خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل شورش یزید بن ولید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شورش یزید بن ولید :

آنچه درباره یزید سوم نقل شده حکایت از شباهت رفتارهایش وی با عمر بن عبد العزیز دارد. او کوشید تا در مقابل ولید بپاخیزد. یزید با هماهنگی برخی از بنی امیه و نیز شخصیتهای دمشق، در برابر ولید ایستادگی کرده و او را در جمادی الثانی سال ۱۲۶ ه بقتل رساند و بدین ترتیب اولین حادثه قتل در میان خلفای اموی بصورت آشکار رخ داد.

مطلبی که یزید بن ولید را از سایر خلفای اموی متمایز می کند این است که او از جمله «قدری ها» است. ^(۱) «قدری » در اصطلاح «اهل حدیث » به معتزله اطلاق می شود، کسانی که انسان را موجودی مختار می دانند. در میان معتزله مخالفت با اهل حدیث طبیعی بود زیرا آنها به عنوان گروهی عقل گرا به صورت طبیعی با اهل حدیث ظاهر بین و ضد عقل درگیر می شدند. آنچه مسلم است اینکه به سبب نفوذ اهل حدیث و همراهی شان با امویان، آنان خلفای اموی را بر ضد مخالفینشان تحریک می کردند. این مخالفین شامل قدری ها، جهمی ها و مرجئی ها بود. سابقه قدری گری در شام به عهد هشام بن عبد الملک می رسد.

غیلان دمشقی از جمله بنیانگذاران مذهب اعتزال ^(۲) در شام بوده و در سال ۱۱۹ بدست هشام بن عبد الملک به قتل رسیده است. ^(۳) این غیلان در عین حال عقاید مرجئی نیز از خود بروز داده است. ^(۴) کسان دیگری نیز از معتزله در شام بوده اند. روایتی را طبری از عمرو بن شراحیل که خود از جمله آنان بوده آورده است. او می گوید که در سال ۱۲۶ کسانی نزد ولید شفاعت آنها را کردند اما او عمل هشام را در کشتن قدری ها و تبعید آنان ستود. ^(۵) در برابر روش هشام و ولید، یزید سوم تمایل به قدری گری پیدا کرده و آن گونه که شافعی روایت کرده او کسانی را که چنین اعتقادی داشتند فراهم آورد. در میان آنان اصحاب غیلان دمشقی نیز بوده اند. ^(۶) در نامه ای از ابوبکر خوارزمی نیز آمده که یزید بن ولید از غیلانیه حمایت می کرده است. ^(۷) مسعودی نیز صریحا اشاره دارد که او معتزلی بوده و همان اصول خمسه معتزله را قبول داشته است. ^(۸) گرچه بطور یقین در آن زمان هنوز معتزله به چنین نقاط مشترک پنجگانه ای نرسیده بودند. مسعودی دو منطقه دمشق را نیز که قدری بوده اند «داریا» و «المزه » نام برده و کمک آنان را به یزید بعد از شیوع فسق و فجور ولید آورده است. ^(۹) به دلیل اشتراک عقیده یزید سوم با معتزله است که مقام و منزلت یزید بن ولید نزد معتزله از مقام عمر بن عبد العزیز نیز فزونتر بوده است. ^(۱۰)

