خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل دفع شبهه تحریف

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل دفع شبهه تحریف :

شبهه تحریف قرآن، از دیر زمان مطرح بوده و پیوسته مورد انکار و رد علما و

محققین بزرگ اسلام بوده است.منشأ این شبهه روایاتی است که در کتب حدیث

اهل سنت و شیعه درج شده است و به ظاهر تحریف کلام الله را می رساند.این

روایات غالبا قابل تأویل می باشد، و در صورت عدم امکان تأویل، کنار گذاشته

می شوند.بررسی شبهه تحریف به دلیل ارتباط با حجیت ظواهر قرآن اهمیت دارد،

از این رو لازم است این مسأله از ریشه مورد ارزیابی قرار گیرد و صحت و سقم این

روایات معلوم شود.این بحث در سه بخش مطرح می شود: دلایل نفی تحریف،

آرای علمای بزرگ اسلام در این باره و بررسی روایات منقول از اهل سنت و شیعه.

تحریف در لغت

تحریف از ریشه «حرف» به معنای کناره می باشد.در سوره حج می خوانیم: و من

الناس من یعبد الله علی حرف فإن اصابه خیر اطمأن به و ان اصابته فتنه انقلب علی

وجهه… ^(۱) ، و بعضی از مردم خدا را در کناره می پرستند [یعنی تنها با زبان نیایش

می کنند و ایمان قلبیشان ضعیف است ] پس اگر [دنیا به آنان رو کند و نفع و] خیری به

آنان برسد بدان اطمینان می یابند، اما اگر ناگواری برای امتحان به آنان برسد،

دگرگون می شوند [و به کفر رو می آورند]» .

زمخشری در تفسیر این آیه می گوید: «أی علی طرف من الدین لا فی وسطه و

قلبه، اینان پیوسته بر کناره دین قرار دارند، نه در وسط و قلب دین.این بر اثر

اضطراب و تزلزل آنان در دین است و بدین لحاظ هیچ گاه آرامش خاطر ندارند،

همانند کسی که بر کناره لشکر حرکت می کند تا هرگاه پیروزی و غنیمت نصیب

گردید، پا بر جا و با دیگران سهیم باشد و اگر شکست فرا رسید پا به فرار گذارده، راه

نجات خود را پی بگیرد» ^(۲).

تحریف کلام، کناره زدن از مسیر طبیعی آن است.مسیر طبیعی الفاظ و عبارت ها

همان افاده معانی حقیقی و مراد واقعی آن هاست و در صورت انحراف از آن معانی،

تحریف تحقق می یابد.لذا تحریف کلام را چنین وصف نموده اند: «تفسیره علی غیر

وجهه، تفسیر نمودن آن بر خلاف آن چه ظاهر آن است» این گونه تفسیر نوعی تأویل

نارواست، یعنی دگرگون ساختن کلام و برگرداندن آن به سوی دیگر است.این گونه

تحریف را تحریف معنوی گویند، زیرا در واقع، تحریف معنوی، دلالت لفظ را

دگرگون می سازد و از مسیر خود منحرف می کند.

در قرآن هر کجا واژه تحریف آمده همین معنا (تحریف معنوی) اراده شده است.

طبرسی در تفسیر آیه یحرفون الکلم عن مواضعه ^(۳) می گوید: «ای یفسرونه علی غیر ما

انزل و هو سوء التأویل ^(۴) ، آن را بر خلاف آن چه خداوند اراده کرده تفسیر می کنند و

آن بد تأویل کردن است» .زمخشری در تفسیر آیه می گوید: «أی یمیلونها عن

مواضعها ^(۵) ، لفظ را از موضع خود منحرف ساخته اند» ، زیرا اگر لفظ طبق معنای

واقعی که ظاهر لفظ بر آن دلالت دارد تفسیر و تبیین نگردد، هر آینه از موضع

اصلی خود منحرف شده است.

شعرانی در حاشیه مجمع البیان می گوید: «مواضع لفظ همان معانی لفظ است،

زیرا هر لفظ برای معنایی خاص وضع شده و اگر از آن موضع زایل گردد و به معنای

دیگر، که خواسته لفظ نباشد، تفسیر شود، هر آینه آن لفظ از موضع خود منحرف

شده است» .زمخشری در این باره می گوید: «الفاظ مواضعی دارند که شایسته آن ها

است و آن عبارت است از معانی که موضوع له الفاظ می باشد و سزاوار است الفاظ

در همان معانی استعمال شوند، لذا اگر از آن معانی دور شوند، وا مانده و غریب

خواهند بود» ^(۶).از امام باقر علیه السلام روایت شده است که فرمود: «آنان که کتاب خدا را

پشت سر انداخته کسانی هستند که حروف و الفاظ آن را استوار داشته و حدود و

احکام آن را تحریف کرده اند» ^(۷) ، یعنی به گونه دیگر تفسیر و تأویل نموده اند.

