خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل نقش کمیته امداد امام خمینی قدس سره در احیای ارزش های اسلامی در رسیدگی به محرومان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نقش کمیته امداد امام خمینی قدس سره در احیای ارزش های اسلامی در رسیدگی به محرومان :

چکیده:

سال ۱۳۸۲ به عنوان سال خدمت رسانی به مردم اعلام شده است که در این میان سهم توجه به فقرا و قشر آسیب پذیر بیش از دیگران است . کمیته امداد امام خمینی رحمه الله یکی از نهادهایی است که در سالهای پس از انقلاب، در خدمت به محرومین موفقیت چشم گیری داشته است . اخیرا کمیته امداد دومین همایش سالانه خود را با عنوان «امداد، فقر زدایی و اشتغال » ، برگزار نموده است که مقاله حاضر یکی از مقالات ارائه شده در این همایش بوده است . امیدواریم با چاپ این مقاله ضمن تقدیر از این نهاد خدمتگزار و آشنایی با خدمات ارائه شده به محرومین، توجه مخاطبین را به اهمیت مساله فقرزدایی و توجه به قشر آسیب پذیر از طریق ترویج فرهنگ صدقه و انفاق، جلب نموده و در سال خدمت رسانی به مردم، گامی هر چند اندک در جهت محرومیت زدایی برداشته باشیم .

مقدمه

«ویطعمون الطعام علی حبه مسکینا ویتیما واسیرا انما نطعمکم لوجه الله لانرید منکم جزاء و لا شکورا» ^(۱)

از دیر باز رسیدگی به فقرا و مستمندان در جوامع بشری مرسوم بوده و بسته به فرهنگ و آداب و رسوم و دیدگاههای مردم، حاکمان آن جوامع اقدام به حمایت ازمحرومان می نمودند . هم اکنون نیز در کشورهای مختلف بسته به نوع حکومت، تحت عناوین مختلف وزارت رفاه اجتماعی، نهادهای خیریه دولتی و سازمانهای حمایتی غیردولتی، سعی درشناسایی علل، عوامل و ارائه راهکارهای عملی در زدودن چهره فقر و تنگدستی درجوامع خود دارند . آنها معتقدند تامین رفاه اجتماعی، توزیع عادلانه ثروت و پایین بودن درصد فقر در هر جامعه ای، شاخصی مناسب برای تعیین رشد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جوامع است . اما در کشور اسلامی ایران نیز به دلیل اعتقادات مذهبی، محرومیت زدایی از اهمیت خاصی برخوردار بوده و اعتقاد بر این است که اگر توزیع ثروت عادلانه صورت پذیرد، اصولا فقیری وجود نداشته و اختلاف طبقاتی موجود درجامعه علت همین بیعدالتی در توزیع ثروت و درآمد است . مردم مسلمان ایران و مسؤولان نظام با الهام از آیات قرآن و روایات معصومین، حمایت از محرومان و مستضعفان را آرمان خود دانسته و همواره سعی و تلاششان در بسط عدالت اجتماعی و تامین رفاه عمومی مردم بوده و در این راستا سازمانهای دولتی و غیردولتی با قدمتی بیش از چند دهه متولی این امر مهم بوده اند . نهادهایی نظیر سازمان بهزیستی، هلال احمر، بنیاد ۱۵ خرداد، بنیاد شهید، بنیاد مستضعفان و جانبازان، کمیته حمایت از بیماران خاص، کمیته امداد امام خمینی رحمه الله نهاهای خیریه غیردولتی و . . . . هرکدام در برهه ای از زمان و به دلایل خاصی، وظیفه خدمات رسانی به قشرخاصی را به عهده گرفته اند که بعضی از این مراکز مستقیما زیر نظر دولت بوده و تماما از اعتبارات دولتی استفاده نموده اند . برخی از این نهادها، هم از اعتبارات دولتی و هم از اعتبارات خاص استفاده نموده اند و برخی دیگر نیز صرفا با استفاده از کمکهای مردمی اقدام به محرومیت زدایی می نمایند .

یکی از نهادهایی که در محرومیت زدایی نقش عمده ای دارد کمیته امداد امام قدس سره است که به دستور بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، ۲۲ روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی تاسیس گردید و اگرچه امداد رسانی قبل از انقلاب در طیف محدودتری انجام می گرفت، اما فعالیت این نهاد رسما در۱۴ اسفند ۱۳۵۷ شروع شد و اقدام به شناسایی نوع و میزان محرومیت در بین جوامع شهری و روستایی کشور نموده و با جمع آوری کمکهای مردمی و اعتبارات دولتی اقدام به حل مشکل و رفع نیازهای محرومان نموده است . از شروع تاسیس کمیته امداد تاکنون تحولات چشمگیری در نوع و میزان کمکهای ارائه شده توسط این نهاد، صورت پذیرفته و هم اکنون در زمینه امدادرسانی، برنامه های مختلف و متنوعی را در دست اجرا دارد .