در اینجا بی مناسبت نیست تا اشاره ای هر چند کلی به این مساله داشته باشیم که اصولا در قرن دوم و سوم گرایش اصلی محدثین، جنبه ظاهری داشته و عقل در اندیشه های آنان کمتر جایی داشته است. در کنار تمسک آنان به ظواهر آیات و همچنین به ظواهر احادیثی که بخشی از آنها جعلی بوده، گرایشات تشبیه و تجسیم در آنها قوی بوده است. معتزله در برابر اینان ایستادگی کردند و برای تحکیم مبانی اعتقادی خود، عقل را قوت بخشیدند. این دو گرایش یکی در میان محدثینی بود که بسیارشان نیز نظیر زهری، ابو الزناد، رجاء بن حیوه و. . . در خدمت امویان بودند. طبعا دسته مقابل که اندک بودند، بالاجبار مخالف امویان شناخته می شدند. از آنجا اینان به عقل در برابر احادیث روایت شده- که مدت مدیدی از دوران بعد از پیامبر به کتابت آنها مشغول شده و بسیاری از آنها ساخته و پرداخته جاعلان حدیث بود- بهای بیشتری می دادند، در مسائل سیاسی نیز قادر به درک بهتری بودند. لذاست که علاوه بر مخالفت دینی مخالفت سیاسی نیز با حاکمیت اموی داشتند. همان گونه که اشاره شده از جمله این افراد یکی غیلان دمشقی است که در سال ۱۱۹ بدست هشام بن عبدالملک کشته شد و دیگری جعد بن درهم است که هشام او را به عراق نزد خالد بن عبد الله قسری فرستاد. خالد او را در روز عید قربان سر برید. ^(۱۱) جعد بن درهم با اینکه به عنوان یک عالم، مؤدب مروان بن محمد آخرین خلیفه اموی بوده- و لذا به او مروان جعدی نیز گفته می شد ^(۱۲) – به دلیل عقایدی که در برابر اهل حدیث داشت طرد شده و بعدا کشته شد. او در برابر تجسیم که یهودیان بین مسلمین ترویج کرده بودند ایستادگی می کرد. شهرستانی تصریح کرده که تشبیه از عقاید یهود- فرقه قرائین آنها- بوده است، زیرا در تورات الفاظ زیادی وجود دارد که دلالت بر تشبیه می کند. ^(۱۳) این مساله را ابن خلدون نیز تصریح کرده است. ^(۱۴) جعد بن درهم در برابر افراد یهودی زاده ای چون وهب بن منبه مقاومت می کرد. وهب به او می گفت: خداوند خود گفته که دست و چشم دارد لذا ما نیز بدان اعتقاد داریم. ^(۱۵) جالب این است که ابن کثیر می گوید: او عقاید خود را از یک یهودی بنام لبید بن الاعصم گرفته ^(۱۶) اما این سخن چنانکه برخی از محققین گفته اند نادرست می نماید. برعکس، از آنجا که عقاید جعد بن درهم کاملا ضد عقاید یهود بوده این سخنان را به او نسبت داده اند. ^(۱۷)

همین موضع را جهم بن صفوان، که گفته اند مطالبش را از جعد بن درهم بر گرفته، داشته است. او نیز در برابر مقاتل بن سلیمان که اخباری بوده و قائل به تجسیم بود ایستاده و با او مخالفت کرده است. ^(۱۸) کشتن این قبیل افراد صرفا به دلایل دینی نبوده بلکه به این دلیل بوده که اینان مخالف امویان بوده اند. همکاری اصحاب غیلان دمشقی با یزید سوم شاهد این مطلب است. دیدیم که جهم بن صفوان نیز به حارث بن سریج پیوست و در جریان قیام او کشته شد، چنانچه قاسمی نیز تصریح کرده قتل جهم نه از روی اعتقاد دینی- آنگونه که بعضی گفته اند ^(۱۹) – بلکه به دلایل سیاسی بوده است. ^(۲۰) به هر روی این مسلم است که اهل حدیث در دوران بنی امیه مسلط بوده و فتاوا در تکفیر اشخاصی بوده که بوسیله حکومت اموی اعدام می شده اند. ^(۲۱)

یزید سوم در جریان شورش بر ولید بن یزید در پی انجام اصلاحات چندی بود. او در نخستین خطبه ای که خواند گفت: بخاطر دنیا و قدرت طلبی قیام نکرده ایم بلکه برای خدا و دین خدا غضب کرده و داعی به کتاب خدا و سنت رسول او هستیم، زیرا که معارف دینی مندرس شده، نور تقوی خاموش گشته و. . . حرام خدا حرام گشته، بدعتها آشکار شده و سنت تغییر کرده. . . او همچنین مساله عدالت اجتماعی را مطرح کرده و گفت که می خواهد اصلاحاتی مالی انجام دهد بطوری که «حتی تستقیم المعیشه بین المسلمین و تکونوا فیه سواء» تا کار معیشت میان مردم مستقیم گشته و همه در آن مساوی گردند. او افزود: