خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکمت در تعلیم و تربیت

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکمت در تعلیم و تربیت :

«تعلیم و تربیت» جز آن که یک فن و مهارت است، دانشی است که اکنون در اوج استقلال و فربهی است. متخصصان امروزه تلاش می کنند مبانی فلسفی، انسان شناختی و روان شناختی تعلیم و تربیت را به کاوند و از فحوای این بحث های نظری، البته روش های مؤثرتر و کارآمدتر را در تعلیم و تربیت عملی نیز استخراج می نمایند. در این میان، اسلام برای خود نظریه ای خاص در تعلیم و تربیت دارد که در خور توجهی ویژه است. مقاله حاضر کوششی است در این جهت.

استاد شهید مرتضی مطهری از جمله افرادی است که در عمر پربار خویش، توانست نقش بزرگی در احیای ایدئولوژی اصیل اسلامی داشته باشد. او با بینش اصیل و عقلانی خویش، به حکمت و فلسفه، جهتی سالم و حرکتی نو بخشید و آن را در خدمت جوانان عزیز این مرز و بوم و بلکه جهان اسلام قرار داد. او با تدوین کتب و مقالات متقن و محکم خود، اساس فلسفه صدرایی یعنی حکمت متعالیه را رونق دیگری بخشید و با شرح منظومه حاج ملا هادی سبزواری و… اندیشه های والای استاد خویش مرحوم علامه طباطبایی را رواج داد. در بسیاری از موضوعات اصولی و عقلانی همچون «انسان و سرنوشت»، «عدل الهی» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم» وارد شده و با شهامت کم نظیر خویش، به بسط و تکمیل آنها پرداخت و قطعاً اگر تعریف و تمجید امام(ره) از این شخصیت کم نظیر نبود – بدخواهان بدانند که با رفتن او، شخصیت اسلامی و علمی و فلسفیش نمی رود. من به دانشجویان و طبقه روشنفکر متعهد توصیه می کنم که کتاب های این استاد عزیز را نگذارند با دسیسه های غیر اسلامی فراموش شود(۱۱)- برخی انسان های کج فهم نسبت به آراء و نظریات و شخصیتش، بی مهری می کردند، گرچه امروز بسیاری از آراء و نظریاتش مسکوت مانده و کمتر بدانها توجهی می شود و این مظلومیتی عظیم تر از شهادت اوست.

شهید مطهری به تأسی از حکما، برای فلسفه و حکمت به مفهوم عام و از نظرگاههای مختلف تقسیماتی قایل بود، از جمله: حکمت استدلالی که متکی بر قیاس و برهان است و حکمت ذوقی که سر و کارش با ذوق و الهام و اشراق است و حکمت تجربی که سر و کارش با حس و تجربه و آزمایش است و حکمت جدلی که براساس مشهورات در مسایل جهانی و کلی است. در اکثر کتب فلسفی خویش به مبانی حکمت استدلالی و ذوقی و بلکه حکمت متعالیه پرداخته و برافکار و اندیشه های مرحوم علامه طباطبایی در کتاب «اصول فلسفه و روش رئالیسم» پاورقی زده است و با تدوین مباحث آشنایی با علوم اسلامی، مباحث فلسفی و کلامی را مطرح و عرضه کرده است.

آنچه در این مختصر تقدیم می شود بیان مباحث فلسفی به معنای خاص این علم نیست، زیرا این مباحث در کتب مرحوم استاد به تفصیل بحث شده و در دسترس همگان قرار دارد، بلکه بیان مطلب دیگری است که اسم خاصی جز همان حکمت را نمی توان بر روی آن گذاشت و شاید بتوان آن را، حکمت ایمانی یا حکمت انسانی نامید.

حکمت چیست؟

برای حکمت، معانی فراوانی ذکر کرده اند. از جمله؛ «شناخت اسرار جهان هستی و آگاهی از حقایق قرآن و رسیدن به حق، از نظر گفتار و عمل و «معرفت و شناسایی خداوند»(۲).

با مراجعه به اصل کلمه، می توان به دست آورد که حکمت یک حالت و خصیصه درک و تشخیص است و به وسیله آن، شخص می تواند حق و واقعیت را درک کند و مانع از فساد شود و کار را متقن و محکم انجام دهد. «علی هذا، حکمت، حالت نفسانی و صفت روحی است، نه شی ء خارجی، بلکه شی ء محکم خارجی، از نتایج حکمت است».(۳)

راغب گوید: «حکمت، رسیدن به حق به واسطه علم و عقل است.»(۴)

در مجمع البیان آمده است که: «حکمت همان علم و دانشی است که صاحبش را از جهل و نادانی مانع می شود.»(۵)

در قرآن کریم آمده است: «و من یوت الحکمه فقد اوتی خیرا کثیرا»(۶). و به هر کس حکمت داده شود، به یقین خیری فراوان داده شده است.