آنچه از تعالیم دین مبین اسلام استنباط می شود، عنایت خاص حضرت باریتعالی و ائمه معصومین علیهم السلام به محرومیت زدایی است که نهاد کمیته امداد آن را سرلوحه کارخود قرارداده است . در این مقاله سعی داریم تا نقش کمیته امداد را در احیای ارزشهای اسلامی، در رسیدگی به محرومان مورد بحث قرارداده و میزان موفقیت آن را از دید کمی و کیفی بررسی نماییم .

صدقه و انفاق و شرایط آن و نیز فرهنگ سازی آن در جامعه، به عنوان یک ارزش درآیات و روایات مختلفی مطرح شده است، چرا که این کار باعث ارتباط فرد با خالق خود و سبب مشارکت وی درکار خیر شده و علاوه بر اجر اخروی که تاکید زیادی برآن شده، در این دنیا از نظر روحی و روانی، سبب تحول وی خواهد شد . در این راستا خداوند متعال هر کمکی را انفاق ندانسته است آنچه حضرت باری تعالی و ائمه معصومین علیهم السلام به عنوان انفاق در راه خدا دانسته اند، شرایطی دهگانه دارد که ذیلا به آنها اشاره می کنیم:

شرط اول: انفاق و صدقه از اموال حلال باشد، یعنی مالی نباشد که از راه حرام یا خیانت به دست آمده است . پیامبراکرم صلی الله علیه وآله می فرماید:

خداوند هیچ انفاقی را که از طریق خیانت است نمی پذیرد . ^(۲)

شرط دوم: انفاق و صدقه باید از اموال خوب و سالم باشد، نه از اموا ل نامطلوب و بی ارزش . خداوند می فرماید:

ای کسانی که ایمان آورده اید، از قسمتهای پاکیزه اموالی که به دست آورده اید، انفاق کنید و به سمت قسمتهای ناپاک نروید، زیرا خود شما هم حاضر نیستید آنها را بپذیرید . ^(۳)

شرط سوم: انفاق زمانی داده شود که انفاق کننده به زندگی امید داشته باشد، زیرا در حالت اول انفاق برخاسته ازمیل، رغبت و اعتقاد فرد است . امام صادق علیه السلام می فرماید:

درهمی که درحال سلامتی صدقه بدهید، بهتر است از این که در زمان مرگ بنده هایی را آزاد کنید .

شرط چهارم: انفاق باید به نیازمندان واقعی داده شود، یعنی به افرادی که سخت به آن نیازمندند . خداوند تبارک وتعالی در سوره بقره آیه ۲۷۳ می فرماید:

انفاق شما مخصوص نیازمندانی است که در راه خدا در تنگنا قرار گرفته اند .

این قاعده شامل افراد ذیل است:

۱ – کسانی که به علت توجه به خداوند از وطن دور مانده اند .

۲ – شرکت در میدان جنگ اجازه تامین معاش را به آنان نداده است .

۳ – به علت عدم دارایی و سرمایه به مسافرت نمی روند و توان تامین معاش را ندارند .

۴ – از شدت خویشتن داری، افراد ناآگاه، آنها را بی نیاز می پندارند .

۵ – هرگز با اصرار از مردم کمک دریافت نمی کنند .

۶ – اگر چه سخنی از حال خود نمی گویند، ولی چهره هایشان نشان از رنج و درد دارد .

شرط پنجم: انفاق باید مخفی داده شود . خداوند متعال در این باره می فرماید:

هرگاه آنها را مخفی ساخته و به نیازمندان بدهید، برای شما بهتر است . ^(۴)

شایان ذکر است که از دیدگاه اسلام، انفاق به دو صورت مخفی و آشکار می باشد، آنجا که به پرداخت آشکار صدقه و انفاق امر شده است، مقصود همان صدقات واجب یعنی خمس و زکات است و آنجا که امر به مخفی نمودن آن نموده مراد همان صدقات مستحب است . از مهمترین دلایل آشکار بودن صدقات واجب این است که از اتهام مردم به اجابت صدقات جلوگیری می نماید، همچنین دیگران به انجام ادای واجبات تشویق می شوند .

شرط ششم: صدقه و انفاق همراه با منت نباشد . خداوند متعال در سوره بقره آیه ۲۶۴ می فرماید:

ای کسانی که ایمان آورده اید، بخششهای خود را با منت و آزار باطل نکنید .

