی و گفته می شود: “ولی فلان – دوست فلانی”.

۴ – قرب حاصل از نصرت و گفته می شود: “ولی فلانا – یاری کرد فلان را”.

۵ – از جهت اعتقاد.گفته می شود: “فلان ولی فلان – هم عقیده و هم سوگند اوست”.ودر معنای نصرت بطور حقیقت اطلاق می شود و همچنین در معنای مباشرت در کار واختیار داری در آن، و گفته می شود: “فلان ولی لامر کذا – فلانی اختیار دار فلان کار است”وبعضی از اهل لغت گفته اند: ولایت(به صدای پائین واو)و ولایت(به صدای بالای آن)به یک معنا است، مانند دلالت و دلالت که هر دو به یک معنا است، و حقیقت ولایت عبارتست از بعهده گرفتن کار، و منصوب شدن بر آن و”ولی”و”مولی”هر دو استعمال می شوند در این معنا، البته هم در معنای اسم فاعل آن، یعنی موالی(به کسر لام)و هم در معنای اسم مفعول آن یعنی موالی(به فتح لام)و به مؤمن گفته می شود ولی الله و لیکن دیده نشده که بگویند مؤمن مولای خداست، لیکن هم گفته می شود”الله ولی المؤمنین”و هم”الله مولا المؤمنین”و نیز راغب می گوید: اگر عرب گفت: ” ولی”اگر دیدی که خود بخود و بدون لفظ”عن”متعدی شد، بدانکه اقتضای معنای ولایت را دارد و مقتضی است که آن معنا در نزدیک ترین مواضعش حاصل شود، مثلا اگر دیدید کسی گفت: “ولیت سمعی کذا”یا گفت”ولیت عینی کذا”یاگفت”ولیت وجهی کذا”بدانکه مراد اینست که گوش خود یا چشم خود یا روی خود رانزدیک فلانی بردم، کما اینکه در قرآن هم بدون لفظ”عن”استعمال شده، می فرماید: “فلنولینک قبله ترضیها” ^(۱) و نیز می فرماید: “فول وجهک شطر المسجد الحرام و حیث ماکنتم فولوا وجوهکم شطره” ^(۲) و اگر دیدی که با”عن”چه در ظاهر و چه در تقدیر متعدی شدبدانکه اقتضای معنای اعراض و ترک نزدیکی را دارد. ^(۳)

و ظاهرا نزدیکی کذائی که ولایت نامیده می شود اولین بار در نزدیکی زمانی و مکانی اجسام به کار برده شده آنگاه به طور استعاره در نزدیکی های معنوی استعمال شده است.پس ظاهرا گفتار راغب در کتاب مفردات عکس حقیقت و غیر صحیح بنظر می رسد، زیرا بحث دراحوالات انسانهای اولی این را بدست می دهد که نظر بشر نخست به منظور محسوسات بوده واشتغال به امر محسوسات در زندگی بشر مقدم بر تفکر در متصورات و معانی و انحای اعتبارات وتصرف در آنها بوده است، بنا بر این اگر ولایت را که قرب مخصوصی است در امور معنوی فرض کنیم لازمه اش اینست که برای ولی قربی باشد که برای غیر او نیست مگر بواسطه او، پس هرچه از شؤون زندگی مولی علیه که قابل این هست که بدیگری واگذار شود تنها ولی می تواند آنراعهده دار شده و جای او را بگیرد.مانند ولی میت که او نیز همینطور است، یعنی همانطوری که میت قبل از مرگش می توانست به ملاک مالکیت انواع تصرفات را در اموال خود بکند ولی اودر حال مرگ او می تواند به ملاک وراثت آن تصرفات را بکند، و همچنین ولی صغیر با ولایتی که دارد می تواند در شؤون مالی صغیر اعمال تدبیر بکند و همچنین ولی نصرت که می تواند درامور منصور از جهت تقویتش در دفاع تصرف کند و همچنین خدای تعالی که ولی بندگانش است و امور دنیا و آخرت آنها را تدبیر می نماید، و در این کار جز او کسی ولایت ندارد، تنهااوست ولی مؤمنین در تدبیر امر دینشان به اینکه وسائل هدایتشان را فراهم آورد و داعیان دینی بسوی آنان بفرستد و توفیق و یاری خود را شامل حالشان بکند، و پیغمبران هم ولی مؤمنینند.