در مجمع البیان آمده است: «مقصود از دادن حکمت، علم و توفیق برای عمل است.»(۷) و این که حکمت گفته شده است، چونکه مانع از جهل و نادانی است و مرادف با فهم المعانی است. «الحکمه: فهم المعانی و سمیت الحکمه لانها مانعه من الجهل.»(۸)

در تفسیر جلالین چنین آمده است: «یوتی الحکمه ای العلم النافع المؤدی الی العمل.»(۹) این که حکمت می دهد، یعنی علم مفیدی که زمینه ساز عمل است و بدان منجر می شود.

مرحوم علامه طباطبایی رضوان الله تعالی علیه گوید: الحکمه علی ما یستفاد من موارد استعمالها هی المعرفه العلمیه النافعه و هی وسط الاعتدال بین الجهل و الجربزه.»(۱۰) حکمت آنطور که از موارد استعمال و کاربردش استفاده می شود، همان معرفت و شناخت علمی مفید است که از آن به حد وسط بین نادانی و جربزه تعبیر می شود (جربزه به معنی فکر کردن در چیزهایی که بالاتر از ادراک است و در آنها نباید فکر کرد.)

علمای علم اخلاق گویند: نخستین فضیلت و ملکه ارجمندی که بشر را از تمامی موجودات امتیاز می دهد، حکمت است و حکمت را این گونه تعریف کرده اند: علم به حقیقت موجودات است از حیثیت وجود آنها (حکمت نظری) و این که شخص، امور معاش و معاد خود را، منظم و مرتب گرداند و به خوبی صلاح و فساد اعمال خود را، از هم تمییز دهد (حکمت عملی). هفت قوه و ملکه را در تحت «حکمت» مندرج نموده اند، از جمله: ذکاوت، تذکر، تعقل، سرعت فهم، وجودت ذهن، صفای ذهن، سهولت تعلم و معتقدند که: هر کس این قوا و ملکات در وی پدید گردد، مستعد و مهیا می گردد برای قبول حکمت (۱۱).

اما همه این معانی را می توان یک جا جمع کرده و در تفسیر حکمت، چنین گفت: «حکمتی که قرآن از آن سخن می گوید و خداوند به لقمان، عطا فرموده بود «لقد اتینا لقمان الحکمه» (سوره لقمان آیه ۱۲) مجموعه ای از معرفت و علم و اخلاق پاک و تقوا و نور هدایت بوده است.»(۱۲)

در تفسیر آیه ۱۲ سوره لقمان، امام موسی بن جعفر(ع) خطاب به هشام بن حکم، چنین فرموده اند: «مراد از حکمت، فهم و عقل است»(۱۳)

محکم کار را، حکیم گویند. یعنی کسی که، کار را از روی تشخیص و مصلحت انجام دهد. این کلمه (حکیم) از اسماء حسنی الهی است. و الله علیم حکیم (نساء ۲۶)، انک انت العلیم الحکیم (بقره ۳۲)، لااله الا هو العزیز الحکیم) (آل عمران ۶) زیرا او (خدای باری تعالی) کارهایش متقن و محکم و از روی حکمت و مصلحت است.

تحقق تربیت اسلامی براساس حکمت است.

فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکمت در تعلیم و تربیت اسلامی بر کسی پوشیده نیست و باید اساس همه پرورش ها و تعلیم ها همین مبنا باشد و باید که سیاست و اخلاق و علم آموزی و هنر و اقتصاد و… هم اینگونه باشد، اگر غیر از این باشد، راهی عبث را پیموده ایم و در مسایل خود، با ناکامی مواجه خواهیم شد.

شهید مطهری در مساله تعلیم و تربیت، عنایت خاصی به تعلیم حکمت دارد و آرزویش تحقق تعلیم و تربیت، براساس حکمت است. حکمتی که بر تعقل و تفکر و داشتن روح علمی و عدم تعصب، پایدار باشد. ایشان در این زمینه می گوید:

«رشد شخصیت فکری و عقلانی باید در افراد و در جامعه پیدا بشود. یعنی قوه تجزیه و تحلیل در مسایل بالا برود. پس در تعلیم و تربیت، بایستی به دانش آموز مجال اندیشه داد، او را ترغیب به تفکر کرد. جای تردید نیست که در آموزش و پرورش، رشد فکری دادن به متعلم، به شاگرد، به کودک، به بزرگ و جامعه، بایستی هدف قرار بگیرد. اگر معلم یا استاد یا خطیب یا واعظ و هر که در مسند تعلیم جای دارد باید بکوشد که رشد فکری یعنی قوه تجزیه و تحلیل به دانش آموز بدهد. اگر همتش بر این قرار گیرد که هی بیاموزد و فرا گیرد و حفظ کند، نتیجه ای نخواهد گرفت. آنچه که م