خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل پژوهش و نگارش

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل پژوهش و نگارش – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل پژوهش و نگارش شامل 120 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل پژوهش و نگارش گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل پژوهش و نگارش با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل پژوهش و نگارش از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل پژوهش و نگارش با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل پژوهش و نگارش را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل پژوهش و نگارش :

در عرصه قلم

حضرت امام خمینی به مقتضای توانایی های علمی و فکری، روحیه کنجکاو و ذهن پر جوشش که به صفای نفس آراسته بود این توفیق را یافت که دانسته های خویش را در سه عرصه به شیفتگان معارف دینی و تشنگان حقایق ناب تقدیم کند: تدریس علومی چون فقه، اصول، حکمت و عرفان، مطرح نمودن مطالبی ارزنده و آموزنده به صورت بیانات شیوا و شیرین که جامعه به خوبی قادر بود مضامین آنها را بفهمد و در زندگی خویش به کار بندد، امام در سخنرانی های خود اندیشه های اجتماعی، سیاسی و عرفانی را به روشن ترین وجه بیان نمود، همچنین ایشان در مقام قلم و نگارش استعداد خارق العاده ای از خود نشان داد و در تحریر مطالب به زبان فارسی و عربی تبحر داشت و مسایل علمی و افکار و نظرات خویش را از همان دوران جوانی قلمبند نمود.

امام با پیروی از دستور قرآنی مبنی بر: «و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه» نخست خود را مهذب ساختند و سپس به مسایل علمی پرداختند و با شناخت کامل و معرفت نسبت به خدا و خود، عامل اجرای دستورات الهی شدند و آموخته های خود را به عمل درآوردند، کسانی که با امام و کتابهایشان از نزدیک آشنا باشند می دانند که بین نوشتار، گفتار و کردار امام هماهنگی کامل وجود دارد و به همین دلیل مقرب درگاه حق گردید و مردم او را باور نمودند .

چون ایشان به باطن پرداخت و سفر نفس و کاوش در زوایای پنهان و آشکار روح و کشف سر خلیفه اللهی و درک حقیقت وجودی و اتکای صرف به مقام ذات حق را آغاز کرد به وادی حکمت، برهان و عرفان گام نهاد و در نهایت میان ظاهر و باطن آشنایی پدید آورد و در این راه دست به نگارش آثار عدیده ای زد و شاگردانی محقق و اهل قلم تربیت نمود و همراه با این حرکت علمی، حقایق ربانی و اخلاق معنوی را در قالب فهم عامه مردم بر آنان عرضه کرد و سلسله دروس اخلاق را در مدرسه فیضیه برپاداشت. امام در نگارش هم از نثر پخته، رسا و شیوا برخوردار بود و نیز در تحریر مطالب علمی به تمامی ابعاد مسئله مورد بحث توجه داشت به طوری که چون نوشته ایشان به پایان می رسید هیچ نکته مبهم و تاریکی برای استفاده کننده از آن باقی نمی ماند، در حواشی که بر دیگر آثار می نوشتند نیز هم ابهامات آن اثر را بر طرف می نمودند و هم موضوعاتی را که مؤلف آن طرح نکرده بود یادآوری می کردند.

حجه الاسلام و المسلمین حسن ثقفی می گوید: امام یکی از کتاب های خود را که در زمینه حکمت و عرفان و حاوی مطالب مشکلی بود و بر آن با خط ریزی حواشی نوشته بودند، به من دادند تا آن را پاکنویس کنم، این کتاب را امام در سال ۱۳۵۰ ه.ق نوشته بودند که با دیدن آن واقعا بر ارادتم به ایشان افزوده شد، با آن که در سنین جوانی به نگارش درآورده بودند انسان احساس می کرد حکیمی با ذوق و دانشور در سنین پایانی عمر خویش تألیف کرده است. نکات ظریف و لطیف آن اعجاب خواننده را بر می انگیخت به عنوان نمونه صاحب کتاب، روایتی را به شکلی که نفع طایفه خودش در آن بود، معنا کرده بود و در ظاهر امر تصور نمی شد که معنای دیگری هم دارد ولی امام با بیانی زیبا و در چند خط کوتاه آن را توضیح داده بودند و این برنامه از استعداد ایشان در مسایل علمی و ذوقشان حکایت داشت و امتیازی است که تنها خداوند به بندگان پسندیده اش عطا می کند. ^(۱)