مثلا رسول الله(ص)ولی مؤمنین است، چون دارای منصبی است ازطرف پروردگار، و آن اینست که در بین مؤمنین حکومت و له و علیه آنها قضاوت می نماید، وهمچنین است حکامی که آن جناب و یا جانشین او برای شهرها معلوم می کنند زیرا آنها نیزدارای این ولایت هستند که در بین مردم تا حدود اختیاراتشان حکومت کنند، و خواننده خودقیاس و حلف و طلاق وپسر عم ^(۶) و محبت و ولایت عهدی و همچنین بقیه معانی آنرا، و اما ولایتی که در آیه: “یولون الادبار”است به معنای پشت کردن یعنی بجای اینکه روی خود جانب دشمن کنند و سنگر وجبهه جنگ را اداره و تدبیر نمایند، پشت خود بدان کرده پا به فرار می گذارند و همچنین است”تولیتم”یعنی اعراض کردید و خود را به جهتی که مخالف جهت آنست قرار دادید یا روی خود را جهت مخالف آن برگردانیدید.

پس آنچه از معانی ولایت در موارد استعمالش به دست می آید اینست که ولایت عبارتست از یک نحوه قربی که باعث و مجوز نوع خاصی از تصرف و مالکیت تدبیر می شود، وآیه شریفه مورد بحث، سیاقی دارد که از آن استفاده می شود ولایت نسبت به خدا و رسول ومؤمنین به یک معنا است، چه به یک نسبت ولایت را به همه نسبت داده است و مؤید این مطلب این جمله از آیه بعدی است: “فان حزب الله هم الغالبون”برای اینکه این جمله دلالت و یا دست کم اشعار دارد بر اینکه مؤمنین و رسول خدا(ص)از جهت اینکه در تحت ولایت خدایند، حزب خدایند و چون چنین است پس سنخ ولایت هر دو یکی و از سنخ ولایت خود پروردگار است و خداوند متعال برای خود دو سنخ ولایت نشان داده، یکی ولایت تکوینی که آیات راجع به آن را ذیلا درج می کنیم.دوم ولایت تشریعی که به آیات آن نیز اشاره می نماییم، آنگاه در آیات دیگری این ولایت تشریعی را به رسول خود استناد می دهد و در آیه مورد بحث همان را برای امیر المؤمنین(ع)ثابت می کند، پس در اینجا چهار جور ازآیات قرآنی هست:

چهار دسته آیات شریفه در باره: ولایت تکوینی خدا، ولایت تشریعی خدا، ولایت رسول الله(ص)و ولایت امام علی(ع)

۱ – آیاتی که اشاره به ولایت تکوینی خدای متعال دارد، و اینکه خدای متعال هر گونه تصرف در هر موجود و هر رقم تدبیر و به هر طوری که خود بخواهد برایش میسور و صحیح و روااست، مانند این آیات: “ام اتخذوا من دونه اولیاء فالله هو الولی” و”ما لکم من دونه من ولی و لا شفیع ا فلا تتذکرون” ^(۸) و”انت ولیی فی الدنیا و الاخره” ^(۹) و”فما له من ولی من بعده” ^(۱۰) و ^(۷) در همین معنا می فرماید: “و نحن اقرب الیه من حبل الورید” ^(۱۱) و نیز می فرماید: “و اعملوا ان الله یحول بین المرء و قلبه” ^(۱۲) و چه بسا آیات زیر را هم که راجع به ولایت به معنای نصرت است بتوان جزو همین آیات شمرد.چون نصرت مؤمنین هم خود یک رقم تصرف است، و آن آیات اینها است: “ذلک بان الله مولی الذین آمنوا و ان الکافرین لا مولی لهم” ^(۱۳) و: “فان الله هو مولاه” ^(۱۴) و این آیه: “و کان حقا علینا نصر المؤمنین”هم با اینکه لفظ مولی یا ولایت در آن نیست با این وصف چون از جهت معنا از مقوله آیات فوق است باید درزمره آنها بشمار آید این آیات دسته اول.

۲ – اما دسته دوم، یعنی آیاتی که ولایت تشریع شریعت و هدایت و ارشاد توفیق و امثال اینها را برای خدای متعال ثابت می کند، آنها نیز از این قرارند: “الله ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظلمات الی النور” ^(۱۵) و”و الله ولی المؤمنین” ^(۱۶) و”و الله ولی المتقین” ^(۱۷) و آیات زیرهم در مقام بیان همین جهت اند: “و ما کان لمؤمن و لا مؤمنه اذا قضی الله و رسوله امرا ان یکون لهم الحیوه من ام