خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل نظریه ایمان در تفسیر المیزان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نظریه ایمان در تفسیر المیزان :

خلاصه پایانامه

استاد راهنما: دکتر رضا برنجکار

استاد مشاور: حجه الاسلام محمد باقر قیومی

ایمان از دیدگاه علامه طباطبائی (ره)

در المیزان تعاریفی مختلف از ایمان ارائه شده لکن همه آنها به یک امر اشاره دارد. بعضی از تعاریف ایشان چنین است: «الایمان هو تمکن الاعتقاد فی القلب.»

و یا می فرماید: «الایمان بامر هو العلم به مع الالتزام به عملاً فلو لم یلتزم لم یکن ایماناً و ان کان هناک علم؛»

ایشان در توضیح می فرماید:

«ایمان به خدا در واژه های قرآنی به معنای تصدیق به یگانگی او و پیامبرش و تصدیق به روز جزا و بازگشت به سوی او و تصدیق به هر حکمی است که فرستادگان آورده اند. البته تا اندازه ای با پیروی عملی نه اینکه هیچ پیروی نداشته باشد و لذا قرآن هر جا صفات نیک مومن را می شمارد و یا از پاداش نیک آن سخن به میان می آورد به دنبال ایمان، عمل صالح را نیز بیان می کند. مثلاً می فرماید: «من عمل صالحاً من ذکر او انثی و هو مومن فلنحیینه حیوه طیبه» پس صرف اعتقاد ایمان نیست مگر آن که به لوازم آن چیزی که بدان معتقد شده ایم ملتزم شویم و آثار آن را بپذیریم.

به نظر علامه طباطبایی معرفت پایه و اساس تصدیق قلبی را تشکیل می دهد و بدون معرفت، ایمان و تصدیق قلبی حاصل نمی شود. وی معرفت را کار عقل می داند و علم نظری را پایه و اساس تصدیق قلبی و یامان برمی شمارند.

پس از نظر علامه معرفت شرط و مقدمه ایمان نیز بوده که مقدم بر ایمان می باشد. مثل وضو نسبت به نماز که وضو مقدمه و شرط نماز است و نماز بدون وضو نماز مطلوب و مرضی نیست.

همچنان ایشان تصدیق قلبی و التزام را از اجزاء ایمان و اذکار اگر با نظم خاص انجام گیرد مسمی نماز تحقق می یابد.

عمل را از لوازم و آثار ایمان می دانند. همچون آثار و لوازم نماز که انسان را از فحشا و گناه دور نگه می دارد، ایمان نیز آدمی را به طرف اعمال صالح سوق می دهد.

علامه تصریح می کند

«ایمان صرف ادراک نیست، بلکه عبارت است از پذیرایی و قبول مخصوصی از ناحیه نفس نسبت به آنچه درک کرده، قبولی که باعث شود نفس در برابر آن ادراک و آثاری که اعتقاد دارد تسلیم شود و علامت داشتن چنین قبولی این است که سایر قوا و جوارح آدمی نیز آن را قبول نموده و مانند خود نفس در برابرش تسلیم شود.»

علامه طباطبایی تعبیر بسیار جالبی دارد که همه مراحل شکل گیری ماهیت ایمان را روشن می سازد و مطالبی که ما اظهار داشتیم به وضوح در آن دیده می شود:

«لازمه تسلیم شدن در برابر خدا یقین است. و یقین به خدا مستلزم ارتفاع تردید در خدا است و یقین، تصدیق را به دنبال دارد و تصدیق اقرار را و اقرار، اذعانی است که ثبوت و قرار دارد و تزلزل پذیر نیست و اقرار، ادا، را در پی دارد و ادائش عمل را به دنبال دارد.»

بر اساس سخنان نقل شده در ایمان، اول باید علم نظری و استدلالی حاصل شود که این پایه و اساس تصدیق را تشکیل می دهد. بعد از این مرحله، تصدیق حاصل می شود. یعنی وقتی در انسان یقین و ادراک نسبت به چیزی حاصل می شود این ادراک مستلزم تصدیق نسبت به مطابقت بین آن دو شی، در واقع می باشد. مثل اینکه کسی نسبت به وجود خداوند برهان و استدلال اقامه می کند. وقتی برهان اقامه شد و نسبت به وجود خدا ادراک حاصل آمد تصدیق و اذعان نسبت به وجود خداوند در واقع نیز در پی می آید و فرد اذعان می کند که خدا وجود دارد و این همان تصدیق منطقی است. پس تا حال یقین مستلزم تصدیق و اعتقاد شد. بعد از این فرد نسبت به این فرد نسبت به این تصدیق یک کار ارادی دیگری انجام می دهد و آن پذیرش و قبول آن تصدیق به وسیله قلب است. در این مرحله تصدیق در قلب فرد جای گیر شده به ثبات و سکون دست می یابد.

ایشان تعبیری دارند که در مورد ارتباط ایمان و اخلاق و نقش اخلاق در ایمان می تواند حقیقت مساله را به وضوح نشان می دهد:

«وقتی روح ایمان در دل کسی جایگیر شد عقاید و اعمال او هم عوض شده به صورتی که مناسب با ایمان باشد در می آید، عیناً مانند ملکات نفسانی اع