امام هنوز به سن سی سالگی نرسیده بودند که کتاب های نفیس و گرانقدری در قلمرو عرفان تألیف کرده بودند که در برخی از آنها عمیق ترین و پیچیده ترین موضوعات عرفانی را به نقد کشیده اند حجه الاسلام محمد حسن رحیمیان می گوید: چون از تعلیقات بر فصوص و نیز مصباح الانس تنها یک نسخه وجود داشت به منظور بالا بردن ضریب اطمینان برای نگهداری آنها به پیشنهاد حاج احمد آقا مشغول استنساخ این آثار شدم. ضمن این کار و مراجعات مکرر به محضر امام در مورد آن، متوجه شدم به رغم گذشت نزدیک به شصت سال از زمان تألیف مزبور و پویایی مداوم و متصاعد حضرتشان در تمام زمینه های علمی و معنوی همچنان به دریافت های علمیشان در آن زمان پا برجا و استوار بودند به طوری که گویی در همان اول خط به آخر خط، رسیده بودند در حالی که معمولا افراد هنگامی که در بسیاری از علوم به نتیجه ای می رسند اگر حول همان موضوع و در مسیر همان مطلب به تحقیق خود ادامه دهند چه بسا نسبت به دریافت قبلی به تجدید نظر و اصلاح و حتی به خلاف آن برسند، نکته دیگر آن که در دهها موردی که در طی بازنویسی از محضرشان سؤال کردم گویی لحظه ای قبل قلمشان را از تحریر مطالب مورد نظر بر زمین نهاده اند و در همان لحظه بدون درنگ جواب می دادند، که این نشانه حضور ذهن و عدم فراموشی مطالب پس از گذشت شصت سال بود به گونه ای که گویی تمام مفاهیم از کف دست برایشان روشن تر بود. ^(۲)

وی می افزاید: حضرت امام با آن همه زحمت و تلاش در طی مدارج علمی در تمام زمینه ها و آن همه نوشته های ارزشمند و کم نظیر هیچ گونه دلبستگی و تعلق خاطری به آثار نوشته شده خود نداشتند و در پرتو این زهد علمی و وارستگی نه در هنگام به غارت رفتن گنجینه های نوشته هایشان به اندوه و ماتم نشستند و نه در زمان یافتن آنها به سرور و شادمانی برخاستند و نه هیچ گاه تمایلی به چاپ و انتشار آثارشان داشتند و نه کمترین اقدام در این راه نمودند آنچه هم چاپ و منتشر شده یا با اصرار و اقدام دیگران بوده یا چون بعضی از نوشته های ایشان به صورت مخطوط توسط شاگردانش از دیر زمان نسخه برداری و تکثیر محدود شده بود با همت برخی از آنان به زیور طبع آراسته شده است. ^(۳)

آیه الله توسلی می گوید: روزی یکی از دوستان و شاگردان امام به بنده پیشنهاد کرد خدمت آقا بروم بلکه موافقتشان را برای چاپ رساله به دست آورم، اول صبح بود که وارد بیرونی ایشان شدیم. امام روی زیلویی نشسته بودند. دوست بنده مطالبی راجع به این که جامعه امروز به وجود شما نیاز دارد بیان کردند. ایشان از کثرت علاقه و اعتقاد عباراتی را بر زبان آوردند که شاید در آن غلو بود، رنگ چهره مبارک امام یک مرتبه سرخ شد و فرمودند: خیر این طور نیست که اسلام به من بستگی داشته باشد. ^(۴)

در دوران تبعید به نجف که رژیم شاه برای تحقیر علمی و کوچک جلوه دادن امام در حوزه نجف فعالیت زیاد می کرد اما هیچ اقدامی برای نشر آثار فقهی و اصولی خود که سالها قبل در قم تألیف کرده بود انجام نداد آثاری که می توانست به شدت مرجعیت و موقعیت ایشان را در حوزه نجف تثبیت کند، هیچ وقت به آثار علمی خود نبالید و به رخ دیگران نکشید در حالی که هر انسانی مایل است نوشته هایش زودتر انتشار یابد و دیگران از آنها استفاده کنند، گفتن و نوشتن این گونه مسایل ساده است ولی عمل به آن بسیار طاقت فرساست و این حالات عظمت درونی و پنهان مردان بزرگ را نمایان می سازد.

از وصیت نامه امام که در تاریخ ۲۵ محرم الحرام سال ۱۳۹۸ ه.ق یعنی اندکی پس از شهادت آیه الله حاج آقا مصطفی نوشته اند بر می آید که ایشان به دلیل تأثیر پذیری منابع اخلاقی بر روی مردم بر این نوشته ها بیش از آثار دیگر تأکید داشته و بر نشر آنها اصرار ورزیده اند :

«کتب خطی این جانب را در صورت امکان طبع کنند و اگر کسی خواست طبع کند در اختیار او بگذارند به طوری که ضایع نشود، خصوصا کتب اخلاقی را» . ^(۵)

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، امام با در اختیار داشتن امکانات فراوان شخصا برای نشر آثار خود اقدامی نکرد و این ویژگی خود از وارستگی ایشان حکایت دارد.

یک بار صحبت این شده بود که آثار دست نویس حضرت امام باید برای سال های متمادی محفوظ بماند زیرا سند سعادت این نظام اسلامی و امت مسلمان می باشد، چون کاغذهای معمولی به مرور ایام از بین می روند قرار بر این گردید که کاغذهای دست ساز ژاپنی تهیه شود ولی از دفتر امام گفته شد امام کمتر روی کاغذ سفید مطلبی می نویسند و باید ما چیزی بنویسیم و بدهیم خدمتشان تا در حاشیه اش مطلبی بنگارند. بسیاری از اشعار امام که انتشار یافته در حاشیه برخی روزنامه ها درج گردیده است. ^(۶)

آثاری که حضرت امام نوشته اند به لحاظ موضوع می توان در شاخه های علمی زیر بر شمرد :

