خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل پیشینه ادب و لغت در میان مسلمین

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل پیشینه ادب و لغت در میان مسلمین :

همینکه مسلمانان به تفسیر قرآن مشغول شدند طبعا به ضبط لغات و فهم اسلوب عبارات قرآن محتاج گشتند و برای رفع این نیازمندی بفهم اشعار و امثال و گفته های عرب احتیاج پیدا کردند و برای آنکه بدون اشتباه و خطا و طرز جمله بندی و عبارات فصیح زبان عربی را بدانند بمعاشرت و گفتگو با عربهای بادیه نشین محتاج شدند.چه که قرآن بزبان قریش ظاهر (نازل) شده بود و قریش در زمان جاهلیت الفاظ و لغات و اسلوب جمله بندی را از عربهای صحرانشین فرا میگرفتند،از آنرو گروه انبوهی از مسلمانان نزد اعراب بادیه رفتند تا از آنان مثلها و شعرها و کلمات عرب را دهن بدهن فرا گیرند و از اسلوب جمله بندی زبان عربی اطلاع بیابند و اشتغال باین قسم علوم (صرف و نحو و بلاغه و امثال آن) را علم ادب نامیدند.

اما قبیله هائی که از آنان مطالب مورد احتیاج را فرا میگرفتند سه قبیله قیس و تمیم و اسد بودند،باین معنی که کلمات غیر مانوس و اعراب و تصریف را از این سه قبیله می آموختند و پس از آن سه قبایل هذیل و طی و قسمتی از کنانه نیز مورد استفاده بودند،بر عکس سایر قبایل دیگر بخصوص آنانی که در مجاورت مردمان غیر عرب میزیستند و همچنین عربهای شهرنشین مورد مراجعه اهل فن نبودند.مثلا به قبیله لخم و جذام برای همسایگی با مصریان و به قبیله قضاعه و قسان و ایاد برای همسایگی با شامیان (برای اینکه بیشترشان مسیحی بودند و سریانی و عبرانی میخواندند) و به قبیله بکر برای مجاورت با نبطی ها و ایرانیان و به قبیله عبد قیس و ازد و عمان برای اقامت در بحرین و آمیزش با هندیان و ایرانیان و به قبیله بنی حنیفه و اهل یمامه و به قبیله ثقیف و مردم طایف بواسطه آمیزش با تجار یمن و به مردم یمن بواسطه آمیزش با هندی و حبشی ها بمنظور فهم لغات و غیره مراجعه نمیشد،همینقسم از مردم حجاز چیزی نمیپرسیدند زیرا در آنموقع (موقعیکه جمع آوری و ضبط لغات و کلمات معمول شده بود) زبان عربی حجازیها بواسطه آمیزش با سایر ملتها فاسد شده بود.

بهر حال کسانیکه دست باینکار زدند و دنبال جمع آوری آن مطالب رفتند و آنرا تدوین و تنظیم کرده بصورت علم در آوردند عموما از بصره و کوفه برخاستند و بیشترشان ایرانی بودند چه که آنان بیش از عربها باین کار احتیاج داشتند.

علمای ادب در بصره و کوفه

کسی که پیش از دیگران و بیش از همه در جمع آوری لغات و تدوین علم ادب فعالیت بخرج داد و روایات و اخبار آنرا زیادتر از هر کس گرد آورد ابو عمرو بن علاء تمیمی است که در مکه دنیا آمده و در سال ۱۵۴ در کوفه مرد.وی اتاقی پر از کتاب داشته که تا نزدیک سقف آن اتاق از کتاب انباشته بود و تمام آن کتابها راجع بسخنوران عرب بود،با این همه خود او میگفته است آنچه از عرب بما رسید اندکی از بسیار است و اگر همه آن میرسید دانش و شعر بسیاری داشتیم.

در قرن دوم هجری دانشجویان و دانشمندان بسیاری (در علم ادب و لغت) از عراق برخاستند که مشهورترین آنان ابوزید و ابوعبیده و اصمعی و خلیل میباشند که هر چهار نفر در یک زمان میزیستند و تمام علوم مزبور نزد آنان ضبط شده بود. سه تای اولی لغت و نحو و شعر و قرائت را از ابو عمرو بن علاء تمیمی فرا گرفته بودند.ابو زید انصاری متوفی در سال ۲۱۴ هجری در قسمت لغت مورد اعتماد کامل است و سیبویه از او علم لغت را فراگرفته است.وی (ابو زید) در روایت حدیث نیز شهرت داشته است.

ابو عبیده در قسمت اخبار مربوط بعرب و جنگهای آنها و معلومات و اطلاعات آنان تخصص داشته و از گفته های اوست: «هر دو اسبی که در جاهلیت و اسلام بهم نزدیک شده اند هم آن اسبان و هم سواران آنرا بخوبی میشناسم ».

ابو عبیده در سال ۲۰۹ هجری وفات کرد،اصمعی که در سال ۲۱۳ در گذشته بیشتر در شعر و لغت تتبع داشته است.

خلیل بن احمد متوفی بسال ۲۷۰ سید (بزرگ) علم ادب لقب داشته و مقدم بر دیگران میباشد.چه که وی در کتاب خود مشهور به «العین »لغات عربی را از نظر مخرج آن مرتب ساخته باینقسم تنظیم نمود که ابتداء از حروفی آغاز کرد که از حلق بیرون میآید سپس حروفی که مخرج آن زبان و دندان و لب است لذا از حلق بیرون میآید سپس حروفی که مخرج آن زبان و دندان و لب است لذا از حروف عین که از حروف حلقی است شروع نمود.و ترتیب کتاب عین چنین است:

ع-ح-ه-خ-غ-ق-ک-ج-ش-ص-ض-س-ر-ط-د-ث-ت-ظ-ذ-ث-ز-ل-ن-ف-م-و-ا-ی.

مثل اینکه خلیل این ترتیب و طبقه بندی حروف را از هندیها آموخت چه که آنان نیز لغات سانسکریت را از حروف حلق شروع نموده بحروفی پایان میدهند که با لب تلفظ میشود.

اما اینکه چرا کتاب خلیل را کتاب العین نامیدند جهتش آنست که عربها کتاب لغت را عادتا بنام اولین حرفی که کتاب با آن آغاز میشده موسوم میساختند مانند کتاب الجیم تالیف مروی و آن نیز کتاب لغتی بوده که از حرف جیم آغاز میشده است و کتاب الجیم تالیف ابو عمرو شیبانی و همین قسم کتاب الغین و کتاب المیم و امثال آن.

نکته دیگری که از مطالعه کتاب العین و طبقه بندی حروف آن مستفاد میشود آن است که عربها در آنموقع جیم را مانند گاف فارسی تلفظ میکردند.همینقسم تلفظ بسیاری از حروف با تلفظ امروزی فرق داشته است.

حافظان و راویان اشعار و امثال و لغات و الفاظ عرب سعی داشتند که آنچه از عربها میشنوند لفظ و مفهوم آنرا بدرستی فرا گیرند و با امانت کامل نقل کنند.چه که فهم معنای صحیح قرآن موقف بفهم مسائل آن بوده است از آنرو همانطور که برای نقل روایات سلسله اسناد ترتیب میدادند و در رواه احادیث عدالت و تقوی را شرط لازم میشمردند،در نقل اخبار و اشعار و غیره نیز همین شرایط را رعایت میکردند چه که تفسیر و تاویل صحیح آیات قرآن و احادیث منوط بفهم و تعبیر کامل آن اشعار و اخبار و اصطلاحات بوده است ولی آنطور که در رعایت شرایط فوق نسبت به