تحریف در اصطلاح

تحریف در اصطلاح به هفت معنا آمده است:

۱.تحریف در دلالت کلام یعنی تفسیر و تأویل ناروا، به گونه ای که لغت با تفسیر

هم آهنگ نبوده و وضع و قرینه ای بر آن دلالت نداشته، صرفا طبق دل خواه تفسیر و

تأویل گردیده باشد.این گونه تأویل غیر مستند را تأویل باطل و تفسیر به رأی

می شمرند.پیامبر اکرم فرموده است: «من فسر القرآن برأیه فلیتبوأ مقعده من النار ^(۸) ،

هر کسی قرآن را به دل خواه خود تفسیر کند، باید جای گاه خود را در آتش مشخص

سازد» .

۲.ثبت آیه یا سوره در مصحف بر خلاف ترتیب نزول: درباره سوره ها این گونه

جا به جایی صورت گرفته است، ولی در آیات احتمال آن بسیار ضعیف است.

۳.اختلاف قرائت که بر خلاف قرائت مشهور باشد، این کار از صدر اول تا قرن ها

ادامه داشته است و کسانی از قراء بر خلاف قرائت معروف قرائت می کرده اند.

۴.اختلاف در لهجه: هر یک از قبایل عرب لهجه مخصوص به خود داشتند و بر

خلاف لهجه قریش قرآن را تلاوت می کردند، در حالی که قرآن به لهجه قریش نازل

شده بود، البته پیامبر اکرم این اختلاف لهجه ها را اجازه فرمود.حدیث «نزل القرآن

علی سبعه أحرف» ناظر به اختلاف لهجه هاست.

۵.تبدیل کلمات: یعنی لفظی را از قرآن برداشتن و مرادف آن را جای گزین کردن.

گویند عبد الله بن مسعود تعویض کلمات را جایز می دانست به شرط آن که به اصل

معنا صدمه وارد نکند.لذا کلمه های سخت و دشوار قرآن را به کلمات سهل و

آسان تر مبدل می کرد.

۶.افزودن بر قرآن: از ابن مسعود روایت شده است که برخی کلمات را به عنوان

تفسیر در خلال آیه می آورد تا مراد آیه را روشن تر سازد، چنان که در آیه تبلیغ، جمله

«إن علیا مولی المؤمنین» را زیاد نموده و آیه را چنین می خواند: یا أیها الرسول بلغ ما

أنزل إلیک من ربک إن علیا مولی المؤمنین و إن لم تفعل فما بلغت رسالته ^(۹) و نیز

عجارده (برخی از خوارج که اتباع ابن عجردند) گمان داشتند که سوره یوسف در

قرآن افزوده شده است ^(۱۰).

۷.کاستن از قرآن: برخی گمان برده اند قرآن بیش از اندازه موجود بوده است و از

روی سهو و اشتباه و یا عمدا از آن کاسته شده است.بیش تر بحث پیرامون مسأله

تحریف در همین جاست.آیا از قرآن چیزی کم شده است یا نه؟ به دلیل برخی

روایات اهل سنت که «حشویه» ^(۱۱) آن را روایت کرده اند و نیز روایاتی از شیعه که

«اخباریون» ^(۱۲) به آن دامن زده اند مسأله کاستن از قرآن مطرح شده است، ولی این

موضوع مورد اجماع امت است که هرگز بر قرآن چیزی افزوده نشده است.

دلایل نفی تحریف

آن چه در این جا می آوریم، خلاصه ای از گفتار علمای اسلام درباره دفع شبهه

تحریف است:

۱.گواهی تاریخ

قرآن از روز نخست مورد عنایت همگان به ویژه مسلمانان بوده است.پیامبر

اکرم صلی الله علیه و آله شخصا محافظ قرآن بود و پیوسته دستور حفظ، ثبت و ضبط آن را می داد و

مسلمانان موظف بودند آن را ثبت و حفظ کنند و بدین منظور از آن نسخه های متعدد

تهیه می کردند و در خانه های خود در میان صندوق یا کیسه های مخصوص

نگهداری می کردند.از همان زمان مسأله حفظ قرآن رواج یافت و عده بی شماری

به عنوان «حافظان قرآن» پیوسته در میان جوامع اسلامی منزلت مهمی یافتند و

علاوه بر ثبت و ضبط قرآن در مصاحف، نسخه های متعددی را تهیه و در گستره

کشور اسلامی پخش کردند.

خلاصه، مسلمانان همیشه حافظ و پاسدار این کتاب آسمانی بودند و لحظه ای از

آن غافل نمی ماندند.