الف: تفسیر و حدیث

۱ تفسیر سوره حمد

حضرت امام ضمن آن که قرآن را تفسیر پذیر می داند اما بر این اعتقاد است که مقصود واقعی از مفاهیم کتاب وحی را تنها معصوم می تواند فهم نماید، با این نگرش والا امام کمتر به طور مستقل به نوشتن تفسیر قرآن مبادرت نموده اند ولی به صورت پراکنده مطالب تفسیری در بین نوشته ها و بیانات ایشان مشاهده می گردد، امام خمینی در سال های نخستین پیروزی انقلاب اسلامی تفسیر سوره حمد را در پنج جلسه بیان فرمودند که مکرر چاپ شده است. ایشان در کتاب «سر الصلوه» سوره مذکور و نیز سوره توحید را به اجمال و با اشارات عرفانی تفسیر نموده اند و در کتاب «آداب الصلوه» این دو سوره و سوره انا انزلنا را به گونه ای مفصل تر تفسیر کرده اند، البته در نوشتار اخیر می خواسته اند مطالبی بنویسند که برای همگان مفید باشد اما به فرموده خودشان در تفسیر سوره قدر مطالبی دیده می شود که تنها خواص می توانند از آنها استفاده کنند، در یک جلسه هم امام راجع به سوره علق مطالبی بیان فرموده اند که به ضمیمه تفسیر سوره حمد چاپ شده است. ^(۷)

۲ چهل حدیث (اربعین حدیث)

در سال های ۱۳۱۵ ۱۳۱۶ ه.ش چون به دلیل اختناق رضاخانی منبر و سخنرانی ممنوع بود امام درس اخلاقی را آغاز کردند که تا بعد از سال ۱۳۲۰ ه.ش هم ادامه داشت. بخشی از این مباحث اخلاقی توسط ایشان به رشته تحریر کشیده شد که پایان نگارش آن سال ۱۳۱۸ه.ش مطابق ۱۳۵۸ه .ق است. ^(۸) در واقع مضامین این کتاب که در بیان حقایق روایات پیشوایان دین و سرشار از تذکرات اخلاقی و نکات عرفانی و حکمی است تقریرات امام می باشد که در مدارس فیضیه و ملاصادق قم برای شاگردان خود ایراد فرموده بودند. ^(۹) اثر یاد شده شرحی است بر ۳۳ حدیث اخلاقی و هفت حدیث اعتقادی که به زبان فارسی نگارش یافته و نویسنده در ابتدای کتاب یادآور شده اند:

«این بنده بی بضاعت ضعیف مدتی بود با خود حدیث می کردم که چهل حدیث اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام [را] که در کتب معتبره… ثبت است جمع آوری کرده و هر یک را به مناسبتی شرح کنم که با حال عامه مناسبتی داشته باشد و از این جهت آن را به زبان فارسی نگاشته که فارسی زبانان نیز از آن بهره ای گیرند…» . ^(۱۰)

روش امام در توضیح احادیث چنین است که ابتدا حدیث را همراه با سلسله سند آن از کتاب کافی نقل می کند. و سپس به ترجمه لفظی حدیث می پردازد. آنگاه کلمات اصلی و گاه غالب تعبیرات و کلمات آن را شرح و معنا می کند و به توضیح نکات لغوی و واژه های حدیث از کتب معتبر لغت می پردازد و در معنای حدیث متعرض نکته ای که در شرح حدیث سودمند است می شود و پس از فراغ از شرح تعبیرات و اصطلاحات و تمهیدات لازم به شرح متن می پردازد و طی چند فصل و گاه مقام و تنبیه و تتمه شرح حدیث را به پایان می برد. نسخه ای از این کتاب در اختیار مرحوم آیه الله آخوند ملا علی همدانی (متوفی ۱۳۹۸ ه.ق) بوده که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی از روی آن مکرر به طبع رسیده است. ^(۱۱)

۳ شرح حدیث جنود عقل و جهل

این کتاب آخرین تألیف حدیثی اخلاقی امام می باشد زیرا بر حسب تاریخ نگارش و سایر قرائن پس از این امر به کارهای فقهی و اصولی روی آورده اند. این اثر شرح حدیث معروف حضرت امام صادق (ع) درباره جنود عقل و جهل در اوائل کتاب کافی است ^(۱۲) که طی آن ششمین فروغ امامت هفتاد و پنج جند برای هر یک از عقل و جهل بر شمرده است، حضرت امام خمینی موفق نشده اند تمام حدیث را شرح کنند بلکه علاوه بر مباحثی کلی راجع به عقل و جهل در ۲۵ مقصد، بیست و پنج جند از جنود عقل و جهل را شرح داده اند و تتمه را به مجلدی دیگر وانهاده اند که ظاهرا موفق به تألیف آن نشده اند، تاریخ پایان آن دوم ماه مبارک رمضان ۱۳۶۳ه.ق در شهر محلات می باشد. ^(۱۳) مولف در این کتاب که به انگیزه تربیت و تزکیه اخلاقی عموم مردم نوشته بیشتر صبغه اخلاقی حدیث را مد نظر داشته و از پرداختن به دقایق علمی عرفانی احتراز نموده است.