شرط هفتم: انفاق و صدقه باید توام با خلوص نیت بوده و همراه با ریا نباشد . خداوند می فرماید:

مؤمنان کسانی هستند که اموالشان را برای جلب خشنودی خدا انفاق می کنند . ^(۵)

شرط هشتم: انفاق کننده هرگز خود را مالک حقیقی تصور نکرده باشد، بلکه خود را واسطه میان خدا و خلق بداند و همچنین آن را کوچک شمارد، اگرچه بزرگ باشد . خداوند می فرماید:

انفاق کنید از آنچه خداوند شما را نماینده خود در آن قرار داده است . ^(۶)

شرط نهم: انفاق و صدقه از اموالی باشد که به آن دلبسته و مورد علاقه اوست . خداوند می فرماید:

هرگز به نیکوکاری نمی رسید مگر این که از آنچه دوست می دارید در راه خدا انفاق کنید . ^(۷)

شرط دهم: از اموالی که مورد نیاز انسان است، صدقه و انفاق دهید . خداوند می فرماید:

آنها دیگران را بر خود مقدم می دارند، هر چند خود شدیدا نیازمند باشند . ^(۸)

فایده های انفاق و صدقه

به طورکلی صدقه سبب می شود افراد اجتماع از هلاکت و نابودی رهایی یافته و جامعه ای با شکوه و پابرجا داشته باشند . از طرفی آنگاه که این فریضه در جامعه فراموش شود و ثروتها در دست عده ای خاص قرارگیرد، جمع کثیری محروم و مستضعف به وجود می آید که به علت تنگدستی و فشارهای وارده بر آنها، سبب بروز انقلاب و اضمحلال دولتها و سقوط سرمایه داران خواهد شد . لذا صدقه دو فایده اساسی دارد: اول: فایده اجتماعی و دوم: فایده فردی .

فایده اجتماعی صدقه

یکی از بزرگترین مشکلات جوامع امروزی اختلاف طبقاتی بین افراد جامعه بوده که با پیشرفتهای صنعتی این فاصله روز به روز بیشتر می شود، بدین صورت که در یک طرف عده ای فقیر و تهی دست و در مقابل، تراکم ثروت و سرمایه داری . بنابراین، انفاق به عنوان هدیه الهی به نوع بشر سبب حل مشکل اختلاف طبقاتی شده و در جوامعی که این فریضه رواج پیدا می کند، دلهره، اضطراب، بدبینی، دشمنی و ستیز طبقاتی وجود نخواهد داشت .

فایده فردی انفاق و صدقه

آنچه که از آیات و روایات برداشت می شود، این است که صدقه علاوه بر فایده اجتماعی، فواید فردی و شخصی نیز دارد که در زیر به چند مورد آن اشاره می کنیم:

۱ – صدقه هفتاد نوع مرگ بد را دفع می کند . امام صادق علیه السلام می فرماید:

نیکی و صدقه هفتاد نوع مرگ بد را از صاحبانشان دفع می کند .

۲ – صدقه هفتاد نوع شر و بلا را دفع می کند . پیامبراکرم صلی الله علیه وآله می فرماید:

صدقه از صاحبش آفات دنیا و عذاب در روز قیامت را دفع می کند .

۳ – انفاق و صدقه فقر را زایل و عمر را طولانی می کند . امام صادق علیه السلام می فرماید:

نیکوکاری و صدقه فقر را از بین برده و عمر را طولانی می کند .

۴ – صدقه کلید روزی است . امیر مومنان، حضرت علی علیه السلام می فرماید:

با صدقه روزی خود را از خدا دریافت کنید، هرکس یقین به جایگزین دارد از صدقه پرهیز نمی کند .

۵ – خداوند در مقابل مالی که صدقه داده می شود عوض می دهد . خداوند متعال می فرماید:

هرچیزی را انفاق کنید، جای آن را پر می کند و او بهترین روزی دهنده است . ^(۹)

۶ – انفاق و صدقه باعث بی نیازی ، فراوانی و برکت اموال می شود . امام صادق علیه السلام می فرماید:

صدقه دهید زیرا صدقه مال را زیاد می کند .

ویژگی های کمیته امداد امام خمینی رحمه الله به عنوان یک نهاد حمایت کننده محرومان

با بررسی تاریخچه کمیته امداد درمی یابیم که این نهاد قبل از انقلاب یعنی زمانی که به واسطه سلطه حکومت ستم شاهی که در آن، ارزشهای اسلامی از اعتبار پایینی برخوردار بود، شروع به فعالیت نموده و در راس آن یعنی کسی که به واسطه حکم الهی مسؤولیت دخل و تصرف درجان و مال مردم را دارد، قرارداشته و برنامه کاری اش را بر اساس آیه مبارکه: «و یطعمون الطعام علی حبه مسکینا و یتیما و اسیرا» قرار داده و در راه ارائه خدمات به محرومان جامعه انتظار اجر و پاداشی ندارد . ^(۱۰)

<