علاوه بر توده مردم، نقش بزرگان و دانش مندان اسلامی در عنایت به این کتاب

قابل توجه است.این کتاب هم واره در شؤون گوناگون و سرنوشت ساز مسلمین

نقش اول را داشته و در علوم مختلف اسلامی پایه و اساس شمرده می شده است.

هر دانش مندی که در رشته ای از علوم اسلامی مطالعه می کرد، راه نما و هدایت

کننده او قرآن بود.بسیاری از علوم اسلامی صرفا به جهت رسیدن به حقایق قرآن

به وجود آمده است و دانش های بسیاری در میان مسلمانان از قرآن نشأت گرفته

است، بنابر این دانش مندان علوم اسلامی هم واره نیازمند به قرآن بودند و با آن

سر و کار داشتند.سید مرتضی علم الهدی در این زمینه چنین می گوید:

«یقین به صحت نقل قرآن، مانند یقین به شهرهای بزرگ جهان و حادثه های

بزرگ تاریخ و کتاب های مشهور از نویسندگان معروف و نیز اشعار و قصاید از بزرگان

شعر است که در طول تاریخ هم چنان استوار مانده و از گزند حوادث در امان بوده است.مسلما توجه به قرآن نسبت به موارد مذکور هم واره بیش تر و داعیه بر

حفظ و حراست آن افزون تر بوده است، زیرا قرآن معجزه اسلام و دلیل صدق نبوت

است و نیز منبع و مأخذ همه معارف دینی و احکام شریعت است.دانش مندان

علوم اسلامی پیوسته سعی در حفظ و حراست آن داشته اند تا آن جا که تمام

جزئیات آن مورد بررسی دقیق بوده است، مانند اعراب و قرائت و حتی عدد

حروف و کلمات و آیات آن.پس چگونه می شود با وجود این همه عنایت و ضبط و

حراست شدید که بر آن بوده و هست، در قرآن تغییری ایجاد شود و کاستن و

افزودنی تحقق یابد…

..یقین به جزئیات قرآن و اجزاء و ابعاض آن مانند یقین به تمام و کل قرآن است

و همانند دیگر کتب معروف جهان، مانند کتاب سیبویه و مزنی، ضرورت دارد هر

عالمی بدان آگاه باشد، زیرا عنایت دانش مندان و دانش وران به این دو کتاب موجب

گشته است که علاوه بر کل این کتاب ها جزئیات آن ها نیز مورد نظر و دقت قرار گیرد

تا آن جا که اگر کسی خواسته باشد از آن ها چیزی کم کند یا چیزی بر آن ها بیفزاید، آن

قسمت مورد شناسایی قرار می گیرد و مشخص می شود که از اصل کتاب نیست و

بر آن افزوده شده است…

به خوبی روشن است که این گونه عنایت نسبت به قرآن، بیش تر و بهتر از عنایت

به کتاب سیبویه و مزنی و دیوان های شعری انجام می گرفته است ^(۱۳) » .

شیخ جعفر کبیر کاشف الغطاء نیز بر همین رویه استدلال کرده است:

«روایات نقیصه (کم شدن قرآن) به روشنی مردود شناخته شده است و ظاهر آن

اصلا مورد قبول نمی تواند باشد.به ویژه روایاتی که ثلث (بیش از دو هزار آیه) قرآن

یا بسیاری از آن را افتاده پنداشته است، زیرا اگر چنین اتفاقی رخ داده بود باید

شهرت همگانی می یافت، چون انگیزه بر آن بسیار است و هم واره دشمنان اسلام آن

را دست آویز قرار می دادند و بزرگ ترین طعن بر قرآن کریم تلقی می کردند…چگونه

ممکن است چنین شده باشد، در حالی که مسلمانان فوق العاده در حفاظت و

حراست و ضبط آیات و حروف آن کوشا بوده اند؟ در برخی روایات آمده که در

قرآن نام بسیاری از منافقین بوده و افتاده است.چگونه ممکن است باور کرد در

حالی که پیامبر صلی الله علیه و آله با حکمت و اخلاق کریمانه خود هرگز به آنان تصریح نمی کردند

و با آنان همانند دیگر مسلمانان رفتار می کردند…

..جای شگفتی است، کسانی که باور دارند احادیث وارده از پیامبر اکرم تا کنون

محفوظ و سالم مانده است و استدلال می کنند که این کلمات پیوسته بر زبان ها

جاری و در کتب، ثبت و ضبط شده و در طول بیش از هزار سال به سلامت باقی

مانده است، گویند اگر گزندی بر آن ها وارد می شد، مسلما برملا می گردید، ولی این

باور را درباره قرآن ندارند و می گویند بر آن نقیصه وارد شده و در طول تاریخ مخفی

مانده است با آن که عنایت به قرآن بیش از احادیث بوده و هست و بیش تر بر زبان ها

جریان دارد و ثبت و ضبط آن استوارتر بوده و هست» ^(۱۴).