۴ التعلیقه علی الفوائد الرضویه

کتاب فوائد الرضویه نخستین شرح بر حدیث «رأس الجالوت» می باشد که توسط عالم عارف قاضی سعید قمی نوشته شده است. ^(۱۴) این حدیث احتجاج حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام با رأس الجالوت یهودی می باشد که در آثاری چون توحید صدوق، عیون اخبار الرضا، احتجاج طبرسی، بحار الانوار و مسند الرضا به آن اشاره شده است. امام خمینی در سال ۱۳۴۸ ه.ق تعلیقه ای بر آن زده و به سال ۱۴۱۷ ه.ق (۱۳۷۵ه.ش) توسط مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی به چاپ رسیده است. امام افزون بر این تعلیقه بر شرح قاضی سعید، دو شرح مستقل دیگری بر این حدیث نوشته که نویسنده کتاب آیینه دانشوران تاریخ تألیف آن را سال ۱۳۴۸ ه.ق ذکر کرده است. ^(۱۵)

۵ شرح دعای سحر

از حضرت امام رضا علیه السلام نقل شده که امام باقر علیه السلام این دعا را در سحرهای ماه مبارک می خواندند و از آن به عنوان دعای مباهله یا دعای عظیم الشأن هم نام برده اند و امام بر آن شرح نگاشته که چون در زمان نگارش آن آیه الله شاه آبادی به قم آمده چند جا از وی ذکری به میان آورده است. همچنین در این نوشتار از اسرار الصلوه (میرزا جواد ملکی تبریزی)، شرحی اسماء الحسنی (سبزواری)، قبسات (میرداماد)، اسفار (ملاصدرا)، کتب فیض کاشانی، فتوحات مکیه، شرح فصوص قیصری و … مطالبی نقل شده است، در خصوص انگیزه تالیف آن امام در مقدمه می فرمایند:

«چنین گوید فقیر درگاه پروردگار عظیم و مفتخر به انتساب به رسول کریم سید روح الله فرزند سید مصطفی موسوی خمینی از آن جایی که یکی از بزرگترین نعمت ها بر بندگان و رحمت گسترده بر شهرها دعاهایی است که از گنجینه های وحی… نقل شده و من دیدم که دعاهایی که مشهور است و به نام دعای مباهله نامیده می شود… از دعاهایی است که قدرش جلیل تر و منزلش رفیع تر است… پس خواستم که آن را از بعضی جهات… شرح کنم» .

در این شرح که به سال ۱۳۴۷ ه.ق، و در حالی که مؤلف ۲۷ سال داشته، به نگارش در آمده ضمن تفسیر دعا به تناسب، به آیات و روایات استناد می گردد و در مواردی از آراء فلاسفه و عرفا استفاده می شود بسیاری از امهات مسایل عرفانی، حکمی و کلامی مورد بحث قرار گرفته اند، این کتاب با اجازه حضرت امام توسط آیه الله سید احمد فهری زنجانی به فارسی ترجمه شده و به نام «شرح دعای سحر» در سال ۱۳۶۶ ه.ش به زیور طبع آراسته شده است. از کارهای مهم امام پس از ارتحال آیه الله حائری تصحیح و چاپ و انتشار کتاب عبقات الانوار بود که ابتدا جلد مربوط به غدیر انتشار یافت.

ب: مباحث اصولی

امام خمینی از نظریه پردازان بزرگ علم اصول در چند دهه اخیر است که آراء و اندیشه هایش در این مورد همواره در دروس خارج اصول مطرح است، آثار ایشان در این مورد به شرح ذیل هستند:

۶ انوار الهدایه فی التعلیقه علی الکفایه

تعلیقاتی است بر کفایه الاصول آخوند خراسانی که متن درسی حوزه های علمیه می باشد و مرحوم شیخ آقا بزرگ تهرانی در کتاب الذریعه الی تصانیف الشیعه ^(۱۶) از آن یاد می کند و محمد شریف رازی می نویسد: این حاشیه از بحث قطع تا استصحاب است و در جای دیگر خوانده ام که تاریخ پایان تالیف آن ۱۳۶۸ ه.ق (۱۳۲۸ ه.ش) می باشد. این کتاب دو جلدی در سال ۱۳۷۲ ه.ش از سوی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی به طبع رسیده است .

۷ رساله فی قاعده لا ضرر

این اثر و چهار رساله دیگر که حاوی مباحث مهم اصول فقه می باشد به قلم مبارک حضرت امام نگاشته شده است ولی اجتماع آنها در یک مجموعه و مقدمه نویسی و امور مربوط به طبع آن را حاج آقا شیخ مجتبی تهرانی (از تلامیذ ایشان) در سال ۱۳۸۴ ه.ق با کسب اجازه از استاد خود انجام داده و نام «الرسائل» را برای آن برگزیده است. نخستین رساله را امام در روز چهارشنبه اول جمادی الاول ۱۳۶۸ ه.ق در سن ۴۸ سالگی به اتمام رسانیده که به نام «بدایع الدرر فی قاعده نفی الضرر» توسط مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام، صورت طبع به خود گرفته است.

۸ رساله الاستصحاب

این رساله طولانی ترین اثر از مجموعه الرسائل است که در آن مهمترین آرای اصولیون گذشته و حال مورد بررسی قرار گرفته و به ویژه نظریات مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری استاد حضرت امام با تفصیل افزونتر نقل شده است و بحث قرعه آخرین مطالب آن می باشد. امام آن را در نهم رمضان ۱۳۹۰ ه.ق در شهر محلات به رشته تحریر در آورده است.

