خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل دولتمردان، پاسخگوی خدا و مردم

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل دولتمردان، پاسخگوی خدا و مردم :

«مسؤولیت و پاسخگویی» دو مفهوم ملازم یکدیگرند. لازمه مسؤول بودن «پاسخگویی» است. یکی از ویژگی های نظام سیاسی اسلام آن است که حکومت از مقوله «امانت و مسؤولیت» است، نه «حق و امتیاز». سخن معروف امیرمؤمنان علی علیه السلام به اشعث بن قیس فرماندار آذربایجان گواه روشنی بر این واقعیت است و از نگاه پیشوایان دینی ما به مقوله حکومت حکایت دارد. حضرت در نامه ای خطاب به او فرمود:

«ان عملک لیس بطعمه و لکنه فی عنقک امانه و انت مسترعیً لمن فوقک، لیس لک ان تفتات فی رعیته»^(۱)

کاری که بر عهده توست وسیله کسب و ارتزاق تو نیست، بلکه امانتی برعهده توست و مافوق تو نگهبانی و رعایت امانتی را که به تو سپرده، از تو طلب می کند. بنابراین حق نداری با مردم به میل و هوای نفس خود رفتار کنی.

در این بینش دولتمردان حافظ و نگاهبان این امانت و حقوق مردم اند،^(۲) در تدبیر امور جامعه مصالح واقعی مردم را براساس دستورات الهی مراعات می کنند،^(۳) هدایت و رهبری جامعه را برعهده دارند،^(۴) در حکم برادر و معلم مردمند،^(۵) تعریف چنین جایگاهی برای دولتمردان در متون دینی ما ایجاب می کند که دولتمردان خود را وقف خدمت به مردم و رشد و پیشرفت مادی و معنوی آنان کنند. در این مکتب مناصب اجتماعی و سیاسی یک فرصت برای رسیدن به دنیا نیست، بلکه یک وظیفه، مسؤولیت و آزمون الهی است.

بدیهی است که یکی از لوازم مسؤولیت، پاسخگویی در قبال تعهد و مسؤولیتی است که برعهده انسان نهاده شده است. مسؤولیت بدون پاسخگویی معنا و مفهومی ندارد. اگر در تاریخ گذشته مغرب زمین صاحبان قدرت خود را پاسخگوی مردم نمی دانستند، از آن رو بود که فقط خود را صاحب حق می پنداشتند نه مسؤول و مکلف، چنانکه مردم را فقط دارای تکلیف و مسؤولیت می پنداشتند نه صاحبان حق.

اگر امروز هم در ظاهر خود را فقط پاسخگوی مردم می دانند و در پیشگاه خالق هستی مسؤولیتی احساس نمی کنند و به طور کلی دین را از عرصه اجتماع و سیاست بیرون رانده اند، ناچارند تنها خواسته مردم را ملاک رفتار و عمل خود قرار دهند.

این افتخار از آن مسلمین است که پیشوایان دینی آنان در اوج قدرت خود را به عنوان مسؤول معرفی کرده و مردم را با حقوق اجتماعی و سیاسی شان آشنا می ساختند و راه نظارت بر دولتمردان را به ایشان می آموختند. نکته مهمی که امتیاز نظام سیاسی اسلام بشمار می آید، آن است که دولتمردان در درجه نخست در پیشگاه خالق هستی مسؤول و مکلف اند. اگر نعمت «قدرت» در اختیار آنان نهاده شده، برای آن است که در پرتو آن احکام دین خدا اجرا، جامعه اصلاح و حقوق واقعی مردم تأمین شود.

همه مردم در پیشگاه خداوند مسؤولند و در این میان آنان که از نعمت بیشتری برخوردارند از آن جمله دولتمردان، مسؤولیت بیشتری دارند. چنین احساسی در انسان که روزی در دادگاه عدل الهی پاسخگوی اعمال و رفتار خود خواهد بود، آدمی را منضبط می کند و از تعدی به حقوق خدا و بندگان او باز می دارد. بویژه که در منابع دینی ما حقوق مردم از جایگاه و اهمیتی خاص برخوردار است. از آن روست که اگر خداوند از حق خود بگذرد، از حقوق مردم نمی گذرد، مگر آنکه صاحبان حق بدان رضایت دهند.

احساس مسؤولیت در پیشگاه وجدان نیز عامل مراقب دیگری بر اعمال و رفتار آدمی است، به همین دلیل که در فرهنگ اسلامی برای دولتمردان شرایط ویژه ای در نظر گرفته شده، باید به کسی مسؤولیت سپرد که هماره وجدان بیدارش لحظه به لحظه از او مراقبت کند. در صورت تخلف او را به محاکمه بکشاند و به توبه و جبران وادار کند. به تعبیر رهبر معظم انقلاب «پاسخگویی یک حقیقت اسلامی است، و همان مسؤولیت است. مسؤولیت یعنی هر انسانی در هر مرتبه ای که هست، در درجه اول از خود سؤال کند، ببیند رفتار و گفتار و تصمیم گیری او تحت تأثیر چه بود، عاقلانه و براساس پرهیزکاری بود، یا خودخواهانه و برای شهوات و اغراض شخصی بود؟ اگر انسان توانست وجدان خود را آرام کند و به ندای اندرون خود پاسخ گوید، خواهد توانست به دیگران هم پاسخگو باشد.»^(۶)

در مرحله سوم دولتمردان پاسخگوی مردم اند. از آنجا که تأمین حقوق اجتماعی مردم در کف آنان نهاده شده، باید پاسخگوی صاحبان حق باشند. صاحب حق بودن مردم بدین معناست که آنان می توانند حقوق خود را مطالبه کنند و از حق دیگری به نام «حق مطالبه حقوق خود» برخوردارند.

لازمه به رسمیت شناختن چنین حقی آن است که دولتمردان موظف به پاسخگویی باشند والاّ اعتبار چنین حقی برای مردم لغو خواهد بود.

امروزه در نظامهای سیاسی دنیا پاسخگویی درست در برابر مردم لااقل در تئوری، یک اصل پذیرفته شده است و فرهنگ اسلامی هر چند از این جهت پیشتاز بوده، مع الاسف در مقام عمل با حاکمیت دولتهای فاسد در سرزمین های اسلامی، مردم و حقوق آنان نادیده گرفته شده است. بیداری اسلامی و آشنایی با حقوقی که مکتب اسلام برای مردم به رسمیت شناخته، زمینه اصلاح و دگرگونی در دولتها را فراهم ساخته ومردم را بر سرنوشت خویش مسلط خواهد کرد. ظهور انقلاب اسلامی ایران در عصر حاضر زنگ بیداری اسلامی را به صدا در آورده و امید به اصلاح در سرزمین های اسلامی را زنده کرده است.

دستاورد مبارک احساسِ پاسخگویی در دولتمردان آن است که در گفتار و کردار دقت