۲.ضرورت تواتر قرآن

یکی از دلایل مهم فایل پاورپوینت کامل دفع شبهه تحریف، مسأله ضرورت تواتر قرآن است.شرط

پذیرفتن قرآن، چه در کل و چه در بعض، متواتر بودن آن است.قرآن در هر حرف و

هر کلمه و حتی در حرکات و سکنات نیز باید متواتر باشد، یعنی همگان (جمهور

مسلمین) آن را دست به دست و سینه به سینه، به طور همگانی نقل کرده باشند.از

این رو، آن چه در زمینه تحریف گفته اند که فلان کلمه یا فلان جمله از قرآن بوده،

چون با نقل آحاد روایت شده قابل قبول نیست و طبق اصل «لزوم تواتر قرآن» مردود

شمرده می شود و این اصل یکی از مسایل ضروری اسلام و مورد اتفاق علماست و

اساسا خبر واحد در مسایل اصولی و کلامی فاقد اعتبار است و صرفا در مسایل

فرعی و عملی اعتبار دارد.علامه حلی، در زمینه نفی تحریف می نویسد:

«اتفاق علما بر آن است که هر چه از قرآن متواترا به ما رسیده است حجت و در

غیر این صورت فاقد اعتبار است، زیرا قرآن سند نبوت و معجزه جاوید اسلام

است، لذا تا به سر حد تواتر نرسد، نمی تواند نسبت به صحت نبوت یقین آور باشد،

بنا بر این امکان ندارد آن چه راویان در این باره از مسموعات خود به صورت غیر

متواتر روایت کرده اند بپذیریم، زیرا راوی واحد هر چند راست گو باشد اگر آن چه

نقل کرده، با عنوان قرآنی نقل کرده باشد، قطعا خطا کرده است و اگر با غیر این

عنوان باشد مردود است، زیرا یا روایتی است که از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله شنیده است یا

نظر شخصی خود اوست که هرگز به عنوان آیات قرآنی حجیت شرعی نخواهد

داشت» ^(۱۵).

سید مجاهد طباطبایی در کتاب «وسایل الاصول» ، محقق اردبیل در کتاب

«شرح الارشاد» و سید محمد جواد عاملی در کتاب «مفتاح الکرامه» نیز همین گونه

استدلال کرده اند ^(۱۶).

۳.مسأله اعجاز قرآن

یکی دیگر از مسائلی که با شبهه تحریف در تضاد است و با آن منافات دارد یا

روشن تر بگوییم آن را قاطعانه نفی می کند، مسأله اعجاز قرآن است.علما مسأله

اعجاز را بزرگ ترین دلیل بر رد شبهه تحریف دانسته اند، زیرا احتمال زیادت،

همان گونه که برخی از خوارج گفته اند که سوره یوسف تماما بر قرآن افزوده

شده است، چون یک سر گذشت عاشقانه است و جایی در قرآن ندارد یا کاستن،

آن گونه که صحابی بزرگ وار عبد الله بن مسعود گمان برده است که دو سوره معوذتان

دو دعای مبطل السحرند و جزء قرآن نیستند، درباره قرآن به کلی منتفی است، زیرا

لازمه افزودن امکان هم آوردی با قرآن است و آیا بشر را یارای آن هست که همانند

قرآن بیاورد، به گونه ای که هرگز با آن تفاوتی از جهت فصاحت و بلاغت و بیان و

محتوا نداشته باشد؟ هرگز! خداوند در قرآن فرموده است:

قل لئن اجتمعت الإنس و الجن علی ان یأتوا بمثل هذا القرآن لا یأتون بمثله و لو کان

بعضهم لبعض ظهیرا ^(۱۷) ، بگو اگر انسان ها و پریان [جن ] اتفاق کنند که همانند این قرآن

بیاورند، همانند آن نتوانند آورد، هر چند یک دیگر را [در این کار] کمک کنند» .

و ان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فأتوا بسوره من مثله… ^(۱۸) ، و اگر در آن چه بر

بنده خود (پیامبر) نازل کرده ایم شک و تردید دارید، [دست کم ] یک سوره

همانند آن بیاورید» .

ام یقولون افتراه قل فأتوا بسوره مثله… ^(۱۹) ، یا می گویند: او قرآن را به دروغ به خدا

نسبت داده است؟ بگو اگر راست می گویید یک سوره همانند آن بیاورید…» .

این آیات را آیات «تحدی» گویند، یعنی هم آورد طلبیدن.پس اگر کسانی سوره

یوسف یا دیگر سوره ها را ساخته و در قرآن درج کرده اند، لازمه این حرف شکسته

شدن مرز تحدی است و این امر منتفی است.

همین گونه است احتمال تبدیل کلمات قرآن، چنان که شیخ