۹ رساله فی التعادل و التراجیح

در این رساله که تاریخ فراغت از تألیفش نهم جمادی الاول ۱۳۷۰ ه.ق می باشد موقف فقیه در قبال تعارض ادله و شیوه حل آن و ملاک های ترجیح یکی بر دیگری مورد بحث قرار گرفته است. ^(۱۷)

۱۰ رساله الاجتهاد و التقلید

این رساله علاوه بر دقت و جامعیت این ارزش را دارد که طی آن اجتهاد و تقلید به عنوان بحثی مستقل مورد بحث قرار گرفته و نیز امام بحث ولایت فقیه را در ضمن آن مطرح کرده اند و نخستین فصل آن را تحت عنوان «فی ذکر شؤون الفقیه» معنون نموده اند. بحث های امام در این زمینه توسط آیه الله سبحانی تقریر گردیده و تحت عنوان «رساله فی الاجتهاد و التقلید» چاپ شده است که باید توجه داشت از اشتراک این دو عنوان گمان نشود که هر دو یک رساله هستند چنانچه همین مطلب در خصوص قاعده لاضرر صدق می کند. ^(۱۸)

۱۱ رساله فی التقیه

پایان یافته در ۲۷ شعبان سال ۱۳۷۳ ه.ق مطابق ۱۳۳۳ ه.ش که طی آن ثابت شده فلسفه وجوب تقیه برای حفظ دین می باشد نه جهت محو آن، مؤلف در ابتدای این رساله فرموده است:

«از آنجا که بحث دوره فقه ما به برخی از فروع مبحث تقیه رسید تصمیم گرفتم تا رساله ای مستقل در این زمینه تدوین کنم که در بر دارنده مبحث ریز و پراکنده آن باشد» .

بی شک روحیه ظلم ستیزی و مبارزه با استکبار که در امام وجود داشت انگیزه ای قوی برای تدوین این رساله گردید. اثر مذکور در همان مجموعه الرسائل در قم به سال ۱۳۸۵ ه.ق در ۳۵ صفحه به طبع رسید.

۱۲ رساله فی الطلب و الاراده

بحث طلب و اراده از مباحث حاشیه ای علم اصول است که متأخرین این رشته از دانش دینی به آن پرداخته اند، اگر چه انگیزه این کتاب تبیین یک مسأله اصولی بوده است ولی مطالب فلسفی و عرفانی هم در آن دیده می شود و اثر مزبور از یک مقدمه و شش مطلب تشکیل شده است. امام در مقدمه آن می نویسد:

«پس از حمد و سپاس، بحث و بررسی ما که در اصول فقه داشتیم چون به مسأله طلب و اراده رسید و رشته سخن به جبر و تفویض کشیده می شد تصمیم داشتم که بحث در این مسأله را ترک گوییم تا کسانی که صلاحیت چنین بحثی را دارند در جای مناسبش به بحث و بررسی آن بپردازند زیرا ادای حق این مسأله آن چنان که شاید و باید در این شرایط برای ما امکان نداشت که مقدماتش بسیار و مطالبش باریک و از افق فهم بیشتران دور است ولی اصرار بعضی از علاقه مندان و حریصان بر تهذیب این گونه مباحث مرا به ناچار بر آن داشت که به گوشه هایی از مسأله تا آنجا که مناسب اینجاست متعرض شوم و بر آنچه مقتضای تحقیق و نتیجه برهان است اشارتی کنم بدون آن که در بیشتر موارد به بیان برهان پردازم که جای بیان آن برهان ها علم اعلاست و در حکمت عالیه است که این گونه مباحث، بحث و بررسی کامل می شود و از طرفی دیدم که با این وصف نیز دامنه سخن در این مساله به درازا کشید، آن را از میان مباحث جدا کردم و خود به تنهایی رساله ای شد شامل بر یک دیباچه و چند مطلب» . ^(۱۹)

تألیف این رساله در بیست و پنجم رمضان سال ۱۳۷۱ ه.ق ^(۲۰) در همدان پایان یافته که با ترجمه و شرح فارسی سید احمد فهری توسط مرکز انتشارات علمی و فرهنگی، در تهران، چاپ شده است.

۱۳ منهاج الوصول الی علم الاصول

کتابی در مباحث الفاظ علم اصول که پس از سال ۱۳۷۰ ه.ق مطابق ۱۳۳۰ ه.ش تألیف شده است و در سال ۱۳۷۳ ه.ش در دو جلد با تعلیقات و فهرست راهنما و مقدمه ای از آیه الله فاضل لنکرانی از سوی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی چاپ شده است.

۱۴ تقریرات اصولیه

تقریرات درس اصول آیه الله بروجردی می باشد که به قلم امام خمینی تحریر شده است. اثر یاد شده از آغاز تعریف و موضوع علم اصول تا مباحث قطع و ظن را در بر می گیرد حضرت آیه الله سبحانی گفته است: امام خمینی تقریرات استادش (آیه الله بروجردی) را از آغاز مبحث تا حجیت مظنه به نگارش در آورده اند. ^(۲۱)

۱۵ رساله در موضوع علم اصول

که در برخی نوشته ها کتابی است در اصول فقه و با عنوان یاد شده از تألیفات حضرت امام خمینی بر شمرده شده است. ^(۲۲) همچنین دوره درس اصول امام توسط آیه الله سبحانی تقریر شده که به نام «تهذیب الاصول» منتشر شده است. ^(۲۳) آیه الله حسین تقوی اشتهاردی بین سال های ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۸ ه.ش یک دوره درس های خارج اصول استاد خود امام خمینی را که در شهر مقدس قم برای جمع کثیری از طلاب و فضلای حوزه علمیه قم تدریس نموده اند به رشته تحریر در آورده و آن را تنقیح الاصول نامیده است. ^(۲۴)

ج: قواعد و متون فقهی

حضرت امام خمینی به مدت سی سال یا بیشتر فقه استدلالی تدریس می نمودند و همه این درس ها یا قسمت اعظم آنها را نوشته اند و یکی از امتیازات این تألیفات همین است که پس از تدریس و تحقیق کامل به نگارش در آورده اند امام در موضوعاتی چون طهارت، مکاسب محرمه، بیع، خیارات، خلل و صلاه بحث کرده اند.

۱۶ کتاب الطهاره

که در چهار مجلد بین سال های ۱۳۷۵ ۱۳۷۷ ه.ق تألیف شده اند:

جلد اول دماء ثلاثه پایان تألیف ۲۲ ربیع الاول ۱۳۷۶ ه.ق، جلد دوم تیمم زمان خاتمه آن ۱۱ شعبان ۱۳۷۶ ه.ق، جلد سوم اقسام نجاسات تاریخ فراغت از آن ۱۳۷۷ ه.ق، جلد چهارم احکام نجاسات پایان نگارش ۱۳۷۷ ه.ق. ^(۲۵)

۱۷ المکاسب المحرمه

تاریخ پایان تألیف جلد اول پس از سال ۱۳۷۷ و قبل از ۱۳۸۰ ه.ق می باشد و امام جلد دوم را در هشتم جمادی الاول سال ۱۳۸۰ به پایان برده است. امام ضمن بحث در خصوص کسب های حرام مباحثی چون کمک به ظالمان، ولایت، حکومت از طرف جائر، جوائز سلطان، خراج و مقاسمه ای که سلطان ستمگر اخذ می کند را مطرح نموده و در بحث غنا بخشی از رساله «الروضه الغناء فی تحقیق مسئله الغنا» اثر آیه الله شیخ محمد رضا اصفهانی را نقل نموده است. ^(۲۶) و نیز در این کتاب در مورد حرمت نقاشی، مجسمه سازی و غنا مؤلف نکات بدیعی ابراز داشته اند که بسیار سودمند است، آقای مجتبی تهرانی این اثر را تصحیح نموده و با اهتمام وافر به استخراج احادیث و نقل قول ها و یافتن نام ناقلین و ذکر دیگر ارجاعات مبادرت کرده است . ^(۲۷)

چاپ کتاب مکاسب محرمه توسط یکی از شاگردان امام صورت گرفت و چون در آخر کتاب اسم نویسنده نیامده بود از ایشان خواستند نام خویش را در خاتمه این اثر بیاورند، فرمودند: لازم نیست سر انجام به آقا گفته شد لا اقل مرقوم بفرمایید که اگر کسانی اشکالاتی دارند به چه کسی ایراد بگیرند و معلوم باشد که مطالب از آن کیست، در این حال فرمودند، در این صورت می نویسم . ^(۲۸)

۱۸ کتاب البیع

این اثر حاصل بحث های امام در حوزه نجف طی سال های ۱۳۸۵ ۱۳۹۲ ه.ق می باشد در پنج جلد به چاپ رسیده است، ایشان در بخشی از این کتاب حدود اختیارات ولی فقیه را بیان می دارد که به دلیل اهمیت زیاد به فارسی ترجمه شده و با عنوان «شؤون و اختیارات ولی فقیه» به چاپ رسیده است. آیه الله قدیری نیز تقریرات بیع حضرت امام را به رشته تحریر درآورده است.

۱۹ تحریر الوسیله

این اثر در واقع تحریر اثر فقهی آیه الله سید ابوالحسن اصفهانی موسوم به «وسیله النجاه» می باشد که قبلا امام بر آن تعلیقه نوشته بودند، چون به ترکیه تبعید شدند، این اندیشه در ذهنشان شکوفه زد که حاشیه خود را در متن وسیله النجاه درج نموده و ابوابی را که در آن موجود نیست بیافزایند و مسایل جدیدی را مطرح کنند نتیجه این کار کتاب تحریر الوسیله بود که در همان دوران تبعید پایان یافت و با ورود امام به نجف در دو جلد انتشار یافت که به دلیل تنوع مباحث و کامل بودن، در حوزه های علمیه و برخی مراکز قضایی به متن درسی تبدیل شده است. امام در مقدمه این اثر می نویسد:

«[در] گذشته کتاب وسیله النجاه تألیف سید الحجه فقیه اصفهانی را حاشیه کردم و آن گاه که در اواخر ماه جمادی الثانی ۱۳۸۳ ه.ق به دنبال حوادث دردناکی که به اسلام و مسلمان ها وارد آمد که شاید تاریخ آن را ثبت کند به بورسا (از توابع ترکیه) تبعید شدم و در آنجا تحت نظر و مراقبت فارغ البال بودم، در مقام آن برآمدم که آن حاشیه را به صورت متن مستقلی در آورم تا استفاده از آن آسانتر باشد و اگر خداوند به من توفیق داد مسایل مورد نیاز را بر آن می افزایم» . ^(۲۹)

وقتی تحریر الوسیله برای اولین بار در نجف چاپ شد روی جلد آن عناوینی چون تألیف علامه، آیه الله العظمی فی الارضین یا فی العالمین، زعیم الحوزات العلمیه و… نوشته شده بود، امام به محض آن که این تعبیرات را دیدند دستور داد آنها را پاک کنید، دست اندرکاران گفتند: چاپ شده و محو آن مشکل است ولی نتوانستند امام را راضی کنند و آقا فرمودند: مخارج پاک کردن این عبارات را می دهم و تا این حد امام اخلاص داشتند که برای چاپ و ترویج رساله پول نمی دادند اما برای پاک کردن عناوین از روی تحریر الوسیله از وجوه شرعی مصرف می کردند که مبادا تعریضی به دیگر مراجع باشد. ^(۳۰)

امام در این کتاب مسایل ارزنده زندگی سازی را مطرح کرده و در کنار مسایل عبادی آورده که اهمیت آن امروزه کاملا لمس می شود که برخی از آنها عبارتند از: امر به معروف و نهی از منکر، نماز جمعه و مزایای سیاسی و اجتماعی آن، دفاع که از مسایل مهم و حیاتی اسلام است، مسایل نوظهوری که در دنیای امروز روی می دهد. ^(۳۱)

این اثر دوبار به فارسی برگردانیده شده است یک بار توسط سید محمد باقر موسوی همدانی و بار دیگر توسط آقای قاضی زاده با همکاری آقای اسلامی. مستند تحریر الوسیله کتابی است که توسط آقای احمد مطهری تدوین و توسط هاشم نوری ترجمه شده است. ^(۳۲) حضرت آیه الله فاضل لنکرانی شرحی در چهارده جلد به تحریر الوسیله نوشته که مجلداتی از آن به طبع رسیده است. ^(۳۳) آیه الله عمید زنجانی این کتاب را خلاصه کرده که تحت عنوان «زبده الاحکام» توسط سازمان تبلیغات اسلامی چاپ شده است. ^(۳۴) رساله نوین در چهار مجلد نیز بخش هایی از ترجمه تحریر الوسیله به همراه توضیحاتی از دکتر عبدالکریم بی آزار شیرازی می باشد که دفتر نشر فرهنگ اسلامی آن را چاپ و منتشر نموده است.

آیات گرام یوسف صانعی، محمد مؤمن قمی، محمد حسن احمدی فقیه یزدی، حاج شیخ احمد سبط الشیخ، سید نور الدین شریعتمدار جزایری و حاج شیخ زین العابدین احمدی زنجانی نیز بر این کتاب شرح نوشته اند.

۲۰ توضیح المسائل (رساله عملیه)

این کتاب در دوران رژیم طاغوت از آثار ممنوع به شمار می آمد و از این رو گاه بدون نام و در مواقعی با نام مراجع دیگر انتشار می یافت، در پایان برخی از چاپ های آن پاره ای از استفتائات حضرت امام که جنبه عمومی دارد به چاپ رسیده و البته استفتائات ایشان در دو جلد به شکلی مستقل نیز به طبع رسیده است. همچنین مسائل مستحدثه ذکر شده در تحریر الوسیله به فارسی برگردانده شده و در کنار مسائل دیگری چون دفاع، امر به معروف و نهی از منکر در پایان توضیح المسائل با نام ملحقات و نیز به طور مستقل چاپ شده است.

۲۱ حاشیه توضیح المسائل آیه الله بروجردی

که پس از وفات آیه الله بروجردی در سال ۱۳۸۱ ه.ق در قم منتشر شد، در دوران طاغوت این حواشی و نیز حاشیه امام بر عروه الوثقی با حرف «خ» منتشر می گشت.

۲۲ حاشیه بر عروه الوثقی

تاریخ تألیف آن هفتم جمادی الاول سال ۱۳۷۵ ه.ق مطابق ۱۳۳۵ ه.ش می باشد که جداگانه و نیز همراه با عروه مکرر چاپ شده است.

۲۳ تعلیقه علی وسیله النجاه

حاشیه ای است بر تمام کتاب وسیله النجاه سید ابوالحسن اصفهانی که تاریخ تألیف آن مشخص نمی باشد، چاپ نخست آن به طور مستقل ولی چاپ های بعدی همراه با وسیله النجاه به طبع رسیده است.

۲۴ مناسک حج

احکام و مسائل شرعی مربوط به حج و آداب آن به زبان فارسی، این رساله بارها در ایران و عراق به چاپ رسیده و به زبان عربی اردو نیز ترجمه شده است. چاپ ششم آن در سال ۱۳۷۶ ه.ش همراه با ترجمه مسائل حج از تحریر الوسیله و ۵۵۰ استفتاء چاپ شده است.

۲۵ رساله فی حجیه خبر اصحاب الاصول و الکتب

این رساله درباره قاعده اجماع و تفاوت اصل و کتاب و … بحث کرده و ضمن جلد سوم کتاب الطهاره چاپ شده است.

۲۶ رساله فی بعض فروع العلم الاجمالی

در این رساله حضرت امام خمینی هفت مسئله از مسائل صلاه عروه الوثقی (جلد دوم، صفحه ۵۸ ۶۳) را بحث و بررسی نموده است.

۲۷ تقریرات درس آیه الله حاج شیخ عبدالکریم حائری

در مورد این اثر مراجعه کنید به مجله معارف جعفری، شماره چهارم، ذی القعده سال ۱۳۸۳ ه.ق (۱۳۴۲ ه.ش)، صفحه .۶۵

۲۸ نجاه العباد

احکام فقهی به زبان فارسی در دو جلد می باشد، جلد اول شامل مباحث تقلید تا احکام عمره، جلد دوم احکام معاملات تا احکام طلاق، البته برخی گفته اند سه جلد است.

۲۹ حاشیه رساله ارث

مرحوم ملا هاشم خراسانی صاحب کتاب «منتخب التواریخ» رساله ای در ارث به زبان فارسی نوشته که با حاشیه برخی مراجع تقلید گذشته چاپ سنگی شده است، امام خمینی حاشیه ای بر آن نگاشته اند که با اصل رساله در ۱۲۰ صفحه در قم پس از رحلت آیه الله بروجردی به طبع رسیده است.

۳۰ رساله فی تعیین الفجر فی اللیالی المقمره

این رساله در ۳۲ صفحه به سال ۱۳۶۷ ه.ش از امام خمینی منتشر شده که در عین اختصار از تألیفات فقه استدلالی ایشان به شمار می رود. امام خمینی در این رساله دیدگاه خود را در نحوه مشخص کردن فجر در شب های مهتابی بیان داشته اند.

۳۱ کتاب الخلل فی الصلوه

در خصوص احکام فقهی خلل در نماز که در آخرین سال های اقامت امام در نجف نوشته شده است . این کتاب در اصل مباحثی است که ایشان در ضمن دروس خارج فقه بیان داشته اند و بعد به قلم مبارک خود تحریر نموده اند. این اثر در قم به چاپ رسیده است.

۳۲ رساله فی قاعده من ملک

مؤلف کتاب آثار الحجه مرحوم حاج شیخ محمد شریف رازی از این اثر یاد کرده و آن را از تألیفات حضرت امام دانسته است، ^(۳۵)

گفته می شود که این رساله در صد صفحه از سوی مؤسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام خمینی در حال نشر می باشد.

د: حکمت نظری و عملی و عرفان

۳۳ حاشیه بر اسفار

آیه الله محمدی گیلانی می گوید از امام سؤال کردم که آیا حاشیه بر اسفار دارید. فرمودند : جداگانه نه ولی به هنگام تدریس اسفار، در حاشیه آن نظراتم را می نوشتم چون عوامل ساواک به منزلم هجوم آوردند آثار علمی از جمله اسفار محشی را به غارت بردند. ^(۳۶) مطابق گفته یکی از شاگردان امام، ایشان در حاشیه اسفار به یکی از نظرات ملاصدرا انتقاد نموده و آن را مردود دانسته است. ^(۳۷) البته حضرت امام از مدرسین مسلط بر تدریس اسفار اربعه ملاصدرا بوده اند و بعید نمی باشد که بر این اثر تعلیقاتی نگاشته باشند اما تا شواهد قوی تری یافت نشود نمی توان این اثر را به طور قطع به امام منسوب نمود. ^(۳۸)

بخشی از مجموعه تقریرات دروس فلسفه حضرت امام خمینی که به قلم یکی از شاگردان ایشان حجه الاسلام و المسلمین عبدالغنی موسوی نگارش یافته در اختیار مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی قرار گرفت تا پس از تنظیم و مقابله و استخراج منابع، این مجموعه نفیس منحصر به فرد در چندین مجلد انتشار یابد.

۳۴ مصباح الهدایه الی الخلافه و الولایه

به نظر می رسد نخستین کتابی که حضرت امام به نگارش در آورده اند همین اثر است که آن را در سن ۲۷ سالگی نوشته اند چنانچه مرحوم حاج سید احمد خمینی بر این نکته تأکید نموده است. ^(۳۹) البته آیه الله سبحانی خاطر نشان نموده است: نخستین کتابی که امام نوشتند شرح دعای سحر بود که تاریخ نگارش آن ۱۳۴۷ ه.ق و در همان سال با دختر مرحوم آیه الله ثقفی ازدواج کردند و کتاب دیگر را همین اثر ذکر کرده اند و نشانه شکوفایی عرفانی حضرت امام دانسته اند . ^(۴۰)

برخی منابع تاریخ خاتمه این نوشتار را ۲۵ شوال ۱۳۴۹ ه.ق (۲۴ اسفند ۱۳۰۹ ه.ش) نوشته اند . کتاب حاضر از بهترین آثار عرفانی است که به زبان عربی می باشد. آغاز کلام در بیان مرام حدیث مشهور ما عرفناک حق معرف